LÓGICA PROPOSICIONAL. Capítulo 1 INTRODUCCIÓN
|
|
|
- Sergio Saavedra Suárez
- hace 10 años
- Vistas:
Transcripción
1 Cpítul LÓGIC PROPOSICIONL INTRODUCCIÓN L lógi stui l frm rzmit. Es u isipli qu s utiliz pr trmir si u rgumt s váli, ti pliió ts ls mps l sr; l filsfí, pr trmir si u rzmit s váli, y qu u frs pu tr ifrts itrprtis; si mrg l lógi prmit sr l sigifi rrt. Ls mtmátis us l lógi, pr mstrr trms ifrir rsults qu pu sr plis ivstigis. E l mputió, pr rvisr prgrms y rr sus lgritms, s utiliz l isñ mputrs. Eist iruits itgrs qu rliz pris lógis ls its, gris sts s h srrll ls tlmuiis (tlfí móvil, itrt,...) u i. Es ulquir frs u rió qu prs S ris svrtivs qu s pu lifir m vrrs flss. S rprst ls ltrs miúsuls l ri: p ; q ; r ; s. Ejm pl: * Túp mru murió pit. * 9 < 0 * = S uis qu pu tmr ulquir ls vlrs vr.. Prpsiió Simpl: S prpsiis qu ti juis grmtils i vri gió. Ejm pl: * Ciut s múltipl iz.. Prpsiió Cmpust: rm pr s más prpsiis simpls uis pr tivs lógis pr l vri gió. Ejm pl: * 9 s u úmr prim y s impr. Símls qu lz s más prpsiis simpls pr frmr u prpsiió mpust. Ls trs lógis qu usrms s : ~ Ngió N p Cjuió p y q Disyuió p q Ciil Biiil Disyuió Elusiv Si p, ts q p si y sól si q "......" OBS: L gió s u tr mái, ft slmt u prpsiió. Ejm pl: Si : P() : 6 S umpl qu: P(9) : 9 P() : 6s vrr 6 s fls El vlr vr P() p l vlr, tmié, s l m fuió prpsiil. L vliz u prpsiió mpust p ls vlrs vr ls prpsiis simpls qu l mp y s trmi mit u tl vr.. Cjuió: Viul s prpsiis mit l tiv lógi "y". Tl Vr p q p q V V V V V
2 . Disyuió: Viul s prpsiis mit l tiv lógi "". Tl Vr p q p q V V V V. Disyuió Elusiv: Viul s prpsiis mit l tiv lógi: "...,..." V V V Tl Vr p q p q V V V V V V * Cu ls vlrs l prr priipl s ts vrrs s i qu l squm mlulr s. * S irá qu l squm mlulr s si ls vlrs l prr priipl s ts flss. * Si ls vlrs l prr priipl ti pr l ms u vr y u fls s i qu s. LEYES DE ÁLGEBR PROPOSICIONL S quivlis lógis qu s prmit ruir squms mlulrs mpljs y prsrls frm más sill. Ls mstris ihs lys s h struy l tl vr s.. Ciil: Viul s prpsiis mit l tiv lógi : "Si..., ts..." Tl Vr p q p q V V V V. Biiil: Viul s prpsiis mit l tiv lógi: "... si y sól si..." V V V Tl Vr p V V q V V 6. Ngió: ft u sl prpsiió. Es u prr mái qu mi l vlr vr u prpsiió: p V V q. Ly Impti: p p p p p p. Ly Cmuttiv: p q q p p q q p. Ly sitiv: (p q) r p (q r) (p q) r p (q r). Ly Distriutiv: p (q r) (p q) (p r) p (q r) (p q) (p r). Ly l Dl Ngió: ~ (~ p) p f. Lys Iti: Tl Vr p V V ; p p p ~ p p V p ; p V V g. Lys l Cmplmt: L ti fils u tl s: # fils = D s l ti prpsiis simpls. p ~ p V p ~ p h. Ly l Ciil: p q ~ p q
3 i. Ly l Biiil: p q (p q) (q p) p q (p q) (~ p ~ q) p q ~ (p q) j. Ly srió: p (p q) p p (p q) p p (~ p q) p q p (~ p q) p q U iruit mutr pu str slmt s sts stls : rr irt, sí m u prpsiió pu sr vrr fls, ts pms rprstr u prpsiió utiliz u iruit lógi:. Ciruit Sri: Ds itrruptrs ts sri rprst u juió. p q p q k. Lys "D Mrg": ~ (p q) ~ p ~ (p q) ~ p ~ q ~ q. Ciruit Prll: Ds itrruptrs ts prll rprst u isyuió. p p q q. Cutifi r Uivrsl: S l fuió prpsiil f () sr u jut, l utifir ("pr t") ii qu ts ls vlrs l jut h qu l fuió prpsiil s vrr. s l : "Pr t" f () LÓGIC BINRI L lógi iri trt vrils qu tm vlrs isrts y pris qu sum sigifi lógi, pr st prpósit s vit sigr ls vlrs y 0. PRINCIPLES COMPUERTS LÓGICS Ejm pl: S : f : () L prpsiió utifi s : N ; s fls. N * Cmpurt ND s trs. p q * Cmpurt OR s trs p q. Cutifir istil: S f () u fuió prpsiil sr u jut l utifir (ist lgú) ii qu pr lgú vlr l jut, l fuió prpsiil f () s vrr. p q * Cmpurt NOT p p q ~p s l : "Eist lgú" * Cmpurt NND s trs p q ~ ( p q) Ejm pl: S f () : 8, : Z Z / 8 s vrr:, l prpsiió: * Cmpurt NOR s trs p q ~ ( p q)
4 EJERCICIOS PROPUESTOS 0. D ls siguits uis: * Qué ri urz. * 7 + > 0 * y Qué ltrtiv s rrt? ) VV ) VVV ) V ) V ) 06. Si : ( p ~ q) r ; s fls, trmir ls vlrs vr "p", "q" y "r". ) U s prpsiió. ) Ds s uis irts. ) Ds s prsis prpsiils. ) Ds s prpsiis. ) Ts s prpsiis. 0. Cuáts ls siguits prsis s prpsiis? * Dis mí... s murió! * El lr s l rgí trásit. * Bil ms qu stés trist. * Simpr qu stui, m sit fliz. * El lfí s u tá, y qu s u mmífr mri. ) ) ) ) ) 0. Ds ls siguits prsis: * El átm s v, pr ist. * Ls tigrs s pquirms, tmp ls utris. * Tm u isió rápi. * Hy 900 úmrs turls qu s rprst trs ifrs. * L Mtmáti s ii fáti. * Es impsil qu l ñ tg mss. Cuáts s prpsiis simpls? ) 0 ) ) ) ) 0. Hllr l vlr vr ls siguits prpsiis: ( ( ( 7 ) ) 0) (7 ( ( 0 ) ) ) VVV ) VVV ) VVVV ) VVV ) VVV 8) 0. Dtrmir l vlr vr u l siguits prpsiis: I. Si : + = 7, ts : + = 8 II. N s vr qu : + = si y sl si + = 0. III. Mri stá Espñ Lrs stá ri. ) VV ) V ) VVV ) VV ) 07. Simlizr: ~p q ~q Si l prpsiió qu s ti s fls. Cuáls s ls vlrs p y q rsptivmt? ) VV ) V ) V ) ) N s pu prisr 08. Si l prpsiió: ( p ~ q) (~ r s) s fls, uir l vlr vr : (~ p ~ q) ~ p ) V ) ) V. ) N s pu trmir. ) Es V si p s. 09. Si l prpsiió mpust: (p q) (r t) Es fls. Iir ls prpsiis qu s vrrs: ) p ; r ) p ; q ) r ; t ) q ; t ) p ; r ; t 0. Si "p" s u prpsiió fls, trmi l vlr vr l prsió: {(p q) [r (~q p)]} (r p q) ) Vrr. ) ls. ) Vrr fls. ) Vrr sól si q s vrr. ) ls sól si r s fls.. Si l prpsiió: (p q) (q r) s fls, hllr l vlr vr ls siguits fórmuls: I. ~ (p r) (p q) II. (p ~ q) (~ r q) III. [(p q) (q ~ r)] (p ~ r) ) VV ) VV ) VVV ) V ) VV
5 . Ls vlrs vr ls prpsiis "p", "q", "r" y "s" s rsptivmt V,, y V. Otr ls vlrs vr : I. [(p q) r] s II. r (s p) III. (p r) (r ~ s) ) V ) VV ) VVV ) VV ). Si l prpsiió: p (r s) Es fls, uáts ls siguits prpsiis s vrrs? I. (~ s t) ~ p II. III. r t p ~ r IV. (r p) (s t) ) Nigu ) U ) Ds ) Trs ) Cutr. Si l prpsiió mpust: ~ [(p ~ r) (r ~ q)] s fls. Hllr l vlr vr ls prpsiis r, p y q rsptivmt. ) VV ) VV ) VV ) V ) V. D l fls l prpsiió : ( p ~ q) (~ r s) s u qu l vlr vr ls squms: I. (~ p ~ q) (~ q) II. (~ r q) [(~ q r) s] III. (p q) [(p q) ~ q] S rsptivmt : ) VV ) ) VVV ) VV ) V 6. S ls prpsiis: 0 * p : R, () * q : y N / y 0 (y) * r : z R, z 9 (z )(z ) (z) Iiqu l vlr vr : p q, p r, r q ) V ) VV ) VV ) VVV ) 7. S : U = {,, }, l jut uivrsl. Hllr l vlr vr : I., y / y II., y / y III., y / y IV., y / y ) VV ) VV ) VVV ) VVVV ) VVV 8. Si : U = { ; ; ; ; } Cuál s l vlr vr ls siguits prpsiis? I. U: II. U : 8 6 III. U : - ) VVV ) V ) VV ) V ) 9. Hllr ls vlrs vr ls siguits prpsiis: I. ( R, ) ( R, ) II. ( R, ) ( Z, -) III. ( N, 0) ( Q, 0) IV. ( N, ) ( R, ) ) VV ) VVV ) VV ) V ) VVV 0. S : = {,, } Dtrmir l vlr vr ls siguits prsis: I., y / y II., y / y III. IV.,, y y,, z z / / y y z z ) VVV ) VVV ) VVV ) VVV ) VVVV. Sñlr l prsió quivlt l prpsiió: ) q p ) p q (p ) (p q) ~ p ) ~ p (p q) ) (q p) ~ p ~ p) (~ q ~ p)
6 . Iir l vlr vr : I. p (p q) II. (p q) (p q) III. ~ [(p q) p] ) VVV ) VV ) VV ) V ) VV. Iir l vlr vr : I. ~[(p q) p] II. (p q) p III. (p q) (p q) IV. p (p q) ) VV ) VVV ) VV ) VV ) VVV. Simplifir l siguit iruit: q q ~p ~q p ~p ) p q ) ~ p q ) p q ) ~ p q ) ~ p ~ q. Hllr l prpsiió quivlt l iruit lógi: p q ~p ~q ) p ) p ~ q ) p q ) ~ p q ) p ~ q 6. Simplifir l prpsiió qu rrsp l iruit: q q ~p ~q p ) p q ) ~ p q ) p q p q ) ~ p q ) ~ p ~ q 7. Simplifir su míim prsió: (p q) [(p ~ q) (p p q)] ) p ) q ) p q ) p q ) p q B 8. Simplifir: M [(~ p q) (~ q p)] ~ (p ) q ) p ) ~p ) ~q ) ~ p q 9. Simplifir: ~ [(~ p q) ~ p] [q ) p ~ q ) ~ p q ) ~ (p q) ) ~ (p q) ) p q 0. D l vri : ~ [(p ~ q) (~ r Duir l vlr vr : I. ~ (~ q ~ s) ~ p II. ~ (~ r s) (~ p ~ q) III. p ~[q ~(s r)] (p ~ s)] q) ~ q)] ) VV ) VV ) V ) V ). Iir l vlr vr : I. (~ p ~ q) (p q) s u triió. II. [(p q) (q r)] (p r) s u tutlgí. III. [p (p q)] (q r) s u tigi. ) VVV ) VV ) V ) VV ) VV. D ls siguits squms: * (q r) (~ p r) * [p (p q)] p * [(~ p q) ~ r] ~ [r ~ (p ~ q)] Iir l r uál s Tutlgí (T), Ctigi (S) Ctriió (C): ) T, C, S ) T, S, C ) C, T, S ) S, T, C ) S, C, T. D l siguit ui: ~ [{~ ([p q] p) ~ (q Sgú su tl vr, pms ir qu ih prpsiió s u: r)} ) Tutlgí. ) Ctriió. ) Ctigi. ) Ly lógi. ) Equivli lógi. q]
7 . Si: * ( Ruir : { ) [ {[(p * q) [ ( ~ ( )]} )] r]*(~ p * q)} ~ {q *(p ) ~p ) V ) ) p ) q. Si s fi: p q (p ~ q) Simplifir: ~[(p ~ q) ~ q] (q ~ p) ~ q)} ) p q ) p q ) ~ p q ) ~p ) ~q 6. S fi l prr : (+), pr l siguit tl: p V V Simplifir: (p + q) + p q V V ) ) p q ) ~ q q ) p q ) V 7. S fi ls prrs # y pr ls siguits tls: p V V q V V Simplifir: p # V q [(p#~ q) p p] V V V p V V (q q q V V ~ p) ) q p ) q p ) p q ) p q ) q ~ p 8. S fi ls prrs " " y " " pr ls siguits tls: p V V q V V p V q p V V V p q V V V q I. p ~ q ~ (p ~ q) II. ~(p q) (p q) III. ~ p q ~ (~ p q) ) Sól I ) Sól II ) I y II ) I y III ) Ts 9. Si: p q p ~ q p#~ q (p Simplifir: q) [(p q) ~ p p (p q q)#(p q)] ) ~ p q ) p ) ~q ) ~ p ~ q ) ~p 0. Si: p * q ~ p ~ q Eprsr ~p us úimt l prr (*) ) (p * p) * p ) (p * ~p) * p ) ~(p * q) ) p * q ) p * (q * q). L prpsiió quivlt más simpl l siguit iruit: Es: M p ~q q ~p p ~p q ~q ) p ) q ) r ) p ) ~q. El iruit lógi: ~p r r s t Es quivlt : p ~q s t ~q q r r s t s t r r t N B ~p ) p ) q ) ~p ) ~q ) p q Cuál uáls ls siguits prpsiis s vrrs?
8 . El iruit lógi más simpl quivlt l siguit iruit: p q p ~p ~q q ~p ~q ) p q B ) B q ) B s s ~p ~q ~r t t s p q r B Simplifir l siguit iruit: p q p q p p y q y y q y y q q y y y p q q q. Si: ) B t ) B t s B [(p q) (p q ~q ~p q r)] [(p El iruit simplifi ) ) ) ) ) ~p ~q ~r p ~q ~r q ~q p ~p p ~r. Si l prpsiió y p q ~r ~q r q ~p ~q r r q r ~q q t) (p B ~ t)] s: s quivlt l iruit: p q ~r ~s ~t p r q s t ) p q ) p q r s t ) r s ) s t ) p q r s t 6. Si qu l istlió llv ust S/. 0. Cuát s hrrrí si hms u istlió míim; pr quivlt : ~p r p ~r ~q p p ~p r ) 80 ) 00 ) 0 ) 60 ) Pr u prpsiió ulquir, "p" s fi: (p) Si: si p s Vrr 0 si p s ls ( m) m (p r) s ( ) 0 p (r p) Hll: (p r) (r s) (p q s) (~ p) ) ) ) ) ) 0
9 8. L siguit fuió: (p) ; Si p s 0 ; Si p s fls vrr Si : () (y) 0 D : (p y w Hllr: E [(s [~ (~ r ~ r) ~ s ~ w) ~ p) (s w) (~ p (t (w r)] ~ p))] ) 0 ) ) ) N s pu trmir ) Tutlgí 9. S ls prpsiis: p: Si N Z, ts: MCD (N ; N ) = q: El jut ví s sujut y lmt. r: MCD ( 07 ; 7) 7 s: MCM ( ; ) = MCD ( ; ) = más s ls prpsiis y: P (;y) Q (;y) () Clul: y ; si 0 ; si y s vrr s fls (P ) (p;q) (Q ) (q;r) (P ) (r;s) ) 0 ) ) ) ) 0. S l fuió: f :{p/p s prpsiió} pr f (p), si p s vrr 0, si p s fls {0, } fii Iir si s vr l siguit igul: f (p q) f(q) f (~ p) ) Vrr ) ls ) Dp q ) Es tritri ) Es u ui irt. Si m y s úmrs rls, más s fi: f () Hllr: m ; Si s prpsiió vrr ; Si s prpsiió fls m M m Si qu: f (q) f (r) Si: q : r : ) 0 0 ( ) 0 ) ). S r, s, t, p i, prpsiis tls qu ;... ; s r p (p q p i i impr. p t) t p (p m ) ) 7 q i i = ; ;... ;... t) p t s fls pr t i = ; p s vrr.... (p s fls pr i pr y s vrr pr i Hllr l vlr vr : {(p t) (q p ) } {~ (q t) q ) ) Vrr. ) ls. ) lt ts. ) N s pu trmir. ) Dp l vlr vr r. (p. S "S" u prpsiió qu rrsp l siguit tl: p V V q V V s V V t)} Y "r" l prpsiió más simplifi, quivlt : [(p q) ~ q] ~ q Cuál s l iruit más sill, quivlt l qu rsult tr prll ls iruits rrspits "~r" y "s"?
10 ) p ~q ) p q p ) q ) ~p q ) ~p ~q. El quivlt : p q 7. Disñ l iruit qu umpl l siguit tl: y z Utili mpurts lógis: yz ) ) p ) ~p ) q ) ~q ) p q ) yz. D l siguit iruit: p q ) yz s ) y z Si s s fls. Cuáls s ls vlrs vr p y q rsptivmt? ) 8. Eprsr l prió lógi ; sgú l tl: ) VV ) V ) V ) ) lt ts 6. Ls prfsrs ritméti l mi TRILCE h isñ u iruit itgr qu ri y m trs y m sli. p s y z q ) p ) q ) V ) ) p q ) y z yz ) ( + y)z ) + y + z ) y z y z ) yz
11 9. D l siguit tl: y z El iruit lógi prmit ttr l st vis, B, C tl mr qu l lámpr lrm l s s i u ls trs vis stá vris u sól l vió stá vri. Eprsr fuió ls trs, B y C: vió si vrís: 0 vió vrís: Lámpr pg: 0 Lámpr i: 0 0 B C Disñr l iruit: y z qu umpl ih tl utiliz ls mpurts: INVERSOR, ND, OR. B C Ciruit Lógi Lámpr lrm BSE ) y z ) (B C BC) ) = + BC ) = BC ) = (B + C) ) B C ) y z ) y z ) yz ) y EL VGO DE COZ
12 Clvs Clvs
13 Cpítul TEORÍ DE CONJUNTOS INTRODUCCIÓN Grg ri Ctr, l rr l trí juts, ió 8 Rusi. Vivió, stuió y sñó lmi murió 98. Pulió trjs sr fuis vril rl y ls sris urir, itruj pts pti u jut, juts quivlts, tip ril, úmr trsfiit; qu prtr pr l iii l stui ls prlms l ifiit y l trí juts. NOCIÓN DE CONJUNTO Cpt primitiv qu ti fiiió, pr qu s l i grupió jts ls uls llmrms lmts l jut. RELCIÓN DE PERTENENCI Si u jt s lmt l jut, s irá qu prt ( ) su jut, s trri s irá qu prt ( ) ih jut. RELCIONES ENTRE CONJUNTOS ( ) S i qu u jut stá ilui B; si ts ls lmts, stá l jut B. Es ir : B B Digrm lil B B * s sujut B * B iluy (B ) Ds juts s iguls si ti ls misms lmts. Es ir : B B B = {; 9; 6; } 6 0 PRINCIPLES CONJUNTOS qul qu ti lmts, tmié s l llm ul y s t { } CRDINL DE UN CONJUNTO Es l ti lmts u jut y s t : (), sí l jmpl trir () = DETERMINCIÓN DE UN CONJUNTO Es u s ii ls lmts l jut. = { * ; ; # ;... ; } Es u s ii lgu rtrísti prtiulr y mú sus lmts. = {f()/ umpl lgu iió} igurs gmétris pls rrs qu s utiliz pr rprstr ls juts, gráfimt. qul qu ti u sl lmt, tmié s l llm siglt. Cjut rfril qu s tm m s pr l stui trs juts tis él y s t pr U. Es l jut uys lmts s ts ls sujuts tr jut y s t pr P(). Ejmpl : = { ; 8} P() = { ;{} ; {8} ; { ; 8}} L ti sujuts u jut () s igul. = { ; ; 9} ; () = Ets hy 8 sujuts qu s : ; {} ; {} ; {9} ; { ; } ; { ; 9} ; { ; 9} y { ; ; 9}
14 " ts ls sujuts, pt s ls llm sujuts prpis" ( ) B { / B} CONJUNTOS NUMÉRICOS B U N = {0 ; ; ; ;...} Z = {... ; - ; - ; 0 ; ; ;...} Q m / m Z Z, 0 B tmié s t : \ B S qulls qu ti u rprstió iml ifiit priói y pu sr prss m l it trs. B { / ( ) ( B) ( B)} Es l ruió ls rils ls irrils. R Q I B U C i / R R, i - OPERCIONES CON CONJUNTOS ( C, ' ) ' {/ } ( ) B { / B} U B U El mplmt, s pu rlizr rspt ulquir jut, tl qu B y s t: ( ) B { / B} C B B S l mplmt rspt B. IMPORTNTE B U mus : Cu ti lmts B 8
15 ilui l tr. Cu u lls stá B [P() P(B)] [P()] [P() P(B)] O tmié: [P() P(B)] () [P(B)] (B) ( B) U U U ti lmts. Cu ti l mism (')' = ' U ' () = (B) ( B C) () (B) (C) ( B) Tmié llm prut rtsi. ( C) (B C) ( B C) B {(;)/ B} Pr r * ( B) * ( B) * (' B) B = { ; ; } B = {8 ; } * (' B) B B {(;8);(;) ;(;8) ;(;) ;(;8) ;(;)} G R ÁICO E S PE CIL PR CONJUNTOS DISJUNTOS LGUNS PROPIEDDES Y LEYES (B C) ( B) ( C) (B C) ( B) ( C) ( B)' ' B' ( B)' ' B' B ( B) ( B) B ( B) (B ) ( B) () (B) ( B) ( B) () (B) B B' ' B' B [P() P(B)] [P( B)] pliió: E u sló lss s srv 60 lums tr vrs y mujrs; ls siguits rtrístis: * lgus ti ñs. * 8 ti 6 ñs. * ti 7 ñs. * 0 pstul st ñ l Uivrsi. B C D V Ly: V : Cjut ls vrs. M : Cjut ls mujrs. P : Cjut ls qu pstul. : Cjut ls lums ñs. B : Cjut ls lums 6 ñs. C : Cjut ls lums 7 ñs. D : Cjut ls lums tr. NOT: Est tip igrms spils ri l mr "Digrms CRROLL" M P
16 EJERCICIOS PROPUESTOS 0. D l jut: = {; ; {6}; 8} y ls prpsiis: * { } * {} * { 6} *{6} * 8 * * * { ; 8} Iiqu l úmr prpsiis vrrs: ) 7 ) 6 ) ) ) 0. Ds ls juts iguls: ; y B ; 9 Csir y trs. Iiqu l sum ls vlrs qu tm : + ) 6 ) ) 0 ) ) Si qu ti 8 sujuts ttl, qu l úmr lmts l itrsió y B s y qu B ti 6 sujuts. Dtrmir l úmr sujuts ) 0 ) ) 6 ) 08 ) 096 B. 09. D u grup 6 tlts, lz l, 6 lz jli y 0 lz is, lz ls trs; 0 lz jli y is, is y l, 7 lz l y jli. Cuáts lz jli i is? ) ) 6 ) 7 ) ) 0. L prió qu rprst l rgió smr s: B 0. Iiqu l sum ls lmts l jut: / Z ) ) ) ) 8 ) 6 0. Cuáts sujuts prpis ti l jut? C ; ;{} ; ; ;{} ;{} ) 7 ) 6 ) ) 7 ) 0. Si: () = ; (B) = y ( - B) = 8 Clul : ( B) (' B' ) ) 6 ) 7 ) ) 8 ) Cuáts sujuts ti l pti l jut, tl qu: = {; {}; }? ) ) 6 ) ) 8 ) 6 6 ) ( B)' ( B) ) [ ( B)] ( B) ) ( B) ) ( B)' ) ( ' B ' ) ( B ). Si ls juts y B s iguls, hllr s turls. { ; } B = { ; } ) 8 ) ) 9 ) ) 6. D l jut: P = { ; 6 ; 7 ; 8 ; 9} y ls juts: M P / 0 N P / s impr Dtrmir : (M) + (N) ) ) ) ) ) 6 9 si y 07. D u grup 0 prss, 0 v l ttr, sól v l i, 8 v l i l ttr; pr ms sitis. Cuáts v ms sitis? ) 6 ) 7 ) 8 ) ). Jéssi tmó hls frs urt ts ls mñs ls mss vr (r, frr y mrz) l 00. Si tmó hls frs mñs y tmó hls urt 9 mñs. Cuáts mñs tmó hl ls s srs? ) 9 ) 0 ) ) )
17 . E u iu s trmió qu l 6% l plió l l rvist, 60% l l rvist B y l 8% l ó B pr ms. Cuáts prss hy l plió si 6000 prss l y B? ) 0000 ) ) 0000 ) ) E u pñ rill trj rtists. D ésts, 6 il, t y t y il. El úmr rtists qu t i il s: ) ) ) ) ) 6. Si: = { ; ; { ; } ; } B = {{ ; } ; { ; } ; } Hll ust : [( B) B] (B ) ) { ; } ) {{ ; }} ) ) {{ ; }} ) B 7. D l jut: = { ; {} ; { ; }} Cuál ls siguits prpsiis s vrr? 8. Si: ) ) { } ) ) ) {} / (m ), m N, Ets l jut srit pr tsió s: ) {7 ; ; ; 9} ) { ; ; ; } ) { ; 9 ; 6 ; } ) {9 ; ; ; 6} ) { ; ; 7 ; 9} 9. Crls lmrzr pll ps ( ms) su lmurz í l ms mrz. Si su lmurz urt 0 ís hu pll y urt ís hu ps, ts, l úmr ís qu lmrzó pll y ps s : ) 8 ) 6 ) ) ) 0. E u vió hy 00 prss, ls uls 0 fum y 0. Cuáts prss hy qu i fum i fum y, si qu hy 0 prss qu slmt fum? ) 0 ) 0 ) 0 ) 0 ) 0 m. Si: = {,,, } y B {(m ) ; ; ; ( ) ; } D : m Z y < < 8 más y B s quiptts. Hllr l sum vlrs + m ) 6 ) ) 0 ) ). E u ust rliz 90 prss sr l prfri lr ls rvists y B, l rsult fu l siguit : l úmr prss qu ls gust y B s ls hmrs qu sól ls gust y l mit ls mujrs qu sól ls gust. El úmr hmrs qu sól ls gust B s l úmr mujrs qu sól ls gust B. Ls qu l s 0, ls qu l B s 70. Hll l úmr prss qu l i i B. ) 0 ) ) 6 ) 8 ) 0. Si, B y C s trs sujuts u jut uivrsl 98 lmts y más: [( B) C' ] 0, (C) = Hllr : [( B C)' ] ) ) ) ) 6 ) 7. El rsult u ust sr prfri jugs frut mz, frs y piñ s l siguit: 60% gust mz. 0% gust frs. 0% gust piñ. 0% gust mz y frs. 0% gust frs y piñ. 0% gust mz y piñ. % gust ls trs. Qu prtj ls prss usts gust lgu ls jugs fruts mis? ) % ) 0% ) 0% ) % ) 0%. Ds ls juts: B / / N Z 0 Cuáts lmts ti 0 00 B? ) 80 ) 00 ) ) 800 ) 760
18 6. Cuáts lmts ti l siguit jut? ( ; 7 ; 9 ; ;... ; 8) ) ) 0 ) ) 60 ) 7. S u jut s lmts y B u jut trs lmts, l úmr lmts P() P(B) s: ) ) ) 8 ) 6 ) 8. S, B y C sujuts u jut uivrsl U. D ls firmis: I. Si (B C) y C ts B II. Si B, ts B III. Si ( B = mplmt B) B y B C ; ts C. IV. Si B Ets C U B C ) Sól II s vrr. ) Sól I, II y IV s vrrs. ) Sól I s vrr. ) Sól I y II s vrrs. ) Ts s vrrs. 9. Dir uál ls siguits uis s fls: ) B B B ) B B C C ) B B ) B B ) B B 0. Dir uál ls siguits uis s fls:. Si: ), B B ), B B ) B B ) B B ) B Ets N/ R/ B s: 0 0 s prim. E u ul lums prtists hy : 6 lums qu prti ásqut lums qu prti fútl, lums qu prti tis, 6 lums qu prti ls trs prts, lums qu prti fútl y ásqut pr tis, lum qu prti ásqut y tis pr fútl, lums qu prti sl tis. Cuáts lums prti sól u prt? ) 7 ) ) ) ). D u grup hims, s s qu lums ti 7 ñs, 0 lums ti 6 ñs, 8 lums y lums ti 6 i 7 ñs. Cuáts lums ti 6 ó 7 ñs? ) 6 ) 6 ) 7 ) ). u mtrimi sistir 0 prss, l úmr hmrs s l l l úmr mujrs. D ls hmrs : us rlj pr si ti tr, y ti rlj. D ls mujrs : ls qu us miifl s tts m ls hmrs qu us tr i rlj y 8 ti miifl y rlj. Cuáts mujrs us miifl, pr rlj? ) 7 ) 6 ) 8 ) ) 9. Ls fihs ts prsls lls pr 7 stuits qu igrsr S Mrs, rrjr ls siguits rsults: * 0 stuits s Lim. * 9 s prprr mi. * 7 pstulr pr primr vz. * Lim s prprr mi. * 7 pstulr pr primr vz y s prprr mi. * 7 Lim pstulr pr primr vz. * 8 prviis qu s prprr mi pstulr pr primr vz. Hllr rsptivmt: I. Cuáts lums Lim qu s prprr mi pstulr pr primr vz? II. Cuáts lums prviis qu s prprr mi pstulr más u vz? ) y ) y 0 ) y 0 ) y 0 ) y ) ) { } ) {} ) {} ) {-}
19 6. Ds ls juts: B C ; / ; / ; ;; ; El rsult ( C) B s: ) ;; ; ) ;; ) ;; ) ; ;; ) { ; } 7. E u sul lums, 90 prti fútl, ásktl y 7 tió. Si 0 lums prti ls trs prts y 0 prti igu, uáts lums prti u prt y sól u? ) 0 ) ) 60 ) 70 ) 6 8. D u grup 00 sñrits: 0 s slmt flquits, slmt mrs, s slmt lts, más 8 ti pr l ms sts rtrístis. Cuáts sñrits l grup ti igu ls trs rtrístis? ) 0 ) ) ) Más 60 ) Ms 0 9. E u grup 00 stuits, 9 llv l urs Silgí y sigu l urs ilsfí. Si 7 lums sigu ilsfí i Silgí, uáts lums llv tmt u tls urss? ) 0 ) ) 8 ) ) 6 0. D 00 pstults qu s prstr ls uivrsis Ctóli Lim, 00 pstulr l Ctóli, igul úmr l U Lim, igrs l mit l ttl pstults; ls igrsts s prstr l uivrsi Rir Plm, sts, 90 s prstr Ctóli y 0 s prstr l U Lim. Cuáts pstults igrsr l Ctóli y l U Lim? ) 0 ) 0 ) 80 ) 70 ) 90. S ls juts isjuts ; B, C y D s s qu l jut ti lmts, l jut B ti 7 lmts, l jut C ti lmts y l jut D ti 8 lmts. Clulr l úmr lmts qu ti l itrsió ls juts si s l míim psil, más s s qu l uió ls juts s 00. y 0 ) 68 ) 79 ) 87 ) 9 ). Ds ls juts: = { ; 7 ; 8} B = { ; ; 6 ; 9} S fi: B / B y ls prpsiis: I. E B l lmt myr s 7. II. ( B) III. L sum ls lmts s 7. Cuáls s vrrs? ) Sól I ) Sól II ) Sól III ) Ts ) I y III. S ls juts: B N/0 N/! C N/0 000 Y ls prpsiis: I. C C II. C B III. B C C IV. B V. B C Iir uáts s rrts ) ) ) ) ). D ls juts: M N Hllr : M ) ) ) ; R / Q / Q / N Q / ) ) { ; ; } 0 0
20 . L igrmió rrt l siguit fórmul s: [( B) (' B)] [B ( B)] ) ) B B 0. D u grup músis qu t flut, qu tu s s qu l tv prt t sól flut, l sétim prt t sól qu, l ifri ls qu t sól flut y ls qu t sól qu s igul l ti músis qu t sól tu. Si más 80 t pr l ms ls istrumts mis. Cuáts t sól qu? ) B ) B ) ) ) ) 6 ) 7 ) B 6. U istituió utiv sit trtr prfsrs ísi y 0 prfsrs Mtmáti. D sts trts, s spr qu 0 rli fuis tt prfsr ísi m prfsr Mtmáti. Cuáts prfsrs rá trtr l istituió utiv? ) 0 ) 0 ) 6 ) 7 ) 7. E u urs llz, prtiipr sñrits, ls uls 9 r ll rui, 9 r mrs y tí js vrs. Tmié s srvó qu r mrs ll rui, 7 r mrs js vrs y 6 tí ll rui y js vrs. Tmié hí s hrms qu tí ls trs rtrístis. Cuáts prguts s sris rlizr pr r ihs hrms?. E u jut 0 prss; 6 stuir l uivrsi ; l uivrsi B y 6 l uivrsi C. Si sól prss stuir ls uivrsis, B y C. Cuáts stuir tmt u sts uivrsis, sir qu ts ls prss stuir l ms u ihs uivrsis? ) 6 ) 7 ) 8 ) 9 ) 0. E u ust hh u urizió u grup ms s sr l us trs tips trgt (, B y C) s tuvir ls siguits ts. Dl ttl : Us sól l %; pr B l %; y C %; B y C %. L prfri ttl r l 8%, l C 6% y igu ls mrs mis, l %. S prgut :. Qué tt pr it prfir sól B? B. Qué prtj ms s prfir t- mt s tips trgt rspt ls qu prfir igu mr? ) 0 ) ) ) ) 8. Si u ómius vij 0 psjrs tr prus y trjrs, hy 9 s fmi trjr, 6 iñs trjrs, 8 trjrs s msuli, 0 iñs, iñs trjrs, 8 sñrs y 7 sñrs. Cuáts iñs prus hy l utús? ) y 66,66...% ) y 60% ) 8 y 6,66...% ) y 7,...% ) 6 y 6%. Ds ls juts y B : { R / } { R / B {y R / y } {} Ets l jut B ti: } ) ) ) ) ) 9. stuits iims, qu hl iglés, frés lmá s smtis u m vrifiió, l ul s trmió qu: * hl iglés y 0 slmt iglés. * hl frés y 8 slmt frés. * 9 hl lmá y slmt lmá. Cuáts hl lmá, pr iglés? ) U smirt isjut l trr urt. ) Ds smirts isjuts l urt urt. ) N ti igu smirt isjut. ) Cti s smirts isjuts, u l sgu urt y u l primr. ) Ds smirts isjuts, u l primr urt y tr l trr. ) 9 ) 0 ) ) )
21 ., B y C s trs juts tls qu stisf ls iis siguits:. stá ti B y B stá ti C.. Si s u lmt C ts tmié s u lmt. Dir uál ls siguits uis s vrr? ) B stá ti. ) C stá ti B. ) = B pr C s igul B. ) L itrsió B s l jut C. ) L ruió B ti lmts qu prt C.. S lz s s juts. Cuáts prs rs s pu frmr ls úmrs l r suprir? ) ) 6 ) 8 ) 6 ) 7 9. El írul ti ls ltrs,,,,, f. El írul B ti ls ltrs,, f, g, h. Ls ltrs l rtágul C qu stá s h, j, k y ls ltrs C qu stá B s, j, k. Cuáls s ls ltrs qu stá l figur smr? ) { ; ; f ; g ; h} ) { ;, ; f ; h} ) { ; ; g ; h ; k} ) { ; ; g ; f ; k} ) { ; ; ; f} 60. El jut smr, mstr l figur jut, rprst u prió tr ls juts: C B 6. S y B s juts tis u uivrs. Si : ( B) (B ) B Cuál ls siguits prpsiis s fls? ) B ) B B ) B ) B ' ) ( B)' B 7. Pr stuir l li u prut s sir fts:, B y C m ls más imprtts. S lizr 00 pruts l siguit rsult: pruts ti l ft. 7 pruts ti l ft B. pruts ti l ft C. pruts ti tmt u ft. 7 pruts ti tmt trs fts. Cuáts pruts ti tmt s fts? L = ur M = írul N = triágul ) (M L N) (L M) ) (M L N) (N M) ) (M L) (M N) ) (N M) (L M) (L M N) ) (L M) [M (L N)] (N M) ) ) ) ) 0 ) 7 8. Cuál sts prsis s irrt? ( C ii l mplmt, y B stá tis u mism jut uivrsl) ) ( C B) B ) ( C B) C ( C B ) ) ( B) C ( C B C ) ) ( B) ( B C ) ) ( B) C ( B C ) ( C B)
22 Clvs Clvs
23 Cpítul RZONES Y PROPORCIONES INTRODUCCIÓN E ustr vi iri, pr muh frui lgus firmis m: * Ls s Ju y Rs s 8 ñs y 6 ñs rsptivmt. * Tg vis : U 800 ml y l tr 60 ml. * El sul Vítr l ms ps fu S/. 00 y st ms srá S/. 800 Pms srvr qu ls s, ls vlúms y l ir pu sr mis ts, ls uls s ls llm mgitus slrs. RZÓN GEOMÉTRIC: S mpr s trrs, uys suprfiis s: 8m y sí tms: tt Csut 80m 8m Rzó Gmétri Vlr l rzó 80m y Os: Hy mgitus mils m l lgrí, l mmri; pr l tt pu prsrs umérimt, pr ll ls sirrms st tt. CNTIDD: Es l rsult l miió l st u mgitu slr. L ltur l ifii Tril rquip s mtrs. E lusió: S y s tis: Rzó ritméti - : tt : sut y k : vlrs ls rzs Gmétri k Mgitu : Lgitu Cti : mtrs S llm mgitu t qull qu pu sr mi utifi; más, pu fiirs l igul y l sum sus ivrss sts. RZÓN: Es l mprió qu ist tr s tis u mgitu, mit ls pris sustrió y ivisió. RZÓN RTIMÉTIC: Ds tls ti 0 litrs y litrs rsptivmt, l mprr sus vlúms. Rzó ritméti 0l - l = l PROPORCIÓN Es l igul s rzs u mism spi. PROPORCIÓN RITMÉTIC Ls s hrms s : ñs, 0 ñs, ñs y ñs; pms ir : ñs ñs = 9 ñs 0 ñs ñs = 9 ñs S pu stlr l siguit igul: Mis - = 0 - Etrms l ul s l llm prprió ritméti. tt Csut Vlr l rzó
24 PROPORCIÓN GEOMÉTRIC: II., S ti trrs uys suprfiis s m y 0m l mprrls s ti: 9m m m 0m S pu stlr l siguit igul: 9 m ; m ; III. SERIE DE RZONES GEOMÉTRICS EQUIVLENTES 9 0 l ul s l llm prprió gmétri D : "9 s, m s 0" (9)(0) = ()() S:... D : k ; k ;... ; S umpl ls siguits prpis: k k Etrms Mis NOT: "Cu ls mis s ifrts, l prprió s llm isrt, pr u ls mis s iguls s llm tiu" I. II k k PROPORCIÓN RITMÉTIC - = - - = - III. m m m... k m m m m... : urt ifril : mi ifril : trr ifril D "" s ii l úmr rzs. PROPORCIÓN GEOMÉTRIC : urt prpril : mi prpril : trr prpril PROPIEDDES DE PROPORCIONES S l siguit sri: I. II. k k k simplifi k k s umpl: S s umpl: III. k ( ( ) 9 ) I., k k
25 EJERCICIOS PROPUESTOS 0. Ds úmrs stá l rlió, si s ñ 7 u y l tr s h iguls. Cuál s l ifri tr sts úmrs? ) ) 8 ) 0 ) 8 ) E u ruió, hy hmrs y mujrs, si l úmr mujrs l ttl prss m 7 s y l ifri tr mujrs y hmrs s. Cuál s l rzó mujrs hmrs si s rtir mujrs? ) ) ) ) ) 7 0. E u sló ls l úmr vrs, s l úmr mujrs m s. Si s sir l prfsr y u lum ms, l uv rlió srá, hllr uáts lums hy l sló. ) ) ) 0 ) 0 ) 0. Ds ómius ti 0 psjrs, si l ómius más psjrs s trsl ls lls l tr ómius, ms trí igul úmr psjrs. Cuáts psjrs ti ómius? ) 0 y 0 ) 90 y 0 ) 00 y 0 ) 70 y 0 ) 80 y 0 0. L qu r y gst u prfsr sum 600. L qu gst y l qu r stá rlió. E uát ti qu ismiuir l gst pr qu ih rlió s? ) 6 ) ) ) ) B y B C stá rlió, C s sit vs y sum ; B y C tms 00. Cuát s ( C)? ) 600 ) 00 ) 0 ) 0 ) u fist, sistir 0 prss tr hmrs y mujrs. Pr mujrs hy hmrs. Si s rtir 0 prjs, Cuál s l rzó tr l úmr mujrs y l úmr hmrs qu s qu l fist? ) ) 08. Si : 0 y 09. Si: 0. Si: Hllr: + + ) ) 7 0 ) ) 8 ) ) 8 ) 9 ) 6 m p 8 q 0 más : q mp = 06 Ets : p + q m Es igul : ) ) ) ) ) 8 más :. +. = 9 Clul: + ) 7 ) ) ) 8 ). S: Clulr: E P P E E R R U U 96 ) ) 6 ) 8 ) ) 6. Ls s Jvir; Césr y Migul s prprils ls úmrs ; y. Si tr 9 ñs sus s srá prprils 7 ; 9 y rsptivmt. Hllr l tul Césr. ) ñs ) 6 ñs ) 7 ñs ) 8 ñs ) 9 ñs. E u ruió sil, s srvó u trmi mmt qu l úmr vrs y l úmr mujrs st l rlió 7 8, mitrs ls qu il y il fur us tts m trs. Si hu s mmt mujrs qu il. Cuáts vrs st il? ) ) ) 9 ) 6 ) 60
26 . S ti u prprió ritméti tiu, l sum sus utr térmis s 60, hllr l vlr l rzó ritméti, si qu ls trms s tr sí m s. ) ) 6 ) 8 ) 0 ). S ti u prprió ritméti tiu, l sum sus utr térmis s 60. Hllr l vlr l rzó ritméti, si qu ls trms s tr sí m 7 s. ) ) 6 ) 8 ) 0 ) 6. L ifri tr l myr y l mr térmi u prprió gmétri tiu s. Si l tr térmi s. Hllr l sum ls térmis trms. ) 9 ) 6 ) 8 ) 0 ) 7. L ifri tr l myr y l mr térmi u prprió gmétri tiu s 6, si l tr térmi s. Hllr l sum ls térmis trms. ) 80 ) 6 ) 8 ) 0 ) 8. Si s l urt ifril, y, más, 0 s l trr ifril y 60. Hllr l mi ritméti y. ) ) 67, ) ), ),. L rlió ls s prss s. Si h "" ñs, l rlió sus s r m s y tr "m" ñs srá m 8 s. Clulr qué rlió s utr: y m. ) ) ) ) 9 8 ) 7. Ds iris igul li y iámtr, ifir m lgitu. S i l mism timp y s srv qu u mmt trmi, l lgitu u s l uárupl l l tr y mi hr spués, s trmi l más pquñ. Si l myr ur hrs, su lgitu r: ) ) 8 ) ) 0 ) 8. S ti s ilirs y u ri litrs it pr miut. H miuts l tripl l vlum l primr r l l l sgu ms litrs. Cuál s l ifri tr ls vlúms si l sum lls st istt s 00 litrs? ) litrs ) litrs ) litrs ) litrs ) litrs. E u rrl, s srv qu pr gllis hy pts y pr gss hy pts. Si s umtr gllis l ti ésts srí igul l ti gss, lulr uáts pts hy l rrl. ) ) ) ) 6 ) 8 9. L sum ls utr térmis u prprió gmétri s 6; u ls trs últims térmis s ls l prt. El últim térmi s:. Si: k f más: ( )( Hllr: )( f) f 6 8 ) ) 8 ) 9 ) ) 0. Si qu: más: Hllr: "" 6 ) ) ) ) 0 ) 6 8 ) ) 6. Si: ) 6 ) 0 ) m Clul: p E y m p m m p p 6 ) ) ) ) 8 )
27 p q r s 7. Si s s qu: y h m (p + q + r + s) ( h + + m + ) = Si : Clulr l vlr uméri l prsió. I ph q s mr ) 8 ) 6 ) ) 80 ) 0 K más : El vlr K s : 6 ) ) ) 6 ) ) 9. U ilir ti gls it más qu tr. L rzó l úmr gls l u l tr s 7 8. Cuáts gls it hy u? ) 8 : ) : 7 ) : 0 ) : 6 ) 6 : 6 0. S: Si: Hllr "k" B y C z B y C z k B y C z ) ) ) ) ). Si: K 8 0 Ets, l sum ls mrs vlrs turls,, y K s: ) 0 ) ) 7 ) ) 7. L rzó u prprió gmétri s u tr psitiv, ls térmis trms s iguls y l sum ls térmis l prprió s 9. Hllr l mr térmi mi. ) 9 ) ) 7 ) ) 6. Hllr úmrs trs qu sum, tls qu l primr s l sgu m l sgu s l trr. Dr m rspust l prut ls trs úmrs trs. ) 00 ) 000 ) 00 ) 000 ) 00. Si: Hllr: E y ( ) ( ) = 6 ) ) ) 6 ) 8 ). El úmr vgs qu llv u tr s ls 7 l qu llv u tr B; l qu llv u tr C, ls tr D. Etr y B llv tts vgs m ls trs s. Si l úmr vgs tr pu psr 60, Cuál s l úmr vgs qu llv l tr C? ) 6 ) ) 9 ) ) 8 6. El úmr vgs qu llv u tr s ls 9 l qu llv u tr B; y, l qu llv u tr C, ls tr D. Etr y B llv tts vgs m ls trs s. Cuál s l úmr vgs tr, si qu pu psr? ) 0 ; ; 9 ; ) 8 ; ; 9 ; 0 ) ; ; 9 ; ) 0 ; ; ; 9 ) ; ; 0 ; 7. E u sri rzs gmétris quivlts s ti qu : l primr y trr tt s 8 y, y l sgu sut s 8. Si l prut ls térmis rstts s 8, hllr l sgu tt. ) 0 ) 8 ) ) 6 ) 8 8. L sum ls utr térmis u prprió gmétri tiu s l ifri sus trms m s. Cuál s l rzó gmétri l trm myr y l trm mr? ) ) ) ) )
28 9. U iñ mr suir u ust hr y mi. u ult, l s l mit ms ifiults suir y jr qu l iñ. Si l ult l tmó hr jr, mtiés stt l rlió timp sui y j, Cuál srá l sum timp j l iñ y sui l ult?. S ti u sri rzs tius quivlts, sut s l l su tt, más l sum sus trms s 60. Ii l myr térmi. ) 6 ) 6 ) 0 ) 8 ) 0 ) h ) h 7 ) h ) h ) h 6. Pp y Luhí s ustrs y tl l siguit vrsió: Pp: Pr prss ults qu ust, r vrs; y pr iñs, r mujrs ults. 0. E u prprió gmétri l sum ls trms s 9 y l sum ls us ls térmis ih prprió s 8. Hllr l sum l myr trm y l myr mi st prprió si l sum sus térmis s. ) ) 0 ) ) 0 ). Hllr l prut ls térmis u rzó gmétri qu umpl: si summs "" l tt y sut ih rzó s frm tr rzó uy vlr s l ríz ur l rzó iiil. ) ) ) ) ). L rzó úmrs trs qu lv l ur u sus térmis s ls ismiuy uis. Iiqu l ifri ls térmis ih rzó. ) ) 8 ) ) 9 ) 7. Ds móvils prt l mism istt. El primr l put y l sgu l put B y mrh l u hi l tr mvimit uifrm sr l rt B. Cu s utr M, l primr h rrri 0m más qu l sgu. C u lls, prsigu su mi. El primr tr miuts rrrr l prt MB y l sgu tr 9 miuts rrrr M. Hllr l isti B. ) 00 m ) 0 m ) 00 m ) 00 m ) 0 m. E u sri utr rzs gmétris ls ifris ls térmis rzó s 6, 9, y rsptivmt y l sum ls urs ls tts s 9. Hllr l sum ls s primrs suts si l stt prprili s mr qu u. ) 0 ) 0 ) ) 70 ) 66 Luhí: Pr y ust vrs ults pr mujrs ults; y mujrs ults pr iñs. Pp: uqu pr mtir, ustms igul úmr prss. más, mi ti mujrs s mi ti vrs m 87 s 88. Luhí: Y l rlió mi s. Pp: Oy!, t s ut qu y trvisté 90 mujrs ults ms qu tú. Sgú st hrl, lul: =ti iñs vrs. = ti vrs ults qu trvistó Luhí. = ti prss ults qu trvist Pp. Dé m rspust: " + " ) 0 ) ) ) 6 ) 0 7. Si: m p Dtrmir: m( p) (m p) p(m ) E m p ) ) ) ) ) 6 8. l rstr uis u ls térmis u rzó gmétri, s ti l l l ur ih rzó. Iiqu l rzó ritméti ls térmis l rzó gmétri iiil. ) 8 ) 9 ) 0 ) ) 9. E u prprió gmétri tiu uy prut sus térmis s 66; s umpl qu l mi ritméti ls tts s igul 6 9 l mi rmói ls suts. Hllr l ifri ls trms.
29 ) 8 ) ) ) ) 0 mis s ls ismiuy uis. Clul l myr ls térmis si ts s ls mrs psils. 0. E u prprió gmétri tiu ls térmis trms s urs prfts sutivs, s umpl qu l sum ls ifris ls térmis rzó stá mpri tr y. Clulr l sum ts ls vlrs qu pu tmr l mi prpril. ) 0 ) 60 ) 990 ) 98 ) 00. E u prprió, uy stt s myr qu l ui, l sum ls tts s y l ifri ls suts s 0. Clul l mr ls térmis sir qu ts ls térmis s trs. ) ) 8 ) ) 6 ) 7. Cutr ripits úis, uys rists s prprils ls utr primrs úmrs prims stá rs frm rit. Cti gu, tl mr qu ls lturs l qu ls flt llr s prprils ls primrs úmrs turls, st l primr hst l 0% su pi. Si vims l ti l urt ripit, ls trs srrí litrs ms l qu fltrí pr llrl si viárms l ti ls ést. Clul l ti l urt ripit. ) 76 l ) l ) 67 l ) 067 l ) l. El prut ls térmis u prprió tiu s 86. Si l ifri ls tts s l mit l ifri ls suts, trmir l ifri tr l sum ls trrs prprils y l mi prpril.. Si : ) ) 6 ) ) ) y + = ( + ), si l vlr l stt prprili igul ; y l sum ls utr térmis l prprió 60. Hllr l vlr l mi ritméti ls trms. ) 9 ) ) ) ) 0. E u prprió ritméti tiu, uys térmis s trs y myrs qu, s virt gmétri l mism tip u sus térmis ) ) ) 6 ) 8 ) 0 6. E u plíg rgulr "" vértis umrs l l "" hy trs prss ""; "B" y "C" prs l vérti. E u mmt, lls miz mir pr ls ls. "" mi l sti l umrió ls vértis (...), "B" y "C" l h sti trri, "" s ruz "B" pr primr vz u vérti y "C" s vértis más lt. S s qu "" mi l l rápi qu "B" y ést l l rápi qu "C". Cuáts vértis ti l plíg? ) 0 ) ) ) ) 8 7. Trs úmrs trs, uy sum s 87, s prprils ls ftrils ss úmrs sutivs. Hllr l myr ésts úmrs, si l stt prprili s tr. ) 06 ) 0 ) 768 ) 8 ) 6 8. E u sri tiu "p" rzs gmétris, l prut ls térmis ps ivisrs qu ps ríz p - ésim. Clulr l mi prpril ls trms, si ts ls térmis y l stt s trs y míims. 6 ) ) 0 ) 8 ) ) U iri ti l iámtr l iámtr tr. Ests iris, qu s igul li y igul lgitu s i l mism timp y l u hr ifir m. Trsurri mi hr más, l lgitu u s l tripl l lgitu l tr. Qué timp ur l iri más grus? ) 8h 0' ) 8h ' ) 8h ) 7h 0' ) 7h ' 60. S ti l siguit sri:!! S s más qu:!... 8 Clulr l myr tt:...! (0! )! )! ) 7!8 ) 0! )! )
30 Clvs Clvs
31 Cpítul PROMEDIOS INTRODUCCIÓN El prmi ritméti s u mi ti trl, qu ti imprti l s qu ls ts s jut itivmt pr tr u ttl. D hh, pu itrprtrs m u vlr qu prí sustituir u ls ts pr tr l mism sum ttl. El prmi gmétri pr su prt, s rlvt u ls ts s us multiplitivmt pr tr u rsult. Es sí qu pu itrprtrs m u vlr, qu pu sustituir t, pr pruir l mism prut ttl. El prmi rmói ti imprti u usms ls ts sum ls ríprs u ls ts y s pu itrprtr u vlr qu pu sustituir t pr pruir l mism sum ls ríprs. U vr ipit gó l Vr ps: Er S/. 800; rr S/. 00 y Mrz S/. 00. Cuál fu su prmi msul? El prmi msul vi sr l Mi ritméti (M..) ihs tis. M.. S/.800 S/.00 S/.00 S/.00. Prmi Gmétri Mi Gmétri (M.G.) M.G.... PROME DIO D u jut ts ifrts s frut lulr u vlr rprsttiv lls, qu st mpri tr l mr y l myr lls; ih ti s l llm: prmi vlr mi simplmt mi ls ts. S "" tis susió mót rit: E ls últims mss, l gir tul rgistró u ts iflió msul %, %, 0%, 0% y %. Eutr l ts iflió msul prmi urt s timp. ; ; ;... El prmi lls srá "p" si: ; El prmi ihs tss vi sr l mi gmétri (M. G.) ihs tss. p MG % % 0% MG = 0% 0% % PROMEDIOS MÁS UTILIZDOS. Prmi rmói Mi rmói (M.H.). Prm i ritm éti Mi ritm éti ( M..) M..... M.H....
32 U m s gst S/. 0, ms, urt mss sutivs, l mpr it. El primr ms mpró S/. 0 l gló, l sgu ms l mpró S/. 6 l gló y l trr ms l mpró S/. l gló; ig ts uál fu l st prmi msul? PROMEDIO PONDERDO (P. P.) Es u s prtiulr l prmi ritméti, u más tis s rpit s más vs. l fil l smstr émi, u lum l Uivrsi srv su rér ts: Cst Prmi Ets l st prmi s: S/.0 S/.0 S/.0 S/.0 S/.0 S/.6 S/.0 S/.0 S/. Cst Ttl # gls S/.90 8 S/. Curs Mtmáti I Quími I ísii Emí Nº réits 6 Nt Pms srvr qu l st prmi s l mi rmói S/.0, S/.6 y S/. s ir: Dtrmi su prmi. M.H. 0 6 El úmr réits ii ls vs qu s rpit t. Ets l prmi pr s: PR DOS CNTIDDES y P.P 6 6,6 M.. M.G. Dts: Pss: p ; ; p ; ; p ;... ; ;... ; p M.H. El Prmi Pr (P.P.) s: PROPIEDDES p p P. P. = p p... p... p. Pr "" tis s umpl: M.. M.G. M.H. NOT: Cu s mi qué tip prmi s h tm y sól s ig prmi..., sirrms l Prmi ritméti.. Pr s tis y s umpl: M.. (,) M.H. (,) M.G. (,). El rrr qu s mt l tmr l mi ritméti (M..), m mi gmétri (M.G.) pr s úmrs s: M.. M.G. ( (M.. ) M.G.)
33 EJERCICIOS PROPUESTOS 0. Cuál s l vlr mi tr 0,0 y 0,0? ) 0,09 ) 0, ) 0, ) 0, ) 0,8 0. D u grup 6 prss, igu lls s mr ñs. Si l prmi ritméti ls s s 8 ñs. Cuál s l máim qu pu tr u lls? ) ) ) ) ) 0. Hllr l vlr vr u ls siguits prpsiis I. El prmi ritméti ; ; 6 y 0 s. II. Si l prmi gmétri úmrs turls sutivs, y ifrts tr sí s ; ts l rzó ritméti tr l myr y mr úmr s 8. III. Si l MG y MH s úmrs s 0 y 90, ts l M s 0. ) VV ) VVV ) VV ) V ) V 0. Si l prmi trs úmrs sutivs s impr, ts l primr úmr sr: ) Múltipl. ) Impr. ) Pr. ) Prim slut. ) Cur prft. 0. L mi ritméti 00 úmrs s,. Si u lls s multipli pr,, l mi ritméti srá: ) 88,8 ) 70 ) 78, ), ) Pr úmrs y tls qu : = 9, s umpl qu: MG (;) = k. MH (;) Clulr l vlr "k" ), ), ), ),... ), El prmi 0 úmrs s 0. Si grgms úmrs, uy prmi s 0, Cuál s l prmi fil? ) ) 0 ) 0 ) 0 ) Si lug r u m u ul 60 lums, s s qu l prmi ts lls s 6 y l prmi ts l rst s. Hllr l prmi ts ls 60 lums. ) ) ) ) ) Cuál s l hrr prmi iri rrs, si l h rzó 0 sls pr prs y l rst sls u? ( sls) ) ) 0 ) ) ) 0 0. E u sló lss 0 lums, l t prmi Mtmáti s ; l mism urs l t prmi pr tr ul 0 lums s. Cuál srá l t prmi, si s jut ls 0 lums? ), ), ) ) ),. Iiqu uáls s vrrs flss : I. El prmi - 0; ; -8; y - s r. II. Sól s umpl pr tis : MG M MH III. Si s umpl qu pr tis qu su M=, y su MH = 6,; ts, su MG=. ) VV ) V ) VV ) V ) VVV. U trilr llvr u mrrí u iu "" tr iu "B", pr l ul l trilr utiliz 0 llts pr rrrr ls 780 Km qu spr ihs ius. El trilr utiliz tmié sus llts rpust, l ul llt rrr prmi 600 Km. Cuáts llts rpust ti? ) 8 ) 0 ) ) ) 6. El prmi ritméti úmrs s 600; si s rtir ls úmrs 0; 0 y tr; l prmi umt 7,9. Clulr l tr úmr. ) 8 ) ) 7 ) ) 7
34 . U utmóvil ur l isti tr ls ius y B 70 Km pr hr. Lug, rtr 0 Km pr hr. Cuál s l vli mi su rrri? ) lt l t l isti tr y B. ) Km pr hr. ) 0 Km pr hr. ) Km pr hr. ) 0 Km pr hr.. L iu Vill Ri 00 ss, ti u prmi hitts pr s y l iu Bllvist, 00 ss, ti u prmi hitt pr s. Cuál s l prmi hitts pr s pr ms ius? ) ) ) ) ) 6. L tul éli s l l l Pr. H ñs, l ifri sus s r l prmi sus s tuls ismiui ñs. Hllr l, ñs, éli. ) 0 ) ) ) 6 ) 0 7. D 00 lums u lgi, uy sttur prmi s,67 m; 0 s mujrs. Si l sttur prmi mi ritméti ls mujrs s,60, lulr l sttur prmi ls vrs ih grup. ),70 m ).6 m ),7 m ),69 m ),68 m 8. Ju h mpr,00 urs.,000 vl sls u y ls rstts vl sls u. El pri prmi, sls, pr urs s: ),0 ),70 ),0 ),0 ),60 9. Si l prmi 0 úmrs tr ls 0 (iut) primrs trs psitivs s 7,. El prmi ls 0 trs psitivs rstts s: ) 0 ) ) ) ) 0. El prmi s úmrs s. Si s upli l primr úmr y s quitupli l sgu úmr, l uv prmi s 9. Ls úmrs rigils stá l rzó: ) : ) : ) : ) : ) :. El prmi gmétri úmrs s y l 6 prmi gmétri lls s. Cuál srá l prmi gmétri ls trs? ) ) 6 ) ) ) 6. L mi ritméti y s 66, si s umpl 90. Hllr l mi gmétri "" y "" ) ) ) 6 ) 7 ) 9. El prmi úmrs s. Si l prmi s lls s, Cuál s l prmi ls trs trs? ) ) ( ) ) ) ( ) ). El prmi 0 úmrs s 8 si 8 y 6 s ls úmrs. Elimi sts úmrs l prmi ls rstts s: ) 6, ) 8 ) 7, ) 8 ) 7,. E u fii trj prss uy prmi s s 6 ñs. Si l úmr hmrs s 8 y su prmi s 8 ñs. Cuál s l prmi l ls mujrs? ) 7 ) 6 ) ) ) 6. Si l mi gmétri s úmrs s y su mi rmói, hll ls úmrs. Dr l sum ifrs l myr. ) ) 0 ) ) ) 6 7. U stuit TRILCE sl rrr ts ls ís u iruit frm ur ls siguits vlis; m/s; 6 m/s; 0 m/s y V m/s. Si l vli prmi s 8. Hll: V 7 ) ) 0 ) ) 8 )
35 8. Si l mi ritméti ls "" primrs úmrs turls (,,,..., ) s. Cuál s l mi ritméti : (+, +, +,... +)?. El prmi rmói ls s 8 hrms s 0. Nigu lls s mr 8 ñs. Cuál s l máim qu prí tr u lls? ) + ) ) ) - ) 9. L MG trs úmrs trs s 8. Si l M s lls s,. Hllr l M ls trs úmrs. ), ), ),6 ), ), 0. Si l mi ritméti y l mi gmétri s úmrs trs psitivs y s trs sutivs, ts l vlr slut s: ) ) ) ) ). L mi ritméti imprs ifrs s y trs 0 imprs, tmié ifrs, s. Hllr l mi ritméti ls imprs ifrs sirs. ) 7 ) 8 ) 9 ) 6 ). L mi ritméti ls térmis u prprió gmétri tiu s l rzó ritméti sus trms m. Clulr l sum ls rzs gmétris qu s pu tr ls trms ih prprió. ) 6, ) ), ),7 ),7. Trs úmrs trs, y, ti u mi ritméti y u mi gmétri 0. más, s s qu l prut = 0. L mi rmói sts úmrs s: y ) 0 ñs ) 0 ñs ) 60 ñs ) 90 ñs ) 0 ñs. L M 9 úmrs sutivs s y l M trs úmrs imprs sutivs s 8. Si l M l mr y myr sts úmrs s l frm :, Hllr: + + ) 0 ) ) ) 6 ) 0 6. E u pist irulr, u utmóvil s splz vlis : ; 6; ; 0;... ; 80 Km/h. L vli prmi l utmóvil s: 8 ) ) 9 ) ) ) 0 7. l lulr l M.. ts ls úmrs s ifrs PESI, s mt u rrr s uis pr sirr ls úmrs M y N (ms imprs). Cuáts prjs M y N ist? ) ) ) 6 ) 7 ) 8 8. Dtrmir l prmi rmói ls úmrs l siguit susió: 0; 88; ; 8;... ; 80; 068 ) ) 0 ) 0 ) ) 9. Si pr s úmrs y ( > ) qu s trs psitivs: MG 6 M Dtrmir l mi rmói. ) 7 ) 8 ) 9 ) 0 ) ) ) 0 ) ) 60 ) S y s úmrs trs prs, si l prut l M su MH s igul utr vs su MG, ts l mr vlr qu tm u ihs úmrs s: ) ) ) 6 ) 8 ) 0
36 . U ut vij l siguit mr: rrr 00 Km 0 Km/h; lug, 00 Km 0 Km/h y filmt, 00 Km 60 Km/h. Cuál s l vli mi t su rrri? 6. B uis. Ls prmis ritméti y gmétri y B s úmrs imprs sutivs. Clul B. ) ) 6 ) 7 ) 9 ) E l Dpt. Mtmátis l UNI, trj mtmátis, igirs máis igirs ivils. "L sum ls s ts lls s 880 y l prmi s 6 ñs". Ls s prmis ls mtmátis, máis y ivils s rsptivmt : 0, y 9 ñs. Si mtmáti tuvir ñs más; mái, 6 ñs más y ivil, ñs más, ts l prmi umtrí ñs. Hllr l úmr mtmátis, qu trj l Dpt. Mtmátis. ) 0 ) 0 ) 0 ) 0 ). Cuáts prs úmrs trs ifrts umpl qu l prut su mi ritméti, mi gmétri y l mi rmói s 007? ) ) ) ) 6 ) 7. L mi rmói u grup úmrs sutivs s. u sts úmrs s ls multipli pr su siguit sutiv y uvmt s lul su prmi rmói y s ti 8. Hll l mi rmói ls sutivs u ls úmrs l primr grup. ) ) 6 ) 6 ) 68 ) 7. Clul l mi ritméti ls siguits tis: ; ;; ;... ; ) ) 9 ) ) 8 ) 8 7. S ti 00 úmrs, l prmi ritméti 0 lls s p y l prmi ritméti ls trs 60 úmrs s q. Si l mi gmétri y l mi rmói p y q s 0 y rsptivmt. 0 Cuál s l myr vlr qu pu tmr l prmi ritméti ls 00 úmrs? ) ) 6 ) 8 ) ) 7 8. Clulr l prmi gmétri : ; 6 ; 7 ; 08 ; 0 ;... ("" térmis) (Csir : K = K!) )! ) )! ) ) ( )!!! 9. L M.H. u grup úmrs sutivs s "", u sts úmrs s l multipli pr su siguit sutiv y uvmt s lul M.H. y s ti "". Hllr l M.H. ls sutivs u ls úmrs l grup mi. ) ) ) ) ) ) ) ) ( ) ) ( ) ) ( ) ( ) 0. Si qu úmrs ifrts umpl l siguit iió: M MG Hllr l ifri ls úmrs. ) 0 ) 0 ) ) 0 )
37 . Clulr l myr prmi :. ;.. ;.. ;. ;.. ;... ; (+) ; (+)(+) ) ) ) ) ) ( )( ( ) ( ( ( ( )( ) ) )( )( 8 )( )( )( ( )( ) ) ) ). Hllr l prmi ts ls umrls piús ifrs uys ss s mrs qu 0. ) 7, ) 0 ) ) 0 ) 00. Etr ls trs psitivs qu s mrs qu J. Cuál s l myr? J ) 8 ) 7 ) 9 ) ). U lz, ml strui, psr tr ls rzs lg siguls, s utr quiliri u s hll srg. S ps u urp l pltill rh y rrj u ps "" grms y u s ps l mism urp l pltill izquir us u ps "" grms. Clulr l vrr ps l urp. M.. = Mi ritméti. M. G. = Mi Gmétri. M. H. = Mi rmói. ) M ( y ) ) MH ( y ) ) MG ( y ) ) MG ( y ) ) MH ( y ). Ls mis ritméti, gmétri y rmói s trs psitivs umpl qu: M MG 6 Clulr l ifri tr ls úmrs. ) 6 ) 7 ) 8 ) 9 ) 0 6. U hrmig rrr ls "" ls u plíg, u sl vz l, vlis,,, 6, 0,,... y 7 tímtrs pr miut, rsptivmt. Si lulms l vli prmi, sir qu s u plíg rgulr, l rsult srá "p" m/mi. E mi, si sirms qu l l rrr l mism timp, l rsult srá "q" m/mi. Si: + p + q = M( ; ) MH ( ; ) Clul l sum ls vlrs " + ", si s trs psitivs. ) 8 ) 906 ) 60 ) 8 ) S, y trs psitivs. Si ls mis gmétris, y s irtmt prprils ls úmrs, y rsptivmt. Etrr l vlr l stt prprili qu h qu ls úmrs, y s ls mrs psils. ) ) 0 ) 0 ) 60 ) Hllr l mi rmói l siguit sri: ; ; ; 8;... ; ("" térmis) Dr m rspust l sum l umrr y mir l frió rsultt. ) ) ) ( ) ) ( ) ) ( ) 9. Pr úmrs s umpl: Hllr: ) ) M G MG M 8 M ) ) M MG MG MG ) 60. L mi rmói úmrs s: [0; ; ; ] su mi gmétri s igul u lls qu s múltipl. l sirr u urt úmr l mi rmói s [; ]. Hllr l mi gmétri ls úmrs. ) ) ) ) ) 6
38 Clvs Clvs
39 Cpítul REGL DE MEZCL Y LECIÓN INTRODUCCIÓN Sí U. qu l tmósfr s u mzl gss qu r u jt lst (m l Tirr) u ést ut u mp grvittri sufiit pr impir qu sp. L tmósfr trrstr stá stitui priiplmt pr Nitróg (78%) y Oíg (%). El % rstt l frm l rgó (0,9%), l Diói Cr (0,0%), istits prpris vpr gu, y trzs Hiróg, Oz, Mt, Mói Cr, Hli, Nó, Kriptó y Xó. Tmié ist trs tips mzl, l qu rliz ls mrits l fili tr utilis, l frm lulr l pri mú lls srá mtiv stui l prst pítul. Es l ruió grgió más igrits sustis tr ls uls hy itrió quími. Pri Uitri: Es l st ui mi l igrit. Pri Mi: Es l pri st u ui mi mzl. S ti ivii l st ttl ls igrits tr l ti ttl uis mi mzl. P m Cst Ttl Cti Ttl S pu srvr qu l pri mi s l prmi pr ls pris uitris. E grl, pr "" igrits: Pris : P P P P Cti : C C C C P m C P C P C C C P... C P C... C REGL DEL SP S utiliz pr trmir l prprió l qu mzlrs ls igrits pr tr u trmi pri mi. E qué rlió s mzlr fé S/. 0 l kg. fé S/. 0 l kg. pr tr fé S/.? Ctis Pris Difris C C 0-0 S mzl tips rrz, sgú l siguit rlió : rrz tip : 9 Kg S/. rrz tip B : Kg. S/., rrz tip C : 6 Kg. S/., Clul l pri mi l mzl. S umpl: C 0 C C 0 C S mzlr l rlió 7. 7 El pri mi s l pri st u Kg. mzl, qu s ti ivii l st ttl ls igrits tr l ti mzl ti. P m 9 S/. S/., S/., S/.,
40 PROPIED D Cu ls pris ls igrits s ifrts s umpl qu: Pri Mr Pri < < Mi Pri Myr S ti u lió stitui pr 0 g. plt y 0 g. zi. Cuál s l ly l lió? Cm l pri mi s l pri st; l qu s g lgus igrits, s pir ls trs. Gi prt = Péri prt 0 g. Zi 0 g. Plt Ps Ttl : 0 g. LIG DE UN LECIÓN: Ly Ly Ps Plt Ps Ttl 0 0 0,800 MEZCL LCOHÓLIC Si s quir r l rlió l mtl riri y ps ttl s utiliz l siguit prsió: Es u mzl lhl y gu. * Es l tt pr it lhl pur prst l mzl. S ti utiliz l siguit prsió : Gr Vl. lhl Vl. Ttl 00% S umpl: Lig Ly Ps mtl riri Ps Ttl Ly + Lig = Tmié s pu prsr grs. LECIÓN Es l mzl mtls mit l fuiió: METL INO: S mtls m l r; plt y plti. METL ORDINRIO: S ls mtls priss, m l r, zi, t. LEY DE UN LECIÓN: Es l rlió qu ist tr l ps l mtl pris fi y l ps ttl l lió. Ii qué frió l mzl s mtl fi. NÚMERO DE KILTES DE UN LECIÓN Es mú us l úmr kilts pr iir qué prt l lió s r pur. Pr lgrr st, s sir qu l r pur s kilts s umpl: Tmié: Nº kilts Nº kilts Ps mtl fi Ps Ttl Ly Ly Ps mtl fi Ps ttl l lió
41 EJERCICIOS PROPUESTOS 0. S mzl litrs pis S/. 8 l litr 0 litrs S/. 7, y 8 litrs S/.. óm s rá vr pr gr l 0% l st? ) S/. 6,90 ) S/.7,00 ) S/. 7,7 ) S/. 7,0 ) S/. 7,7 0. S h mzl 00 litrs vi sls l litr 0 litrs vi pri myr, tiés u mzl u pri mi 6,0 sls l litr. Cuál s l st, sls pr litr l mi vi myr pri? ) S/. ) S/. 6 ) S/. 6,0 ) S/. 8 ) S/.0 0. S mzl s tips rrz S/.,60 y S/.,0 l Kg.; si l pri mi s S/.,0 l Kg. Hllr uáts kils rrz s ti ttl si qu l ifri ps tr ls tis rrz s 0 kils. ) 00 ) 80 ) 0 ) 60 ) S mzl 0 Kg u igrit S/.,0 l Kg 60 Kg. u sgu igrit S/.,0 l Kg. y 0 Kg. u trr igrit S/.,90, l Kg. óm s rá vr kilgrm l mzl pr gr kilgrm l 0% l mism? ) S/.,60 ) S/.,9 ) S/.,0 ) S/.,8 ) S/., 0. Cuál s l purz u mzl lhóli qu ti litrs lhl pur y 8 litrs gu? ) 6º ) 9º ) 70º ) 7º ) 80º 06. S quir tr 00 litrs lhl 7%, mzl 0 litrs lhl 80% ti lhl pur y gu. Qué ti lhl s us? ) 0 ) 0 ) 0 ) 0 ) U mrit h mpr 0 litrs gurit S/., l litr. Qué ti gu hrá ñir pr vr l litr S/.,7 y gr l 0%? ) litr gu. ) litr gu. ) litrs gu. ) ) litrs gu. litr gu. 08. U mzl vi y gu, quivlt 000 litrs, ti 90% vi. Qué ti gu hrá qu ñirl l mzl pr qu l 7% s vi? ) 0 ) 00 ) 00 ) 0 ) S ti ligts plt y r : u ly 0,600; tr 0,90 y tr 0,80. S quir tr tr ligt ly 0,70 tm grms l y qu ps 70 grms. Qué ti s sitrá l trr ligt? ) gr ) 0 gr ) 7 gr ) gr ) gr 0. S ti 6 grms r kilts. Cuát grms r pur s l grgr pr qu s virt u lió r 0 kilts? ) gr ) 0 gr ) 70 gr ) 7 gr ) 60 gr. Si s fu 0 grms r 0 grms u lió, l ly l lió umt 0,0. Cuál s l ly l lió primitiv? ) 0,900 ) 0,80 ) 0,800 ) 0,70 ) 0,90. S h fui u ligt plt 00 gr. y 0,8 ly tr 000 gr. 0,90 ly Cuál s l ly l lió ti? ) 0,980 ) 0,89 ) 0,77 ) 0,80 ) 0,90. U ill grms ps stá hh r 7 kilts. Cuáts grms r pur s rá grgr, l fuirl, pr tr r kilts? ), ) ) ) ) 0
42 . S h grg 0 grms r pur u lió r 8 kilts qu ps 0 grms. Qué ly r s trá prs kilts? ) kilts ) kilts ) kilts ) 9 kilts ) 0,6 kilts. U mrit mpró Kg. té u ls y 6 Kg. tr pr sls; l l sgu ls stó 8 sls más qu l l primr. Mzló t l ti y vió l kilgrm l mzl u gi,60 sls. qué pri vió l kilgrm? ) S/. 00 ) S/. 0 ) S/. 0 ) S/. 0 ) S/ E u mur mit sillrí, mmpstrí y lrill h tr 0, 0 y 80m sts trs lss fári, qu s pgr 90, 00 y 660 sls, rsptivmt, l mtr úi. Cuál s l pri l mtr st mur? ) S/. 9 ) S/. 60 ) S/. 6 ) S/. 600 ) S/ Ds lss ifrts vi s h mzl ls pósits y B. E l pósit, l mzl stá prprió, rsptivmt y l pósit B, l prprió l mzl s. Qué ti vi trrs pósit pr frmr u mzl qu tg 7 litrs vi l primr ls y litrs l tr ls? ) y 6 ) y ) 0 y 9 ) y ) 8 y 0 8. U r 60 grms s 8 kilts, s quir vrl g %. Cuál sr l pri vt?, si l grm r pur stá S/. y l grm l mtl riri utiliz ust S/ ) S/. 70 ) S/. 09 ) S/. 99 ) S/. 6 ) S/. 9. S mzl 70 litrs lhl 9º 0 litrs 69º. l mzl s l tr litrs y s l rmplz pr lhl gr si, rsult u mzl qu ti 6,7 litrs gu. Hllr l gr si. ) 60º ) 6º ) 68º ) 70º ) 7º 0. S h mzl 0 litrs lhl 96º purz, litrs lhl 60º purz y 8 litrs tr lhl. Cuál s l purz st últim lhl, si ls 0 litrs l mzl ti 80% purz? ) 9º ) 8º ) 8º ) 78º ) 7º. S ti ligts r. El primr ti 00 g. r pur y 00 g. r, l sgu ti 0g. r pur y irt ti r. Hllr ih ti si qu si sr tmr irt ti u lls pr frmr 0g. u lió r 8 kilts, l sgu ligt s tmr grms. ) 0 g ) 0 g ) 0 g ) g ) 0 g. U jyr ti ligts: l r, ti 70 gr. r y 0 gr. r; l. ti 00 gr. r y 0 gr. r. Cuáts grms u s fuir pr frir u mll r 0,8 u ps grms? ) 8 gr. l r. ) 0 gr. l r. ) 6 gr. l. ) 8 gr. l. ) gr. l r.. U jyr ti rrs plt ly 0,80; 0,780 y 0,60. u ls s primrs l rlió y l ligt rsultt y l trr ti u uv lió 0,690. Qué ps l primr hy l ligt fil, si ést ps,7 Kg.? ) 00 gr. ) 0 gr. ) 00 gr. ) 00 gr. ) 0, Kg.. U mtlurgist fu u r plt ly 0,9 tr r r Kg ti u lió ly 0,90 l ul s frir ms 0 grms ps. Cuáts ms trá? ) 00 ) 70 ) 0 ) 00 ) 70. Qué ps stñ pur s fuir u lió 0 prts stñ y 70 prts r, pr tr u stñ y r qu ps,8 grms? ), gr ),6 gr ),8 gr ), gr ) g
43 6. U litr u mzl frm pr 7% lhl y % gu, ps 960 grms. Si qu l litr gu ps Kg. s pi l ps l litr u mzl ti 8% lhl y % gu. ) 8, gr ) 76, gr ) 97, gr ) 79, gr ) 87,6 gr 7. S ti s pósits, u 0 litrs lhl. S itrmi 0 litrs, u l gr umt y l tr ismiuy. Cuáls s ls grs l iii, si ls uvs grs stá l rlió 6 9? ) 6º y 60º ) 6º y 70º ) 6º y 76º ) 60º y 80º ) 60º y 70º 8. U mrit mzl "" litrs vi S/. l litr "" litrs vi S/. 8 l litr y ti vi S/.. Si ivirt ls vlúms iiils vi, hllr l pri vt litr l uv mzl si quir gr l 0%. ) S/. 0, ) S/. 9,6 ) S/. 8,8 ) S/.,6 ) S/. 9, 9. S mzl s tips fé l rlió s y s v g l 0%. Lug, s h u uv mzl, pr l rlió s y s v g l % rsult qu ms pris vt s iguls. Hllr u ls pris uitris, si qu s u úmr tr y l tr s S/.. ) S/. 8 ) S/. 0 ) S/. 9 ) S/. ) S/. 0. U pr ti lss hri, u S/., l Kg y l tr S/.,0 l Kg Mzl sts hris, srv qu ls urs sus tis stá l mism rlió qu sus pris uitris. 00 Kg l hri ti pru 7, Kg "ww". Clulr l st ih hri pr pruir 8 Kg "ww" ) S/. 87 ) S/. 80 ) S/. 770 ) S/. 90 ) S/ U mrit ti vi 6 sls l litr. L grg u irt ti gu y ti u mzl 60 litrs qu l v sls. Si st vt g l 0% l st, iir qué prtj l ttl l mzl s gu. ) 0% ) 0% ) % ) 0% ) 7%. U mrit quir mzlr trs tips vi S/.,0; S/.,00 y S/.,60 l litr, rsptivmt. Cuát hrá qu utilizr l primr tip si s s tr u mzl 0 litrs qu pu vr S/.,7 l litr g ll l 0% y más, si ls vlúms ls s primrs tips stá l rlió? ) 60 L ) 7 L ) 90 L ) L ) L. S mzl tips zúr y B uys tis stá l rlió, y l pri Kg. s pu mprr Kg. B. Si l pri mi s,8. Clulr l pri mi l mzlr iguls tis tip zúr. ) S/., ) S/.,0 ) S/., ) S/.,0 ) S/.,80. S ti s ripits 0 y "m" litrs lis ifrts. S tr litrs u y l qu s s u s hh l tr y vivrs, qu, ts, hr ms ripits igul li. Cuál s l vlr "m"? ) ) 0 ) 60 ) 6 ) 7. S rliz l siguit mzl : Kg u susti sls l Kg más Kg u susti 6 sls l Kg más Kg u susti 9 sls l Kg y sí susivmt. Cuáts Kg srá sris mzlr pr tr u mzl uy pri s 9 sls? ) ) 6 ) 9 ) ) 0 6. Pr u ls grifs u ñ sl l gu l tmprtur 6º y pr l tr 6º. Qué ti gu slir pr grif pr tr 88 litrs 6º tmprtur? ) 8 y 60 litrs ) 0 y 78 litrs ) 8 y 70 litrs ) 00 y 88 litrs ) 0 y 8 litrs 7. S h mzl kilgrms fé S/. 7,0 l kilgrm irt ti fé S/. 8,90 l kilgrm, y s h vi l kilgrm l mzl S/. 9,0. Díg qué ti l sgu ls s h tm, si qu s h ti u fii l % sr l pri st. ) 8 Kg ) 80 Kg ) 7 Kg ) 90 Kg ) 8 Kg
44 8. C u gér s lis istits, uys pris s y 8 sls l kilgrm, s h ti u mzl 0 Kg. y s h vi u umt l pri mi l kilgrm, 0, sls, l qu sup u gi %. Cuáts kilgrms u ls s lis h tr l mzl? ) 0 Kg ) 70 Kg ) 0 Kg ) 0 Kg ) 90 Kg 9. S ti 00 tímtrs úis gu sl uy ps s 0 grms. Cuáts tímtrs úis gu pur hrá qu grgr pr tr u mzl qu ps 0 grms pr 00 tímtrs úis? ) 00 ) 0 ) 00 ) 0 ) E u rri 8 litrs qu 7 litrs vi. S h ii gu tl m qu u tll 7 ll 0,8 litrs ést mzl ti vi 0 pur. Cuál s l ti gu ii? ) 60 ) 6 ) 6 ) 6 ) 70. S ti ligts plt y r; l primr ti u ps plt igul 7 l ps fi qu ti l sgu y su ly s 70 milésim. Clulr l ly l sgu ligt si qu l fuiió ms tr lió 66, grms ps y 60 milésims ly. ) 0,7 ) 0,6 ) 0,67 ) 0,8 ) 0,. S ti s lis : l r. ti 80% plt, 0% r y 0% i; l. ti 60% plt, % r y % i. S ls fu l prprió y l lió rsultt s fu plt pur tl prprió l ly rsult 0,7. Qué prtj r ti st lió? ) 7,8% ),% ) % ),% ) 6,%. S ti trs ligts plt uys lys s: 0,7 ; 0,80 y 0,8. Si s fu l primr l sgu, s ti u lió ly 0,78 y si s fu l primr l trr s ti m ly l lió tmié 0,78. Cuál s l ps l trr ligt si l sum ls pss ls trs ligts s, Kg.? ) 80 gr ) 0 gr ) 60 gr ) 60 gr ) 0 gr. S ti s kilts y 8 kilts. S fu pr fir 6 srtijs 8 grms u. Dtrmi l úmr kilts srtij, si l ti r l primr y l ti r l sgu stá l rlió 7. ) 6 K ) 0 K ) 9 K ) 7 K ) K. S ti u ripit "" lhl 80% purz y tr ripit "B" lhl 60% purz. Si mzlms l mit "" l quit "B", tms 60 litrs lhl 7% purz. Si mzlárms t "" y t "B", Cuál srí l prtj purz l mzl rsultt? ) 70% ) 7,% ) 7% ) 67,% ) 70,9% 6. 0 litrs u mzl lhóli l 0%, s l grg "" litrs gu pr ruir su purz su trr prt; lug, s quir vr l mzl ti g l, %, pr litr (l st litr lhl pur s S/. 90). Clulr "" y l pri vt litr. ) 60 y S/. 6 ) 80 y S/. ) 70 y S/. ) 80 y S/. ) 60 y S/. 7. S ti u ripit ll lhl pur. S tr l trr prt y s rmplz gu; lug, s tr l urt prt y s rmplz gu. Cuáts litrs l uv mzl s tmr, tl qu l mzlrls litrs gu y litrs lhl pur s tg lhl º? ) L ) 0 L ) 0 L ) 0 L ) 80 L
45 8. U tr mpró 0 Kg. fé 6 sls l Kg. y l mzl 90 Kg. u li suprir qu l hí st 8 sls l Kg. El fé, pr ft l tust prió l 6 prt su ps. Dig qué ti fé tst trgrá pr 89 sls si qu quir gr l 0% l imprt l mpr. ) 00Kg ) 80 Kg ) 00 Kg ) 0 Kg ) 90 Kg 9. S ti s lss pps lis y B, y ésts s mzl l prprió tiés u ps ttl 800 Kg. El pri st l li s S/. 0 l Kg. y l l li B s S/. l Kg. uát s vr u kilgrm l mzl pr gr l % l pri vt y pgr u impust l % l pri vt? ) ) 0,8 ),0 ), ) 0. Ds lss vi stá mzls ripits. E l primr, l rzó : ; l sgu, l rzó : y l trr, l rzó :. Si s s l mism vlum ts ls ripits pr frmr u mzl qu tg 9 litrs l primr li. Cuáts litrs s tr ripit? ) ) ) 6 ) 8 ) 60. S h mzl L litrs lhl % purz (L + ) litrs lhl 8 % purz y (L ) litrs tr lhl. Lug l mzl, ls L mzl ti % 6 purz, ts l purz l trr lhl s (L > ) ) ) ) L(7 8(L L(7 8(L (L 0) ) 0) ) )(7 8L 0) ) ) (7L 8(L (7L 8(L 0) ) 0) ). S h mzl s vis. HI S/. 0,0 l litr 78 HI S/. 0, l litr. Si s s tr u mzl S/. 0,0 l litr, l ti gu qu s rí grgr l mzl srí: ) 600 ) 00 ) 00 ) 00 ) 00. E u ripit hy 0lts. vi, 0L. lhl y 0L gu. S rtir 6L l mzl y s rmplz lhl. ilmt s tr 0L l mzl rsultt y s rmplz gu. Hll ls tis fils vi, lhl y gu ( s r). ) ; ; ) ; ; ) ; ; ) ; ; ) ; ;. S ti rrs r. E l primr l 80% l ps ttl s r y l sgu l 7% su ps s r, si ést l uárupl l trir, si s mzl. D qué purz rsult ih mzl? ) 0,8 ) 0,6 ) 0,76 ) 0,8 ) 0,8. U mrit ti tips rrz, uys pris pr kilgrm s:,0;,00 y,00 sls, rsptivmt, ls s primrs stá l rlió. El mrit s vr, mzl l rrz qu ti; pr pr rrr quiv ls sts l sgu y trr tip rrz, pr l ul l pri mi umtó 0,0 sls. qué pri vió Kg. si g u 0% l vt? ) S/.,0 ) S/.,0 ) S/.,6 ) S/.,7 ) S/.,00 6. S mzl lis vis tis qu s I.P úmrs trs qu stá prgrsió gmétri rit. El trr vi rprst l mzl. Cuál s su pri, si l primr y l sgu vl l l y l tripl l trr y l pri mi rsultó S/. 8 l litr? ) S/. 0 ) S/. ) S/. ) S/. 6 ) S/. 8
46 7. S h mzl trs sustis, uys pris s prprils ; y, utiliz l sgu susti u 0% más qu l primr y l trr u 0% más qu l sgu. Si l pri mi pr kilgrm l mzl s myr S/. 7 qu l ifri ls pris ls primrs sustis, lulr si g pir, si qu l vr fij u pri umt su st 60% y l vt h suts susivs %. ) Pir S/. 6,0 ) G S/.,0 ) Pir S/.,0 ) G S/.,0 ) Pir S/.,0 8. U prs mzl rrz S/.,0 y S/.,0 l kilgrm. Si vir l kilgrm S/.,00, grí S/. 0,00 más ttl, qu si l vir S/.,90. qué pri fijr l pri u kilgrm tl qu l hr u sut l 0% l pri fij, ú s g l % su st?. Si más qu s ti 0 kilgrms más l sgu rrz qu l primr. 9. U rril ti L vi pr L gu. S mpiz iir l rril simultámt vi rzó 6 litrs pr miut y gu rzó litrs pr miut, hst qu l mzl tg 0% vi y s srv qu, st timp, l ti líqui qu h tr l rril s ifrir litrs l qu hí iiilmt. Cuál s l ti fil l mzl l rril? ) 8 ) 96 ) 08 ) ) S fu "m" kg r 8 kg r K y s ti u lió ly ( )K, si s fu ls 8 kg r K "m" kg r K, s ti u lió uy ly s ( )K. Si mzlms s tips rrz l prprió m y l mzl s v u gi l 0%; spués s mzl rlió m y s v l 0% fii. Clulr l rlió ls pris sts s tips rrz, ls pris vt ms ss s iguls. ) S/.,88 ) S/.,0 ) S/,80 ) S/., ) S/.,0 ) 9 ) 7 ) 9 ) 7 ) 8
47 Clvs Clvs
48 Cpítul 6 MGNITUDES PROPORCIONLES INTRODUCCIÓN Eist istits mgitus, lgus ls uls s pu tr, trs s pu mir. Cu prgutms Cuáts? psms l ti jts u jut isrt y u prgutms Cuát? psms mir, s ir, l jt s u jut tiu. E st pítul, stuirms ls s mrs más mus rlir ls vlrs mgitus. Ls puts s utr sr u rt qu ps pr l rig. L pit l rt s igul l stt prprili. Est vlr s pu lulr m l tgt l águl gu qu frm l rt l j. E grl: MGNITUD Prpi l mtri u fóm físi quími suptil vriió, s ir pu umtr ismiuir. D.P. B Vlr Vlr B stt MGNITUDES DIRECTMENTE EN TE PROPORCIONLES Supg qu s mgitus stá rlis m qu l uplir l vlr u lls, l vlr l tr tmié s upli; l triplir l primr, l sgu tmié qu multipli pr trs, t. Simpr qu su st, ims qu ist tr ms mgitus, u rlió prprió irt. Pr jmpl, si tms l ti ps qu s pu mprr irt ti sls: SOLES #PNES sl sls sls sls 8 ps 6 ps ps ps más, s umpl qu l it ls vlrs rrspits ls mgitus s stt # ps (stt) sls Si grfims ls vlrs rrspits ls mgitus l pl. (# ps) DP B B s l s irtmt prpril B S pu firmr qu l vlr u ls mgitus p lilmt l tr: Vlr Cstt (pit l rt) f () = K Vlr B Es imprtt srvr qu, l plir u ml mtmáti pr lizr u situió rt, ms tr ut ls límits l vliz l ml. E prtiulr, u firmms qu u mgitu s prpril tr mgitu B, ms jr lr (plíit táitmt) qu st s tr irts límits vriió pr y. Pr jmpl l i "Ly Hk" i qu l frmió sufri pr u urp lásti (pr jmpl, u rsrt) s irtmt prpril l (Itsi l) furz mpl. frmió = K (furz) 6 8 Tg = 8 (S/.) L vliz st uió m ml mtmáti pr rprstr l fóm stá sujt rstriis l furz pu sr muy pquñ prqu ts ú si psitiv, srí sufiit pr frmr l rsrt; st s tríms frmió = 0 u furz > 0, lug vlrí l ml = K., tmp s pu tmr
49 muy gr prqu l rsrt s struirí y p ts s su frmió srí prpril. V(Km/H) MGNITUDES INVERSMENTE PROPORCIONLES Supgms qu u prs rliz u vij pr utmóvil u isti 80km. tr u iu y tr. S V l vli stt l ut y t l timp trsurri l vij El ár rtágul qu s gr u put l urv s igul l stt prprili. 6 t(h) V(Km/H) t(h) 6 Ls puts s utr sr u rm hipérl quilátr. E grl: IP B (Vlr ) (Vlr B) = stt S pu srvr qu l uplir l vli, l timp s ivi tr, y l triplir l vli, l timp s ru su trr prt. más s umpl qu l prut ls vlrs rrspits ls mgitus s stt. V t stt L gráfi ls vlrs rrspits ls mgitus l pl s: Est rlió s pu prsr: PROPIEDDES () f() K Vlr Cstt Vlr B I. Si: IP B DP B II. Si: DP B B DP C DP C DP B B IP C IP C IP B B DP C IP C IP B B IP C DP C III. Si: DP B IP B DP m IP B m B IV. Si: DP B (Cu C s stt) y IP C (Cu B s stt) S umpl: C B stt
50 EJERCICIOS PROPUESTOS 0. Si: DP B, hllr (X + Y) l gráfi. 0 Y 8 X 0 ) ) 8 ) 0 ) ) 6 0. El úmr s ivrsmt prpril l ríz ur l úmr. Si: u = 9. 7 Cuál s l vlr, si? ) 0 ) 00 ) 00 ) 60 ) L prsió u ló gs s IP su vlum; s ir mr vlum myr prsió. U ló 0 litrs sprt u prsió,8 tm. Qué prsió sprtrá u ló 60 litrs? ) 9, tm ) 6, tm ), tm ) 8, tm ) 6 tm 0. Cuáts grms psrá u imt qu vl $,; si u 6 g. vl $ 7, más s s qu l vlr l imt s prpril l u su ps? ) 9, g. ),66 g. ),00 g. ) 9,0 g. ),00 g. 0. Sgú l Ly Bul, l prsió s ivrsmt prpril l vlum qu ti trmi ti gs. qué prsió stá smti u gs si l umtr st prsió tmósfrs, l vlum vrí 0%? ) 6 ) ) ) ) B 06. Si IP B y DP C, u =, B=, C=. Hllr "C" u = 6, B = 9 ) ), ) ) 6, ) Si DP B é IP C, u C, y B s iguls. Cuál s l vlr B u = y C =? ) 8 ) 6 ) ) ) S s qu s DP B IP C. más u s ts B=6 y C=B. Hllr u B s y C s l l B. ) 7 ) ) ) ) Si D.P. B y C I.P. D. vrigur óm vrí "" u "B" umt su trr prt "C" ismiuy sus y "D" umt l prt su vlr. ) ) 7 0. Si: "" D.P. "B" I.P. ) 9 ) 7 C Hllr "C", u = 6 y B = 0. ) 9 y u: =8; B = 9; C=. ) ) ) ) 8 ). S ti mgitus, B y C tls qu s DP C IP B. Hllr u ts B = y C =. B C si qu = 0 ) ) 8 ) ) 6 )
51 . P vrí ivrsmt prpril l ésim pti Q. P vrí u Q vrí Hllr "" ) ) ) ) ) 7. El ps u is s D.P. l ur su ri y su spsr, iss ti sus spsrs l rzó 8 9 y l ps l sgu s l mit l ps l primr. Cuál s l rzó sus ris? 8 8 ) ) ) 9. L frmió prui pr u rsrt l plirs u furz s D.P. ih furz. Si u rsrt 0 m. lgitu s l pli u furz N, su uv lgitu s 6 m. Cuál srá l uv lgitu l rsrt si s l pli u furz N? ) 8 m ) 8 m ) 0 m ) 6, m ) m.. Cuál s l ps u imt qu vl 000 sls, si u 6 kilts ust 9800 y l pri s prpril l ur su ps? (Tóms kilt igul 0, g) ) 6 grms ) 6, grms ), grms ) grms ) 6, grms. U ru 80 its gr tr ru B 0 its. ij l j B hy tr ru C its qu gr u ru D 0 its. Si 0 vults pr miut. Cuáts vults rá l ru D? ) 70 ) 7 ) 60 ) 90 ) Ds mgitus s ivrsmt prprils u trr. Cóm s tr sí sts mgitus? ) Iguls. ) Ríprs. ) Ivrsmt prprils. ) Dirtmt prprils. ) N s pu firmr rlió lgu. ) ) 8. S f: u fuió prprili tl qu: f() + f(6) = 0, ts l vlr prut: f f() f(7) s: ) ) ) 76 ) 67 ) S f u fuió prprili tl qu: f() + f(7) = 0. Ets l vlr l prut f f () f (7) s: ) 7 ) 70 ) 70 ) 76 ) Hllr: + y + z 0 0 z/ z 60 y ) 80 ) 9 ) 00 ) 0 ) 8. Si vrí prprilmt B y B vrí prprilmt C ; más u = 6 ; B = ; C = 8, lulr u C = 9. ) 8 ) 9 ) 0 ) )
52 . Si: = Ets: k k Hllr : + k 7 ) ) ) ) ) 0. Si:, B, C y D s mgitus prprils, más: D.P. B (C; D s stts) I.P. C (B; D s stts) D DP (B; C s stts) Si u: = ; B = 9 ; C = ; D =. Cuál s l vlr C, u = 99 ; B = y D = 6? ) 0 ) 70 ) 700 ) 900 ) 7000 ) V s irtmt prpril "" ) V s ivrsmt prpril "" ) V s irtmt prpril "" ) V s ivrsmt prpril "" ) V s irtmt prpril "h" 7. Ds ls mgitus, B y C si D.P. B (u "C" prm stt); I.P. C (u "B" prm stt). Si u trmi mmt l vlr B s upli y l vlr C umt su l, l vlr vrí uis. Cuál r l vlr iiil? ) 0 ) ) ) ) 0 8. Ls mgitus, B y C gur ls siguits rlis: * C C: stt: B * C B : stt: 8 0, 7 0, 6 0,. S ti s mgitus y B tls qu DP Si u = 80, B = 6. Hllr u: B 60 B. C 0,, ) 0 ) 8 ) 6 ) 6 ) 9. U mgitu s DP B y C IP D. Qué vriió primt u B s upli, C umt su l y D s ru su mit? ) umt 0 vs su vlr. ) umt vs su vlr. ) S ru ) S upli. ) umt vs su vlr. 6. S V l vlum u prllpíp rtgulr h "", lrg "", ltur "h", ls uls s vrils, h s ipit l vlr ; s ivrsmt prpril l vlr. Si u =, B = 9 y C = 6. Hllr u B = y C =. ) 6 ) ) 8 ) ) L vli l si l ir s prpril l ríz ur l tmprtur slut. Si l vli l si 6ºC s 0 m/s, Cuál srá l vli 7ºC? ) 80 m/s ) 00 m/s ) 0 m/s ) 0m/s ) 00 m/s 0. Ds iss irulrs hhs l mism mtril ti sus ris qu stá rlió, mitrs sus spsrs stá rlió 8. Si juts ps 6 Kg, hllr l ps l is ms ps. ) Kg ) 8 Kg ) Kg ) 0 Kg ) Kg
53 . Ds tis y B s ivrsmt prprils stt prprili igul K. Cuát vl K si l stt prprili tr l sum y ifri y B vl 6? ) 6 ) 7 ) 7 ) lt ts ). Si vrí frm DP B y C; C vrí irtmt prpril. Cu B = y =, ts = 60. Hllr u B = 8 y = ) 000 ) 800 ) 00 ) 00 ) 00. S s qu u urp qu lirmt rrr u isti prpril l ur l timp. U pir rrr 9,8 m. u sgu utr éims. Dtrmir l prfui u pz, si s s qu l sltr l pir ést llg l f s sgus. ) 0 m. ) m. ) 0 m. ) m. ) 0 m.. S mgitus ; B y C. Pr = t: Pr B = t: B C C Si = ; u C = 0 y B = Hllr u C = y B = 0 Dr l ifri ifrs. 0 ) 0 ) ) ) ). E u jyrí, s s qu l pri ulquir imt s prpril l ur su ps y qu l stt prprili s l mism pr ts ls imts. U imt qu ust ólrs s rmp s prts, ls uls l ps u lls s l l l tr. Si ls s prts s vis, ts pms firmr qu: 9 ) S prió 0000 ólrs. ) S gó ólrs. ) S prió ólrs. ) S gó ólrs. ) N s gó i s prió. 6. Si DP B (u C s stt) IP C (u B s stt). E u trmi mmt vl 70. Si prtir s mmt B umt 80% y C ismiuy 6%, Qué vlr tmrí? ) 00 ) 0 ) 60 ) 78 ) Pr mgitus, B, C y D s : DP B; ) B IP C; C DP D. Ets: DP D ) ) DP D ) IP D DP ) DP D 8. S f ( ) u fuió prprili irt y g y s u fuió prprili ivrs. Si : f(00) = 00 y g() =. Clulr: ( + ) f( Si: ) 700 y g 6 ) ) 0 ) 0 ) ) 7 9. E u ifii, l vlum gu qu s llv u irt pis s IP T, "T" s l timp qu mr llgr l gu l pis "". Si u s llv 80 litrs l sgu pis l mr s miuts. Qué timp mrrá llgr litrs l tv pis? ) mi ) mi ) 8 mi ) 6 mi ) mi 0. Si ls rus M, C, y B; M y C ti u j mú, C y gr; y N ti u j mú. Si l ru M 7 rvluis pr sgu y s srv qu l ru N gir rvluis pr sgu. Dtrmir l úmr its l ru C si ést ti 0 its ms qu l ru. ) 0 ) 0 ) 0 ) ) D
54 . l mir l ri u pist irulr s mt u rrr qu s DP su vrr vlr y l rrr l lulr su ár s DP l ríz ur su vrr vlr. Dtrmir l rrr lulr l ár u l rrr mir l ri s 9m, si u l rrr lulr l ár s 0,7m l rrr mir su ri s m. ) 0,8m ) ),m ) ),m 6,7m,m. L urió u vij pr frrrril s irtmt prpril l isti ivrsmt prpril l vli. su vz l vli s IP l úmr vgs l tr. Si u tr 0 vgs rrr 0 km. hr. Cuáts kms. pu rrrr u tr 0 vgs 0 mi? ) 0 km. ) km. ) 8 km. ) 0 km. ) 6 km.. Iir l vlr vr ls siguits prpsiis: I. Pr s mgitus ivrsmt prprils, su gráfi s u rm u hipérl quilátr, si ls mgitus s tius, puts u rm u hipérl quilátr si u ls mgitus s isrt. II. Pr s mgitus irtmt prprils, su gráfi s u rt si ls mgitus s tius, puts qu prt u rt si u ls mgitus s isrt. III. E l gráfi mstr pr ls mgitus: úmr rrs y úmrs ís, l ár l rgió smr s l r. # rrs Dtrmir si S ti u máim u míim y l vlr st. ) S míim 6 ; pr 6 ) S míim ; pr 6 ) S míim ; pr 8 ) S míim 6 ; pr 8 ) lt ts.. El pri u ristl s DP l ur su ps. U imt s mpró S/. 00, ps igul 0 8W, s frió "" prts; tls qu sus pss s tr sí m : W 0. ; W 9. ; W 8. ; ; W ( ) pri S/. 0 Hllr l vlr "" ) 6 ) ) 0 ) 8 ) 9 6. Hllr: y K K l siguit gráfi: Cstt prprili : K m Cstt prprili : K Si l ár l rgió smr s 8,u. más: m ; = 0 Csir: L =,099 ; L =,0 ) 00 ) 00 ) 00 ) 00 ) 0 #ís ) VV ) VV ) V ) ) VVV. Dmirms "S" l sum s tis m tl qu u lls s irtmt prpril y l tr ivrsmt prpril, ts, u, S = 0, pr, S =. 7. El úmr prrs qu ti u ómius su rrri s irtmt prpril l spi rrri y l vli s prpril l úmr psjrs qu trsprt. Si u rrri qu mpl u vli km/h y s ti prrs h trsprt 60 psjrs, trmir uáts prrs s ti tr rrri, u vli 6 km/h; hi trsprt 08 psjrs. ) 0 ) ) ) 0 )
55 8. D l siguit rlió prprili : * C C : stt: 0,06,6 6 8,6 B 0, 0,6, * C B : stt:. S s qu l trj hh pr u hmr hr s prpril su pg pr hr IP l ríz ur l úmr hrs qu trj pr í. Sms qu pu trmir u trj 8 ís, u trj 9 hrs iris rzó 0 sls l hr. Cuáts ís mplrá pr hr l mism trj, u trj 6 hrs iris rzó 60 sls l hr? C 6,6 0,07 0 0, ) 8 8 ís ) 9 ís ) 0 ís ) 9 ís ) Si u =, C = ; B =. Clulr u C 6 8B ) 0, ) 0 ) 0, ) 0 ) 0, 9. S ti 6 rus ts, y s s qu sus úmrs its s prpril,,,, y 6 rsptivmt. L primr gr l sgu y fij l j ést v mt l trr qu gr l urt uy j v mt l quit ru, qu su vz gr l st ru. Si l st ru 0 RPM. E uát timp l primr ru rá 8000 vults? ) mi ) mi ) 8 mi ) 0 mi ) 9 mi 0. El timp qu mpl u ómius hr su rrri vrí frm DP l úmr stis qu rliz. U ómius l lí "" mr 8h hr su rrri, rliz 8 stis. C uáts psjrs prtió tr ómius l mism lí, si tr 0 miuts rlizr su rrri, si l primr stió jr prss, l sgu stió jr prss, l trr stió jr prss y sí susivmt hst llgr l últim stió? más, s s qu llgó mpltmt ví. ) 0 ) 0 ) 0 ) 0 ) 0. Dl siguit ur:. S y B s mgitus, Z. más l ár l rgió smr s Clulr: I.P. B 6 6 k k B 6 D.P. B ) 8 ) 80 ) 7 ) 9 ) 6. Dtrmi ls rlis prprili tr ls mgitus U, S y M sgú l ur. U S M Dr m rspust y y ) 9 ) 9 ) 79 ) 9 ) 9. Dl siguit ur: B C y w 0 z y Hllr: + y + z + w ) 6 ) 6 ) 666 ) 66 ) 66 Hllr: + y ) 8 ) 8 ) 8 ) 7 ) 6
56 6. Si : f ( ) f () f () ;, Q. más: f () Hlr l vlr vr u ls siguits prpsiis: I. f 7 7 II. f (7) f () 80 III. f (00) 800 ) VVV ) VV ) V ) V ) V 7. Pr vlrs B 9, ls mgitus y B umpl qu DP B ; pr vlrs 9 B 6 I.P. B ; pr vlrs B 6 s umpl qu : Lg + LgB s stt. Si s s qu u = 6, B = y u B m, pq, pq s u ur prft y "q" s míim. Dr: m + ) ) ) ) ) 8. Si s umpl qu l mgitu s DP l mgitu B, y l mgitu B s DP l sum ls mgitus C ; C ; C ;... ; C. Si u C ; C ; C ;... ; C. = 0 Hllr Si : C ; C ; C 6 ;... ; C 9. Si f () hll: Si: s u fuió prprili ivrs, f () f (0) f (0) f (60) f () D : s ur prft, qu s rprst ifrs s. más: ++ ti l míim ti ivisrs. ) ) ) 6 ) 8 ) Sgú l ly Hk (Rrt Hk Lrs 678), l lrgmit qu sufr u rr prismáti s prpril su lgitu, l furz qu s l pli, ivrsmt prpril su sió y rigiz. Si u rr r 00 m. lrg y 0mm sió s l pli 00 Kg, sufr u lrgmit mm. Hllr qué lrgmit sió 800 kg. plis u rr lumii 7 m. lrg, 6mm sió si qu l rigiz l lumii s l mit qu l l r. ) mm ) mm ) mm ), mm ) 0, mm ) ) 7 ) ) ) 088
57 Clvs Clvs
58 Cpítul 7 REPRTO PROPORCIONL INTRODUCCIÓN * El 9 Jui fur ps Pr, Ju y Pl. Csiguir 8, 9 y 0 pss, rsptivmt, qu mprtir prts iguls Jsús, l ul muy s, trgó 7 ps pr qu s rprt tr lls. Cuáts ps l rrsp Pr? (N s prsur, l rspust s 8) E grl rprtir N DP ls íis ; ;... ; S umpl qu ls prts tis: P ; P ; P ;... ; P s DP ls íis. Cstt P P P P... K * Cu s ti u iruit rsistiv sri m: R R B L tsió tr ls puts y B s rprt irtmt Cm: N P Prts K K N K P...P prpril ls vlrs ls rsistis mi si s ti u iruit prll. R. E y R K I N (... )K R R K ( N... ) B L rrit I s rprt ivrsmt prpril ls vlrs ls rsistis R y R. sí m st jmpl, l rprt prpril ti su pliió l Emí, Igirí, Mii, griultur, t. L stt rprt s igul l rlió l ti rprtir y l sum ls íis. Rprtir S/. 00 DP ls s hrms qu s : 6, 7 y ñs. CONCEPTO: Csist rprtir u ti frm prpril irts úmrs mis íis rprt. PRTES D.P. : 6 00 B : 7 C : 6K+7K+K=00 CLSES DE REPRTO:. Rprt Prpril Simpl: Es qul rprt qu s rliz frm prpril u sl grup íis, st rprt pu sr s tips:. Rprt Simpl Dirt: l ftur st tip rprt, s ti prts qu s irtmt prprils ls íis. L stt: K (6 7 ) Lug: = 6(00) = 600 B = 7(00) = 700 C = (00) = 00
59 NOT: Si ls íis rprt s multipli pr u stt, s ti ls misms prts, s l rprt vrí. K N... Si rprtims 00 DP, y l stt s 00 0 ts ls prts s : ( ) (0) = 0 ; (0) = 60 y (0) = 00 Rprtir 600 prts IP ; y 7 0 Multipliqums pr ts ls íis y hgms uv l rprt. L stt srí hr : 00 ( 6 0) 0 (s l mit l stt trir) Clulms ls prts : (0) = 0 ; 6(0) = 60 ; 0(0) = 00 S pu srvr qu ls prts h vri. B. Rprt Simpl Ivrs: l ftur st tip rprt, s ti prts qu s ivrsmt prprils ls íis. E grl rprtir N IP ls íis ; ;... ; PRTES IP DP : 600 B : 7 7 C : 0 0 K+7K+0K=600 K Lug: = (00) = 00 B = 7(00) = 00 C = 0(00) = S umpl qu ls prts tis: P ; P ; P ;... ; P s IP ls íis. P.. P P K P... Cstt. Rprt Prpril Cmpust: Est tip rprt s rliz prpril-mt vris grups íis. Ls rprts prprils mpusts pu sr: D IR E CTOS: Si l rprt s rliz prts irtmt prprils ls íis. Cm : N N K Prts K K N K P K P K P P K INVE RS OS: Si l rprt s rliz prts ivrsmt prprils ls íis. MIXTOS: Si l rprt s rliz prts irtmt prprils lgus íis ivrsmt prprils trs. Pr ftur u rprt mpust s sigu ls siguits pss: º S virt ls rlis IP DP ivirti ls íis (si ls huir) K º S multipli ls íis rrspits grup. º S ftú l rprt prpril simpl irt rsultt.
60 REGL DE COMPÑÍ Ls grs mprss y gis s stituy, grl, l iiitiv y l ir u sl prs. El pitl y l téi qu pu prtr u prs trmi rsult trmis ss isufiits. Pr st rzó, s h sri l ruió ls pitls y téis vris prss pr hr ftil l pltió u gr gi. U grupió prss qu prt pitls y téis l fili ts mi s l qu s llm u mpñí si mrtil. Ls fiis péris l mpñí s h rprtir tr sus sis. El stui sts prlms rprts s l qu s m, qu s stuirá st tm. Es u s prtiulr l rprt prpril, sist rprtir ls gis péris qu s pru u si mrtil mpñí, tr ls sis l mism frm DP ls pitls y ls timps qu ls misms prm l gi.. Ds prfsrs ritméti: Jvir y Césr sri u lir pr l ul trj istits hrris. Si l primr trj 9 hrs iris l pryt y l sgu 6 hrs más. Cuál srá l fii qu ti l sgu si ttl priir 900 sls? Ntms qu l fii u lls s prpril l timp. G 9 G G 7, G 9 G G , Es ir Jvir ri S/. 7,0 y Césr ri S/. 6,0. Trs migs s si pr mprr u mió prt pitls 6000; 000 y 0000 ólrs. Si pr ms lquilr l mió pri 700 ólrs. Cuát l rrsp u? Cm l timp s l mism pr ts, ts s rprt l gi DP ls pitls prts. Ets: G G 000 G 0000 G G G G G G
61 EJERCICIOS PROPUESTOS 0. S h rprti irt ti tr prss prts prprils ls úmrs ; y. Si qu l trr prs h rii S/. 600 más qu l primr. Cuát ir s istriuyó? ) 600 ) 000 ) 00 ) 00 ) U prfsr rittiv quir rprtir S/. 00 tr sus lums, prprilmt l úmr hrms qu u ti. Hllr uát t u, si l primr ti hrms, l sgu y l trr. Dr l ifri tr l myr y l mr prt. ) 00 ) ) 0 ) 0 ) 7 0. U tutr "Tril" quir rprtir S/. 7 tr trs lums, pr ftur l rprt trá ut l ti prlms rsults l últim tr miiliri. El primr rslvió prlm; l sgu y l trr. Cuát l rrsp l trr? ) 6 ) ) 9 ) 8, ) 6 0. Diviir S/. 780 trs prts m qu l primr s l sgu m s y l primr s l trr m 7 s. L sgu s: ) S/. 0 ) S/. 0 ) S/. 0 ) S/. 80 ) S/ Rprtir S/. 000 tr prss m qu l prt l primr s l sgu m s y l sgu l trr m s 7. Dr l myr prt. ) S/. 00 ) S/. 00 ) S/. 000 ) S/ ) S/ Rprtir 70 uvs sls prts qu s ivrsmt prprils ; y. Dr m rspust l ifri tr l myr y l mr ls prts qu qu ivii 70. ) 00 ) 0 ) 70 ) 0 ) l rprtir N DP ; 8; 6 IP ; 6 y 0, l ifri tr l sgu y l trr prt s 76. Hllr: N ) 6 ) 6 ) ) 8 ) Trs prss frm u si, 800 ólrs pitl. El primr prt ls 8 ; l sgu ls 8 l rst. Ets l trr prtó: ) 00 ) 60 ) 600 ) 700 ) Dsmpr l úmr utr sums uys urs s prprils, 7, 8 y 7. ) 6,, y 0. ) 6,, y 0. ) 6,, y 0. ) 6,, y 06. ) 60,, y S rprt 78 frm irtmt prpril s tis; m qu, lls stá l rlió 9. Hllr l sum ls ifrs l ti mr. ) 8 ) ) ) ) 9. Diviir 0 sls trs prts tl mr qu l primr s l sgu m s, y l sgu s l trr m s. Iiqu l ti sls /u. ) 0 ; 8 ; 00 ) 0 ; 7 ; 00 ) 0 ; 7 ; 90 ) ; 8 ; 9 ) ; 80 ; 90. Cutr sis rú ólrs ls uls l primr p 00000; l sgu ls l qu pus l primr, l trr ls l qu pus l sgu y l urt l rstt. Eplt u iustri urt ñs. Si hy qu rprtir u gi ólrs. Cuát l t l urt? ) ) ) ) )
62 . Mri iii u gi $600; 6 mss spués s si r qui prt $80 l si. Si spués 8 mss sis, s rprt u gi $0. Cuát l rrsp Mri? ) $90 ) $70 ) $600 ) $90 ) $70. Rprtir tr, B y C m qu l prt s l l prt B y l C sum ls prts y B. Ets, l prut ls prts, B y C s: ) 08 ) 980 ) 686 ) 86 ) 8. l iviir 6000 trs prts qu s ivrsmt prprils ls úmrs 6, y ( st r), s ti trs úmrs, y. Ets: s: ) ) ) 9 0 ) ) Ds sis ruir u pitl 0000 sls pr hr u gi. El primr jó su pitl urt mss y l tr, urt mss. S pi trr l sum ls ifrs l ifri ls pitls prts, si qu ls gis fur iguls. ) ) 0 ) 7 ) ) 7. E u jug ltrí, prtiip migs, B, C y D; ls uls rlizr ls prts siguits : prtó l l qu C; B prtó u tri D pr l mit C. Gr l prmi y s rprtir mr prpril sus prts. Cuát riió, si D riió S/. 60? ) S/. 800 ) S/. 90 ) S/. 000 ) S/. 00 ) S/ S rprt u ti ir tr hrms, frm DP sus s, qu s úmrs sutivs. Si l qu ri l mr s l 7% l qu ri l myr y l ifri tr l qu ri l. y t. hrm s S/ Hllr l ti ir rprti. ) S/ ) S/ ) S/ ) S/ ) S/ Ls s hrms s tis trs y sutivs. S rprt u sum ir, prprilmt, sus s; tl mr qu l mr ri ls l myr. Cuát ri l myr, si l sgu ri S/. 0? ) S/. 00 ) S/. 0 ) S/. 0 ) S/. 0 ) S/ Trs prss frm u si prt u lls igul pitl. El primr lls l impus urt u ñ, l sgu urt 8 mss y l trr urt u smstr. l fil s ti u fii S/. 90. Cuát gó l qu prtó su pitl urt myr timp? ) S/. 900 ) S/. 600 ) S/. 70 ) S/. 70 ) S/ l rprtirs irt ti trs prts qu s DP N ; N N N N N y IP ; ; rsptivmt y s srv qu l primr prt l últim 6. Hllr l sum ifrs l ti rprtir. ) 7 ) 8 ) 9 ) 0 ). S rprt irt ti ir tr prss, rii l primr ls sgu y l trr 8 l qu riió l 7 ms l qu riir ls s primrs prss, si st sum igul l mit l ttl, ismiui S/. 0. Hllr ih ti. ) 000 ) 00 ) 600 ) 00 ) 00. l rprtir u úmr frm irtmt prpril trs úmrs prims tr sí, s ti ls prts siguits: 70 ; 080 y 800; ts l sum ls trs úmrs prims tr sí s: ) 8 ) ) 9 ) 0 )
63 . U hmr i rprtir u hri frm prpril l r qu ir sus hijs. L hri ttl s S/ ; iilmt j S/ pr l myr, tl m qu l primr y l últim hij ri igul hri. Cuál s l myr úmr hijs qu ti st prsj? ) ) ) ) 6 ) 7. rrs, B y C trj irt r. El prpitri l r trg quilmt u grtifiió ólrs pr rprtirl tr ls qu trj. E l qui qu trj y B, rrsp ls l grtifiió y B l rst. E l qui qu trj B y C, l primr r ls y l sgu l rst. Dtrmir l ti qu riir B l qui qu trj ls trs. ) 6 ólrs ) ólrs ) ólrs ) 6 ólrs ) ólrs 6. Ds griultrs y B ti rsptivmt 9 y htárs trr qu s smrr. Cu y hí smr 7 prpi, trt u pó, y prtir ts ls griultrs y l pó trj prts iguls. Cuát prtr griultr pr pgr l pó, si ttl pgrl 0 sls? ) 0 ; 0 ) 0 ; 0 ) 0 ; 0 ) 90 : 0 ) ; 7. Trs hrms, y, z í rprtirs u hri M ólrs prprilmt sus s qu s : l hrm, ( ) l hrm y, ( 6) l hrm z. Cm l rprt s rlizó u ñ spués, u lls quó prjui J ólrs. Iir l hri M y l hrm fii. ) ( ) ( ) J, y ) ( ) ( ) J, z ) ( ) ( ) J, ) ( ) ( 6) J, y ) ( ) ( ) J, z 8. Ds mpsis ps m y Bm trrs ultiv, rsptivmt; si B =. Cu l primr l flt y l sgu pr trmir lrr sus trrs, ur trtr u pó pr 60 y trmir l rst l trj tr ls trs prts iguls. l fil, l mpsi l trr u qu pgr, y, l trri, rlm u pg l mpsi l trr B. Cuát s l pg qu rlm? ) 0 ) 80 ) 0 ) 80 ) 0 9. Cutr hrms ri u hri qu l rprt tis iguls sus s; pr, lug, pis l mr (sfvri) : "si y tuvir l mit y mis hrms l trr, urt y st prt l qu s h t, ts ts tríms tis iguls ilus srrí S/. 88". Hllr l l myr ls hrms. ) 60 ) 6 ) 0 ) 8 ) 0. U hmr mur j, su sps mrz, u tstmt 0000 sls qu s rprtirá l siguit frm : l mr y l ritur si vró. l mr y l ritur si iñ. 7 7 Pr, su qu l sñr luz u vró y u iñ. Ets, l qu ls t l iñ y l vró, s r s : ) 000 ; 6000 sls. ) 0000 ; sls. ) 000 ; 000 sls. ) 8000 ; 6000 sls. ) 000 ; 8000 sls.. U prs h prs tis ir qu s prprils :, y y ú l qu 6000 sls. Si l mr ti qu trgó s S/ Cuát ir tí? ) S/ ) S/ ) S/ ) S/. 900 ) S/. 800
64 . Ds iivius mpr u gi pr ñ. El primr mpiz $00 y 7 mss spués ñ $00. El sgu mpiz $600 y mss spués ñ $00. Cuát rrsp, l sgu, u fii $80? ) $ 00 ) $ 980 ) $600 ) $ 0 ) $ 880. U ritméti, l mrir, jó su sps mrz u hri S/. 790, iiál l siguit frm : ll riirá ls 6 l qu l tqu l iñ si r vró, pr si í iñ riirá ls 9 7 l qu ést l trí. Si l sps l ritméti, l r luz, tuv quitillizs: iñs y iñs. Cuát l rrspió l hri iñ? ) 90 ) 90 ) 780 ) 870 ) 96. S rprt N frm DP ls úmrs ; y y lug s rprt N frm DP ls sutivs ihs úmrs l ul u ls prts vrí 80. Clul l sgu prt. ) 60 ) 60 ) 60 ) 960 ) 880. P i rprtir rmls tr sus hijs y sris, tál hij m y sri m. Etr sus hijs, rprtió 8 rmls más qu tr sus sris, quis rrspió 6 rmls u. Si ttl rprtió 6 rmls. Cuáts hijs ti P? ) 9 ) 8 ) 7 ) 0 ) 6. U mriu jó S/ s sris, trs sris y prims. virti qu l prt prim sr ls l sri y l sri, l u sri. Cuát l t u ls hrrs? (Dr m rspust l prt u sri) ) S/ ) S/ ) S/ ) S/ ) S/ S rprt l úmr 800 prts prprils ts ls úmrs prs s Cuát l t l qu s prpril 7? ) S/. 0 ) S/. 00 ) S/. 6 ) S/. 0 ) S/ El ptz u hi ti m ps :, B y C. Smlmt rprt S/. 76 tr ls qu trj. E l sm qu trj y B, ri más qu B; y l sm qu trj B y C, B ri ms qu C. Cuát ri B l sm qu trj ls trs? ) S/. 88 ) S/. 6 ) S/. ) S/. 60 ) S/ l rprtir u úmr N prts prprils ls rís urs ls úmrs 7; ; 08 ivrsmt prpril ls urs ls úmrs 6; y rsptivmt, s ti qu l primr prt s u frió l sum l sgu y trr prt. Hll ih frió : ) ) ) ) ) 0. S rprt u ti "N" frm ivrsmt prpril ls úmrs : ; 6; ; 0;... ; 80 y s srv qu l myr prt fu 80. Hllr: "N". ) 0 ) ) ) ). U pr ts mrir rprt su frtu tr sus trs hijs, prprilmt ls úmrs, y 0; lug, mi isió y l rprt, prprilmt,, 0 y 8. Si u ls hijs ti hr S/. 00 más qu l miz. uát si l hri? ) S/ ) S/ ) S/ ) S/. 000 ) S/. 0000
65 . Trs prss s sir pr stlr u gi, l primr pus mrrís y l sgu ( ) 0 sls. Otuvir u gi : ( ) 0 sls, ls uls l primr rií ( )( ) 0 sls y l trr ( sls. ) 0 Si l ti qu riir l primr y l trr stá l rlió. Hllr l ti ttl qu pusir ls trs prss. ) S/ ) S/ ) S/ ) S/ ) S/ E l purt u iglsi s utr hitulmt s migs sr: u pr, ts ls ís y, ltr, u ig y u j. U prs rittiv m su hij sls y l i : "Si utrs l pr y l ig, rás ést ls l ir y l mujr; pr si st hí l j, l rás más qu l ir y ls l mujr". Pr suli, qul í stá ls trs migs l purt l iglsi. Cuát rá u, rsptivmt, sgú l mt su prgitr? ) 6,, ), 6, ),, 6 ) 6,, ), 6,. Diviir l úmr 0 trs sums, uys urs s irtmt prprils ls rís úis ; 7 y 09 ivrsmt 7 prprils, y Cuál srá l mr ls prts? rsptivmt. ) 80 ) 00 ) 70 ) 0 ) 00. U prs ispus qu s rprtir S/ tr sus trs hijs, B y C frm ivrs sus s., qu tí 0 ñs riió S/ , pr ruió ll y l rprtió tr ls trs s irtmt prpril sus s y sts S/ B l tó S/ más qu C. Hllr l ifri tr ls s B y C. ) ñs ) ñs ) ñs ) 8 ñs ) 9 ñs 6. Ds hrms s rprt u hri l siguit mr, l quit prt DP y, ls l rst IP y, l rst DP y 7. Si u ls hrms l tó S/ más qu l tr, hllr l mt l hri. ) S/. 700 ) S/. 700 ) S/. 000 ) S/. 00 ) S/ l rprtir 8 frm irtmt prpril úmrs imprs sutivs, u lls s. Hllr uát l huir rrspi ih prt si l rprt s huir hh frm ivrsmt prpril ihs úmrs. ), ),9 ) 6,7 ) 76, ),9 8. Trs hrms, B y C isp S/. 00, S/. 0 y S/. 0, rsptivmt; mitrs qu su urt hrm D hí gst su ir. Ls hrms ; B y C ur ruir sus prts y rprtir l ttl tr ls utr prts iguls. El pr, l r ih ió grs, ls trg ls hrms, B y C S/. 60 pr qu s rprt tr ls. Cuát l tó C? ) S/. 0 ) S/. 0 ) S/. 0 ) S/. 0 ) S/ U pr fmili i rprtir 60 tr sus hijs, B, C y D. l hij, qu ti 8 ñs, l tó 680, pr ruió ll y l rprtió tr ls trs trs tmié prprilmt sus s y, pr st rzó, B l tó S/. 760 iils y C l tó S/. 0 iils l qu y hí rii. Cuál s l C? ) ) ) 6 ) 0 ) 9 0. S rprt "N" frm DP, y IP, y 7; lug s rprt DP, y 7 IP, y, l ul l myr ifri tr ls prts l primr rprt, s myr uis qu l myr ifri tr ls prts l sgu rprt. Hllr: "N" ) 87 ) 78 ) 87 ) 78 ) 87
66 . S ivi 0000 prts qu s irtmt prprils úmrs trs y sutivs. Si l ifri tr l myr y l mr ls prts qu qu ivii 0000 s 8000, hllr l sum ls úmrs sutivs. ) 000 ) 600 ) 800 ) 90 ) 00. Trs hrms rprtirs u irt ti DP sus s. Gst S/. 60 y s rprt l rst l mr ih, rrspi l primr S/. 800, l sgu S/. 600 y l trr S/ Cuát huir rii u lls si gstr ls S/. 60? ) S/. 980 ) S/. 800 ) S/. 780 ) S/. 000 ) S/. 00. S rprt irt sum DP ls úmrs: 7 ; ; ;... ; 0. L qu l rrsp l qu ri l trigésim primr ti s ivi prts iguls y s ti tis trs. Dtrmir l urgésim quit ti rii si ést s l mr psil tr. ) ) 9 ) 6 ) 7 ) 8. Cutr migs:, B, C y D h trmi lmrzr u rsturt. "Cm ls ij", pli D, "Y tg i u tv; pr rprtiré sts mzs tr usts, prprilmt l qu hy prt mi lmurz". L ut fu 60 sls, y ls prts, B y C l pg l ut fur ; 0 y sls, rsptivmt. Ets ls tis mzs qu ls rrsp, B y C rsptivmt s: 6. l rprtir (0. 99! ) DP ls úmrs:! ;! ;! ;... ; 98!99 L sgu prt s: ) 7 ) 8 ) 6 ) ) 7. U prs ispus qu s rprtir $ 000 tr sus trs sris frm irtmt prpril sus s. u lls, qu tí ñs, l tó $ 000; pr ruió ll y ls rprtió tr ls trs s, tmié prpril-mt sus s. Pr l qu u lls l rrspió $ 000 iils. Dtrmir l l mr ls sris. ) ñs ) 0 ñs ) 8 ñs ) 6 ñs ) ñs 8. S rprt: N E prts DP : ; y ; IP :, y rsptivmt. Si l mr ls prts s (,), trmirl umérimt si qu s l sgu. ) ), ), ), ), 9. El pr trs hrms :, 6 y X ñs (X > 6), qurí rprtir l hri frm irtmt prpril ls s. Pr, l rprtiió s hiz frm ivrsmt prpril. Prgut l sgu; sr ést uv rprt, ést rspió: "M igul". E qué prt l hri s prjuió l myr? ) 9 ) ) 8 ) 0 ; ; 8 ) ; ; 7 ) ; ; 6 ) ; ; ) ; ; 0 ) ). l rprtir S/. 70 irtmt prpril ls úmrs : ; y ivrsmt prpril ls úmrs : ; y ( > > ). Si "" y "" úmrs trs s srv qu ls tis tis s trs. Hllr: ( ) ) ) ) ) ) 60. Luis, Césr y Jsé frm u si. El pitl Luis s l pitl Césr m s y l pitl Césr s l pitl Jsé m s. ls mss iii l gi, Luis tuv qu vijr y s rtiró l gi; mss spués, Césr tmié s rtiró l gi y mss spués Jsé liquió l gi rprti ls utilis. Si Luis huis prmi l gi u ms más, hrí rii S/. 6 más. Cuál fu l utili ttl ti l gi? ) S/. 6 ) S/. 6 ) S/. 9 ) S/. 8 ) S/. 600
67 Clvs Clvs
68 Cpítul 8 REGL DE TRES INTRODUCCIÓN U ls pliis prprili más tigu s l Rgl Trs qu rsult l mprr s más mgitus. Cu utr tis frm u prprió y u lls s si, l prió qu ti pr jt trmir st iógit fuió ls tis is llv l mr Rgl Trs Simpl. REGL DE TRES SIMPLE Cu ls mgitus mprs s ivrsmt prpri-ls : r. mgitu. mgitu Si s mgitus ivrsmt prprils s umpl :. =. Es u s mpr s mgitus prprils. Pu sr irts ivrss. Cu ls mgitus mprs s irtmt prprils. r. mgitu. mgitu Si s mgitus irtmt prprils s umpl : Sstrs ís 0 0 Es u RSI 0 = 0() = 6 Ets hy qu umtr 6 = sstrs REGL DE TRES COMPUEST Es u s mpr más s mgitus s ir l ms mgitus (6 vlrs rrspits) Miuts 7 # litrs 60 = 7(60) = 000l Es u RSD I. Trslr l ifrmió l hj álul. II. S ui l mgitu l iógit, l ul s mpr /u ls trs mgitus (rá sirr qu ls trs mgitus qu itrvi prm stts) III. E s qu l mprió trmi qu ls mgitus s DP, mi l psiió ls vlrs, sriiéls m u frió. IV. E s qu l mprió trmi qu ls mgitus s IP, mtg l psiió rigil ls vlrs ( frió).
69 V. L iógit s trmi l siguit m: I.P. B C D hrs sum 0 tls ró 0 ís; hrs más sumirá ís u ti ró igul : S umpl : DP C DP C D B C D 0 ps simr u trr 00m suprfii 6 ís 6h/; ts, l úmr ís qu sit 0 ps lmt rápis pr smrr u trr 800m suprfii trj h/ s: D S umpl: DP Hrs TN ís = 60 TN DP Lug: Ps 0() 0() 60 IP m ()() DP ()(8) hrs 6(6) () = 8 ís
70 EJERCICIOS PROPUESTOS 0. S s qu "h" hmrs ti vívrs pr "" ís. Si sts vívrs lzr pr "" ís. Cuáts hmrs rtirrs? ) h ) h ) h ) h ) h 0. Ágl s l l rápi qu Bit y l trr prt qu Crls. Si Ágl h u r ís, E uáts ís hrá l r ls juts? ) 0 ) ) ) 0 ) 0. 6 rrs pu hr u r 8 ís, E uáts ís hrá l r si ls rrs umt su rimit u 60%? ) 8 ) 9 ) 0 ) ) 0. U sstr psó hr u tr u sm; pr tró ís más pr trjr hrs ms í. Cuáts hrs trjó irimt? ) ) 7 ) 8 ) ) 0. D hmrs s mprmt trmir u r 8 ís. Lug trjr ís juts, s rtir hmrs. C uáts ís rtrs trmi l r? ) ís ) ís ) ís ) í ) ís 06. U urr t u ur mtrs lgitu tr ís mr t l pst qu stá su l. Cirt í, su uñ l mrr u ur más gr y s mr 0 ís mr l pst qu stá su l. Hllr l lgitu l uv ur. ) m. ) m. ) 6m. ) m. ) 8m. 07. Pr shr u mp ur 8m. l s sit ís. Cuáts ís s sit pr shr tr mp ur 7m. l? ) 8 ) 0 ) ) 7 ) Si 80 litrs gu mr ist lirs sl, Cuát gu pur s umtr ss 80 litrs pr qu 0 litrs l mzl ist 6 lir sl? ) 0 ) ) 0 ) 60 ) U frmr prpri u pit u tlt miuts. Cuáts tlts sitrá pr 9 hrs tur si miistrr u l iii y l térmi l mism? ) ) 0 ) ) ) 0. U vt ur s limpi h. 0mi. Si l mism prs limpi tr vt ur uy s s % mr qu l vt trir, Qué timp mr? ) 80 mi ) 9 mi ) h 0mi ) h 0mi ) h 0mi. Si "" rrs rliz u r ís. E uáts ís rrs rlizrá l mism r? ) ( ) ) ) + 8 ) 8 8 ) 8. U sstr ti u tl 86 m. lgitu qu s rtr pzs u mtr u. Si pr hr rt s mr 6 sgus, l timp qu mrrá rtr l ttli l tl s: ( miuts). ) 8, ) 8,6 ) 8, ) 8,7 ) 8,. Mul s l tripl rápi qu Ju y juts rliz u r ís. Si l r l hiir slmt Mul, Cuáts ís mrrí? ) 0 ) 6 ) 8 ) ) 8. U lñil h strui u pr ís. Si huir trj hrs ms, hrí mpl 6 ís más pr hr l mism pr. Cuáts hrs h trj pr í? ) 6 h ) 7 h ) 9 h ) 0 h ) 8 h
71 . U rlj s trs 0 miuts í. E uáts ís vlvrá mrr l hr rrt? ) 6 ) 7 ) 0 ) ) 6. Si 0 kils it mpust mstil hy kils it sy y l rst it pur ps; Cuáts kils it sy s rá grgr sts 0 kils pr qu pr kils l mzl s tg 8 kil it pur ps? ) 0 ) 0 ) 80 ) 0 ) E u furt hy 00 hmrs prvists vívrs pr 6 mss. Cuáts hrá qu spir, pr qu ls vívrs ur s mss más, hmr l mism rió? ) 60 ) 7 ) 0 ) 0 ) 0 8. u sfr rlj s l ivi 00 prts iguls, prt s mirá "uv miut". C "uv hr", stá stitui pr 00 "uvs miuts". Qué hr iirá l uv rlj, u l tigu iiqu ls hrs, 8 miuts? ) h 80mi ) h mi ) h 7mi ) h 7mi ) h 80mi 9. U grup 6 lums rsulv hrs u tr sistt 0 prlms igul ifiult. L siguit tr sist rslvr prlms uy ifiult s l l qu l ls trirs. Si s prst s itgrts l grup, ts ls rstts lums trmirá l tr : ) h ) 6 h ) 7, h ) 8 h ) 0 h 0. Ls máquis " M " y " M " ti l mism ut pruió sml, pr 0 hrs y hrs rsptivmt. Si " M " trj 8 hrs y s mlgr i hr " M " l rst l ut. Cuáts hrs iils trjr " M "?. Si 0 rrs pu hr u trj ís, Cuáts rrs, qu tg u rimit igul l mit, s sitrá pr hr u trj 7 vs myr u timp 6 l trir? ) 60 ) 00 ) 900 ) 80 ) 960. El mt u frtlz ti 00 hmrs y vívrs pr u ms, u ri l r spir u irt úmr sls pr qu ls vívrs ur mss sl rió. Cuáts sls srá s j pr l mt? ) 000 ) 00 ) 000 ) 000 ) 00. U urill 0 rrs pu hr u r ís, Cuáts ís srá sris pr tr urill 0 rrs, l fiii qu ls trirs, pr hr l mism r? ) 6 ) 7 ) 8 ) 9 ) 0. U rsrvri ilíri 8m. ri y m. ltur, st 7 prss urt 0 ís. Cuál rá sr l ri l ripit 6m. ltur qu strí 0 prss urt mss? ) 8 ) ) 6 ) 8 ). U mógrf sri págis 6 lís y plrs lí, ís. Cuáts págis sriirá 6 ís, si pági s 0 lís y lí ti plrs? ) 6 ) ) ) ) 6. is sit ís pr sumir gls krs. Cuáts gls sumí u i ís? ) 0 ) ) ) ) ) h ) h ) 6 h ) 8 h ) 0 h
72 7. Si u turí m. ri rrj 60 litrs pr miut. Qué timp s mplrá pr llr u pósit 9m tr turí 6 m. ri? ) 00 mi ) 60 mi ) 00 mi ) 98 mi ) Más 00 mi 8. U fári isp máquis 70% rimit y pru 00 vss 6 jrs 8 hrs. C l fi ruir prsl, s mi ls máquis pr trs 9 l 90% rimit qu pru 700 vss jrs "" hrs. Hllr "" ) ) 6 ) 7 ) 8 ) 9 9. E ís, 8 rrs h hh ls prts u r. S rtir 6 rrs. Cuáts ís mrrá ls rrs rstts pr trmir l r? ) 6 ís ) ís ) 8 ís ) ís ) ís 0. E Piur, pr prlms ls huys, u pul "" 6000 hitts h qu isl y sól ti vívrs pr ís trs ris iris pr hitt. Si l pul "" srr tr pul "B" 000 hitts y si vívrs. Cuáts ís urrá ls vívrs pr ls s puls juts si hitt tm s ris iris? Csirr qu llgrá u "yu" l pitl 0 ís spués qu y B iiir l mprtimit vívrs: ) Ls vívrs s trmir ts llgr l yu. ) Ls vívrs urrá 0 ís. ) Ls vívrs urrá hst í spués llgr l yu. ) Ls vívrs urrá hst ís spués llgr l yu. ) lt ts pr pr hr l álul.. U rlj s lt miut y mi hrs. Dspués 6 ís hrs 0 miuts. Cuát s ltó l rlj? ) h 0mi 0s ) h 0mi ) h 0mi 0s ) h 0mi ) h 0mi 0s. Qui rrs h hh l mit u trj vit ís. E s mmt l trj rrs. Cuáts ís trrá trmir l trj ls rrs qu qu? ) ) 6 ) 8 ) 0 ). Si N s l úmr rrs qu pu hr u r N ís trj N hrs iris. Cuál s l úmr N rrs si l uplirs h l mism r 7 hrs? ) ) ) 6 ) 8 ) 60. U rlj mr l hr ls 0 hrs u irt í. Si s s qu s lt miuts hrs, Cuát timp trsurrirá pr qu, uvmt, mrqu l hr t? ) 90 ís ) 8 sms ) 9 ís ) 6 ís ) 6 hrs. 80 rrs, trj 8 hrs iris, struy 80m u r ís. Cuáts ís s rquir pr qu 0 rrs, trj 0 hrs iris, hg 960m l mism r? ) ís ) 0 ís ) 8 ís ) 6 ís ) 0 ís 6. U súpr ptó frm prllpíp ps 60 grms. El ps grms u miiptó igul frm; pr sus imsis ruis l trr prt s: ) 0 ) 0 ) 60 ) 70 ) U rlj mr l hr rrt u í ls 6 p.m. Supi qu hrs s lt miuts. Cuát timp psrá pr qu mrqu pr primr vz l hr rrt uvmt? ) 0 ís ) ís ) 7 ís ) 0 ís ) 0 ís 8. U fusil utmáti pu isprr 7 ls pr sgu. Cuáts ls isprrá u miut? ) 0 ) 0 ) 0 ) 6 ) 80
73 9. U rr pu hr u pl rt hrs miuts. Cuát timp s mr l mism rr pr hr tr pl uys imsis s vs myr, u quit más y u st ls trirs? 0 hmrs, 0% rimit ms qu ls trirs, hg u r qu s l ifiult qu l trir y 0 pis lt, si mr ís trj 6 hrs iris? ) 0mi 0s ) h mi ) h mi ) h 0mi ) h mi 0. U rlj s trs 8 miuts hrs. Si st mr l hr rrt 7.m. l my. Qué hr mrrá l p.m. l 7 my? ) h 8mi ) h 8mi ) h 0mi ) h mi ) h 8mi. U r í trmirs 0 ís mpl 0 rrs, trj 8 hrs iris. Dspués ís trj, s piió qu l r qus trmi 6 ís ts qul plz y sí s hiz. Cuáts rrs s umtr ti prst qu s umtó tmié s hrs l trj iri? ) ) ) ) 0 ) 0. Durt l struió ls trrs S Brj, u urill 0 hmrs trjó urt 0 ís 6 hrs iris pr lvtr u ifii m. ltur, m. lrg y 0m. h. l trmir st ifii, l urill hmrs ms, psó struir tr 0m. lt, m. lrg y 0m. h trj 7h pr í y l l ifiult. Cuáts ís sitr pr luirl? ) ) 0 ) ) 60 ) 7. Cu s istló gu u plió, rrspió hitt 60 litrs gu pr í. hr qu l plió h umt 0 hitts, rrsp u lls 8 litrs gu pr í. Hllr l plió tul. ) 000 ) 00 ) 00 ) 900 ) 800. S s qu 0 rpitrs 6 ís pu hr 90 mss 0 sills. Hllr, si qu 0 ésts rpitrs ís h hh 0 mss y "" sills. ) 0 ) ) 8 ) 6 ) 0. Si 9 hmrs h u r m. h pr 6 pis lt 8 ís trj 0 hrs iris. E uát rá vrir l h l r pr qu ) Dismiuy m. ) Dismiuy 0m. ) Dismiuy m. ) umt 0m. ) umt m. 6. U grup hmrs trj 8 ís pu hr l 0% u r, tr sgu grup 0 hmrs trj 6 ís, pu hr l 0% l mism r. Si hmrs l, ps l r. grup, trmir qué prtj l r hrí ís sts 8 hmrs juts. ) 0% ) % ) % ) % ) % 7. rrs trj 0 hrs iris h mpl ís pr hr u zj 00 mtrs lrg, mtrs h y, mtrs prfui. Cuáts ís mplrá rrs trj 8 hrs iris l rir tr zj 00 mtrs lrg, mtrs h y mtr prfui? ) ís más ) ís más ) 6 ís más ) ís más ), ís más 8. hmrs y 8 muhhs pu hr u r ís, mitrs qu u hmr y muhhs h l mism r ís. U sl muhh, qué timp hrí l mism r? ) 90 ís ) 0 ís ) 80 ís ) 0 ís ) 60 ís 9. D sturrs pu hr u tji ís trj hrs iris. Dspués ís s rtir sturrs y 6 ís spués st s trt sturrs iils, pr trmir timp. Hllr l vlr. ) ) ) ) ) 6 0. U rr mr 8 hrs pr struir u u mpt m. rist. Dspués 08 hrs trj, Qué prt u u m. rist hrá strui? ) ) 8 ) ) )
74 . Si 0 rrs, trj 8 hrs iris, struy 0m. u r 0 ís, ls ís qu usr rrs trj 6 hrs iris y hi 0 m. l mism r s: ) ís ), ís ) ís ) ís ) ís. Pr rlizr u r, s ut s urills. L primr ti irt ti rrs y pu jutr l r ís; l sgu ut u úmr rrs, ifrt l trir y pu luir l r ís. Si s mpl l primr y trmir l r? l sgu, E uát timp ) ) 0 ) ) 8 ) 8. U urill rrs, trj hrs iris, h mpl 6 ís pr rir u zj 0 m. lrg, m. h y 0,6m. prfui. Cuáts ís más mplrá tr urill rrs, trj hrs iris, pr hr tr zj 00m. lrg,,m. h y m. prfui? ) ) ) 9 ) ). S ti s pósits líquis l mism turlz; pr pris ifrts. El primr ti "" litrs y l sgu "B" litrs. S s u l mism ti y s h l primr l qu s s l sgu y ríprmt. Qué ti h ps u pósit l tr, si l ti ls s h rsult l mism li? Os: MH( ; B) M( ; B) B B B MG( ; B) ) MH ( ; B) ) MH ( ; B) ) M ( ; B) ) MG ( ; B) ) M ( ; B) + MH ( ; B) B. Si 8 gllis p 8 s huvs 8 ís y gllis m kg míz ís, Cuát srá l st l limt sri pr qu 0 gllis pg 0 s huvs, si l kilgrm míz ust 8 sls? ) S/. 0 ) S/. 0 ) S/. ) S/. 00 ) S/ U r s iii u grup rrs. C í qu ps, ls rrs ismiuy su rimit u % l rimit qu tí l primr í. r l r u su rimit r 0% l rigil. Cuáts ís ms hrí mpl si huir j l rimit u ls rrs? ), ís ),7 ís ),7 ís ) ís ), ís 7. S trtr rrs pr qu trmi u r ís trj 8 hrs iris. Lug 6 ís, s ró qu l r qu trmi ís ts l plz stli, Cuáts rrs más s tuvir qu trtr si qu s irmtó h l trj iri? ) ) 6 ) 7 ) 8 ) ps s mrr ís 7h/ trj smrr u trr m lrg pr m h. Cuáts ís 8 hrs iris trj s mrrá smrr tr trr 0m lrg pr m h ps lmt háils? ) ) 6 ) 7 ) 8 ) 9 9. U grup "" rrs s mprmt trmir u r irt timp. Lug lgus ís prliz ls lrs pr ís, l ls uls s rirpr rrs más, ls uls pyr pr ís y s siguió trmir l trj l plz fij. Clulr: "" ) ) 7 ) 9 ) ) 60. Cutr rrs y s yuts pu y rlizr u r 0 ís trj 8 hrs pr í. Si l 8 ís, s irmt l úmr rrs y l úmr yuts y s i ruir hr l jr iri. Cuáts ís ts ulmirá ih r, si l rimit rr s l tripl l yut? ) 8 ) 6 ) ) ) 6
75 Clvs Clvs
76 Cpítul 9 TNTOPOR CUNTO INTRODUCCIÓN "E l iugurió u tr mril, s fr u rtíul $ 00, s suts susivs l 0 pr 70 y l pr. Prí U. irs qué pri l pu mprr?" U ls pliis más utilizs l prprili s l prtj, qu ti su rig l tt pr it. Es muy frut suhr sts prsis: * B l Prvir fr sus lits u ts hrrs l % (Vitii pr it) ul. * L iflió umul ls últims h mss llg l 0% (Vit pr it). * L ts mrtli, iñs mrs ñ, lz l 0% (Diz pr it). Pr... Qué sigifi ls plrs "pr it"? Sigifi u irt prt it u ti ulquir. sí l pr it sigifi 00 y pu sr sls 00 sls, kils 00 kils, prss 00 prss y s pu sriir. 00 Cu l prt friri u ttl s prs tésims, s i qu s u prtj l ttl. L plr prtj s mpl pr rfrirs l mét l álul pr its. TNTO POR CUNTO El pr 8 u ti, sigifi iviir ih ti 8 prts iguls y tmr lls. Ejm pl: El pr prts iguls 0 l iviims 8 prts iguls, tm lls s: Es ir, l pr B N s: B N Cu B = 00 s l pr 00 N y s t pr % N y s sri: El 0% 7 s: Tt pr it N Prtj Tt pr it prs frió: * * * 0%... %... 0% * 00% U úmr ril tt pr it: *... 00% 7% 6 * % 0% *... 00% 00% Osrvió : Es muy frut plir Rgl Trs Simpl pr prlms tt pr it. D qué úmr; 9 s l % más? El úmr rprst l 00%, ts l % más, srá : 00% + % = %
77 Es ir: 9 9(00%) % % 00% 80 Rpt III. (%N) = ()%N Ejm pl: (% 0) = 0% 0 = SUNTOS COMERCILES. S mpr u rtíul P C ; pr lug vrl P V ts: I. Si P V II. Si P V P C hy gi y s umpl: P V P C P V P C G G G : Gi ó Utili P hy péri y s umpl: C P V P V P C P C P P P : Péri. Grlmt, l rlizr u gi, qu s v r u utili, si gsts (mvili, lquilr, viátis, t.), ts s umpl: G BRUT rut G NET t gsts. l pri fij pr l vt u rtíul s l llm Pri List l ul si simpr s l h u rj y pr siguit s umpl: P L R P V Imprtt: Grlmt, ls umts s rliz sr l pri st; mitrs qu ls suts s h sr l pri list. OPERCIONES RECUENTES I. %N + %N = ( + )%N Ejm pl: %(60) + %(60) = 0%(60) = II. %N - %N = ( )%N Ejm pl: 7%(0) - 7%(0) s: %(0) = 0, UMENTOS SUCESIVOS pliió: Ds umts susivs l 0% y 0%. qué umt úi quivl? Rs luió : Cti iiil : N; l umtms l 0%, tms: 00%N + 0%N = 0%N l ul l umtms l 0%, pr tr l (00% + 0%) l 0%N. Es ir, l fil tg: 0 (0%N) 8%N 00 umt úi. 8%N 00%N = 8%N Mét Práti: umt: +0% ; +0% 0 Nuv ti: 0% 8% 00 umt úi: 8% - 00% = 8% DESCUENTOS SUCESIVOS pliió: Ds suts susivs l 0% y %. qué sut úi quivl? Rs luió : Cti iiil : N, l stms l 0%, qu 00%N - 0%N = 70%N Vlvms str l % pr l 70%N ts tms: 88 (70%)N 00 6,6%N Dsut úi = 00%N - 6,6%N = 8,%N Mét Práti: Dsuts : Qu : - 0% ; - % 70%. 88% 70 88% 6,6% 00 Dsut úi: 00% 6,6% = 8,%
78 EJERCICIOS PROPUESTOS 0. El ( )% ( + 6) s El vlr s:. ) 6 ) 9 ) ) ) 7 0. El 0% l 0% s l 0% y. Qué prtj + 7y s + y? ) % ).% ) 0% ) 0% ).% 0. El t l ir sr l ir B quivl l 0% l ir C y l s B sr l C quivl l 0% l ir. Si ti S/..000, Cuát ti B? ) 00 ) 80 ) 700 ) 00 ) s l % C y B s l 0% C, Qué prt B s? ) 8 ) 8 ) ) 8 ) 8 0. U prpitri isp qu s ñs l lquilr su s umt u 0% l mt rrspit l pri imit trir. Si l miz l quit ñ riir 600 sls, Cuát fu l lquilr iiil? ) S/. 800 ) S/. 00 ) S/. 0 ) S/. 000 ) S/ Si s l 0% l sum C y D; más, C rprst l 0% l sum y D. Clulr : C ) : ) 6 : ) 6 : 7 ) : ) : E u j hy "" ls ls uls % s ls y l 7% s rjs. Si s upli ls ls, Cuál s l prtj ls rjs rspt l ttl? ) % ) 0% ) 0% ) 60% ) % 08. El 0% qué úmr s l 0% l 0% 800. ) 0.8 ) 800 ) 0.08 ) 80 ) 09. E u iustri, s h fri 000 pruts; l 60% lls h si fris pr l máqui y l rst pr l máqui B. Si s s qu l % l fri pr s ftuss y l % pr B, Cuáts ftuss hy ls 000 pruts? ) 0 ) 90 ) ) 6 ) 0 0. Qué tt pr it s 0.? ) % ).% ) 0% ) % ) 0.%. U ls ti ls rjs, grs y ls. El 0% s rjs, l % s grs y hy 6 ls ls. El úmr ls qu ti l ls s: ) 70 ) 6 ) 80 ) 7 ) 90. Si l sul lrt fus umt 0%, l lzrí pr mprr 0 mists, uáts mists prí mprr si l umt fus %? ) ) ) ) 0 ). E u sló ls 70% s hmrs. Si flt l % ls mujrs y sól sist 8 mujrs, Cuál s l ttl lums l sló? ) 90 ) 7 ) 80 ) 0 ) 0. El grt vts irt mpñí ru su prmi pruió N%. Si l prmi fil fu T, ts l prmi rigil fu: TN ) 00 ) ) 00T (00 N) 00N T (00 N) ) T ) T (00. El 0% ( + y) s igul l 0% ( - y). Qué tt pr it rprst ( + y) rspt (y - )? N) ) 0% ) 0% ) 00% ) 00% ) 0%
79 6. El st l m r y ls imizis sum l 0% l vlr u r. Si ls imizis rprst l 60% l imprt l m r. Qué tt pr it l vlr l r imprt slmt l m r? ) 0% ) % ) % ) 0% ),% 7. Cuál s l % ls 7 9? ) ) 0, ) 0,0 ) 0,00 ) 0, El trit pr it l urt prt l tripl l mit mi prpi é u istituió éfi. Si mi prpi fu 80,000 sls. Cuál s l mt l ió? ) 00 ) 8000 ) 7000 ) 9000 ) E qué prtj ttl umtó l sul u trjr si fu m sigu: l 0% su sul umtó 0%, tr 0% su sul umtó 0% y l rst l sul umtó l 0%? ) 80% ) 70% ) 60% ) 6% ) % 0. l hllr l 0% l % l 9% u úmr, s hlló pr quivió l % l 9% l 7% l mism úmr, l ti sí ti s l 9% l vlr qu s ió tr, más 9,0. Hllr l úmr. ) ) 0 ) ) 0 0 ) 0. U sstr v s miss 60 sls u. E u mis, g % su st y l tr pir l % su st. Gó prió l vt? Cuát? ) Gó S/. ) Gó S/. 8 ) Prió S/. 8 ) Prió S/. ) N gó i prió. Qué prtj l vt s h g u s v $0.000 l qu h st $96.000? ) % ) % ) % ) 0% ) 8%. Hr trs suts susivs l %, 0% y 0% quivl hr u : ) 8.% ) 6% ) 7% ) 8% ) 0%. El pri u rtíul s rj l 0%. Pr vlvrl l pri rigil, l uv pri s umtr : 00 ) % 9 ) 9% ) % ) 0% ) %. U rtíul s v S/. 90 gás l 0% l st; pr ft l iflió l st h umt 0%. Pr sguir g l mism prtj l rtíul vrs : ) S/. 6 ) S/. 9 ) S/. 9 ) S/. 9 ) S/ Si gstr l 0% l ir qu tg, y gr l 8% l qu m qu, prrí S/. 6. Cuát tg? ) S/. 00 ) S/. 000 ) S/. 00 ) S/. 60 ) S/ E u Uivrsi prtiulr, l prtmt Srvii Sil, i rjr ls psis sñz ls stuits mrs rurss ómis u 0% y umtr u 0% l rst. Si l mt ttl ls psis qu ismiui u 0% st plíti. Qué prtj l psió ttl rprst l psió pg pr ls stuits mrs rurss ómis? ) 0% ) 8% ) 79% ) 80% ) 8% 8. U mrit mpr l t u rtíul u sut l 0% l pri list. Qué prtj l pri fij list rprst l pri vt l mrit si él gr l 0% l pri mpr? ) 9% ) 8% ) 80% ) 96% ) 9% 9. El igrs prmi l str rr u mprs s sls msuls. E l ms urs hy u irmt hrs l 0% l hr trir más u ifiió grl sls, pr s rt u sut l % l hr tuliz, pr fs rstruió. El prmi tul s:
80 ) ) ) ) ) l iii 98, u plió ti hitts, l sum gu pr prs y pr hr s 0 litrs. L plió r u ritm 0% ul. Dtrmir l l l s ur u rsrvri m ltur pz stisfr l m iri l plió l iii 989. ) 7 ) 8 ) ) ) 6. U vr h u sut 0% u mrí sr l pri vt l púli u lit; ést s r l grt y sigu u sut 0% sr l ftur pr l vr. S irig l j y pg 60 sls. Cuál s l pri vt l púli? ) 0 ) 000 ) 00 ) 00 ) El pri u rtíul s sls u fári. U mrit quir tls rtíuls pr ls qu l h l 0% sut. Lug ls v ti pr lls 80 sls. Qué prtj l pri vt rtíul stá g? ) % ) % ) 0% ),% ) %. U rtíul ti u pri st S/. 00,00. Cuál srá l pri qu sñlr pr qu l vrl u sut l 0% s tg u utili l % sr l pri vt? ) S/. 00 ) S/. 600 ) S/ ) S/. 800 ) S/ Chrly mpró u lulr y pr vrl rrgó l pri qu l stó u 0%. l mmt vrl su mig Ptty, l hiz u rj l 0% rsult prjui S/.. Dtrmir uál fu su pri vt. ) 0 ) 6 ) 60 ) 6 ) 6. Pr v u tlvisr g l 0% l pri vt. D st gi trg l 0% Jvir pr su lrió l gi y ls rstts utilizó l 0% pr pgr l trsprt l tlvisr hst l miili su uv uñ, ti m gi t sls. Cuát l stó Pr ih tlvisr? ) 600 ) 700 ) 800 ) 900 ) E u iustri tñi tl s srv qu l tñir u piz tl ést s g l 0% su h y l 0% su lrg. Clulr l st u tl qu spués tñi ti m. Si l mtr ur tl si tñir s S/.. ) S/. 800 ) S/. 00 ) S/. 00 ) S/ ) S/ El pri u rtíul sufr umts susivs 0% y lug 0%. Qué prtj umtr hr pr qu l prtj ttl umt s 69%? ) % ) 0% ) 8 % ) 0,% ) 9 % 8. E u ti, s hi vigrrs. U mprr ti u u sut l 0%, lug l v u gi l %. El uv mprr l vulv vr g l 0% l l qu l stó, si filmt fu vi u péri 0% l st fil. E qué tt pr it vrí l st iiil? ) 9,6% ) 9,6% ) 9% ) 9,% ) 8,% 9. S v u rlj g l 60% l pri vt. Si l huir vi g l 60% l pri st huir pri S/..0. Cuát l stó l rlj ih mrit? ) S/ ) S/..00 ) S/..00 ) S/ ) S/ U mrit ivirtió u irt ti u gi y gó l 0%. El ttl l ivirtió tr gi y prió 0% y pr últim ivirtió l qu l qu tr gi y gó l 8%. El rsult sts gis h si u gi S/ Cuál fu l ti ivrti l primr gi? ) S/ ) S/ ) S/ ) S/ ) S/. 70
81 . Si u ls ls u u s umt 0% l prtj umt l ár l u s: ) ) 00 ) 0 ) 0 ). S ti u frs lió fitr qu ti 9 zs, l 80% lhl. Cuáts zs gu hy qu grgr pr tr u lió l 0% lhl? ) 9 zs ) 0 zs ) zs ) 6 zs ) 7 zs. U r i rtirrs u tg u 90% triufs su rrr. Si h 00 vs, ti 8 triufs. Cuál s l úmr míim pls iils sris pr qu l r s pu rtirr? ) ) ) 0 ) 7 ) 0. U prs piió l vr u ti pñuls s y pñuls rrits. El pri ls pñuls s s l l ls pñuls rrits. El vr fuió l pi y sphó pñuls s y pñuls rrits. Est fusió i lugr qu l vlr l mpr umtr 0%. El úmr pñuls rrits l pi rigil fu: ) ) ) 6 ) 8 ). S mzl s lss fé prprió y l mzl s v u % fii. Dspués, s mzl prprió y s v l mzl 0% fii. El pri vt s igul ms ss. Hllr l rlió ls pris ls lss fé. ) ) 0 7 ) 0 ) 9 ) 8 6. U lir s v rrgásl l r pr 00 l pri st; pr u stuit l l mprrl l rjr l p pr 00. Si l vr gó i prió. Cuát rjr l stuit? 7. U myrist v u prut g l 0% l pri fári. U istriuir rprt sts pruts ls tis mri g u misió l % l pri l pr myr. L ti rmt l rtíul hi u sut l 0% l pri mpr. E qué prtj s lv l pri fári l prut? ) 0,8 ), ), ) ),8 8. E u ti s hi ls vstis l pri "mr" y u vis " l trjt más más rjms l trr prt". El st ls vstis s ls l pri vt trjt, ts l rzó tr l pri st y l pri "mr" s : ) ) ) ) ) 9. Vris iustrils s si pr l pltió u ptt. El primr, qu s l prpitri l ptt, su pltió l iió priir l 0% l fii. El sgu prt ls fs sris. El trr p 000 uis mtris ms; pr rlizrá fuis grt mit u rmurió suplmtri l 0% ls fiis. El urt igrs 000 uis mtris ms qu l trr, y sí susivmt hst l últim. Si ls prtis huir si iguls l más lv, l ttl l pitl ispil umtrí su vlr. Cuát prtó l urt si? ) 0000 ) 0000 ) 000 ) 8000 ) Dtrmir uáts prss h tr u i, ttl, si qu mi fuió h tr "" prss pg % ms l pri l tr l qu l ruió s h pri l %. ) ) 00r (00 r) (00 r) r ) ) r (00 0,0 r r) ) (r 00) 00r ) ) ( ) ) ) ) ( )
82 . Ls u mrrí s v g l 0%; ls 9 u péri l 0%. Qué tt pr it grs l rst pr qu l fil hy u gi l,8% l ttl? ) % ) 0% ) % ) 8% ) 0%. E u ómius vij 70 prss ls uls sól l 70% stá sts; ls mujrs l 80% s utr sts y úimt l 0% ls vrs. Hllr l ifri tr l úmr mujrs y vrs qu vij l ómius. ) ) ) 0 ) 60 ) 8. El rér r ls mpts tir s l 80% sr sus tirs. Cirt vz u mpti sr 80 tirs, él y h ispr 60 tirs rr 0. Qué prtj ls qu flt tirr, rtr m míim pr suprr su rér? ) 0% ) 7% ) 00% ) 80% ) 70%. E u lgi il s mtriulr 700 stuits, si l 87% ls mujrs y l % ls vrs s rtir, l % ls qu qu srí mujrs. Cuáts vrs s h rtir? ) 9 ) 7 ) 68 ) 07 ). l rg B vr u jt y B l rg su vz C, qui lgr l vt sls. C trg B u ti, quás u prtj (misió) l vlr l vt. su vz B rti u prtj (misió) l qu l trgó C. Cuát l rrspió C y B? ést últim l trgó S/ y l prtj l misió C fu l l qu l B? ) C l rrspió S/. 000 y B S/ ) C l rrspió S/. 900 y B S/ ) C l rrspió S/. 00 y B S/ ) C l rrspió S/. 00 y B S/ ) C l rrspió S/. 800 y B S/. 00. mism ti ir sls, E qué prtj rá ismiuir l úmr rtíuls qu rá imprtr? ) 0% ) % ) 0% ) 0% ) 0% 7. Si s quir qu l vlum u ilir umt u %. E qué tt pr it rá umtr l ri su s, si qu su ltur h ismiui u 0%? ) 0% ) % ) 0% ) 0% ) 8% 8. li ivirt t l ir qu ti u gi g l %. Lug pstó t u jug pri l 0% y filmt l ti qu l qu ivirt tr gi g l 0%, ti, l fil, S/. 00. Si mpr rtíuls iguls l ir qu gó y ls vió S/. u g l 0%. Clulr: ) ) ) 0 ) ) 9. S mpró u irt úmr jts S/. 0 /u. l mi ms, s triró l 0% y lug s vió l 0% ls us qu qur, l fi l ms s trir l 0% ls qu hí y lug s vió l mit ls us qu qur. Si hst s mmt s h rupr l mit l ivrsió iiil. Cuál srá l pri vt jt u srt, si s quir gr l 0,% l ivrsió iiil? ) S/. 60 ) S/. 0 ) S/. 80 ) S/. 00 ) S/ U mrit mpr u rtíul u sut l 0% l pri list, s fij l pri pr su vt tl mr qu pu r suts susivs l mism prtj qu l ti su mpr, y ú sí tr u gi l % l pri vt. Qué prtj l pri fij s l pri list? ) % ) 7% ) 7% ) 0% ) 60% 6. U mrit imprt u irt ti rtíuls U.S.. Si l pri l rtíul U.S.. h umt % y l pri ólr s h irmt 60%, pr sguir imprt l
83 Clvs Clvs
84 Cpítul 0 REGL DE INTERÉS INTRODUCCIÓN E ls s, l itrés l pitl s sum l pósit irt timp. Si l iió s h más frui, l pitl r más pris, pr l qu l itrés s vz myr. Tmms u sill jmpl, purmt tóri. mitms qu s psit 00 sls u l 00% ul. Si s umul l itrés l pósit, l l ñ sumrá 00 sls. Vms hr qué urr si l prtj s v sum l pitl iiil mi ñ. l filizr l primr smstr llgrá 0% S/. 00 = S/. 0. l filizr sgu smstr 0% S/. 0 = S/.. Si l iió s rliz mss ñ, fi ñ s trá ( %) S/. 00 sls qu s S/.,0 sls primmt. Si s umul l itrés ñ 0 fi ñ s trá ( 0%) 0 S/. 00 sls qu s S/. 9,0 sls primmt. Si hms más fruts ls plzs umulió l itrés l pitl psit ñ ; Crrá ifiimt l pitl? ñ, t. TS DE INTERÉS (r%) Eprs l tt pr it l pitl qu s pg pr l utilizió ést urt u timp. * U ts % msul sigifi qu s g l % l pitl pr ms. * U ts % imstrl sigifi qu s g l % l pitl pr s mss. Osrvió: TIEMPO (t) Itrvl urt l ul s prst utiliz l pitl. * ñ < > mss. * ms mril < > 0 ís * ñ mril < > 60 ís * ñ mú < > 6 ís * ñ isist < > 66 ís CONCEPTOS ELEMENTLES CPITL (C) Dsig u jut is u ti ir ls qu s pu tr igrss l futur. MONTO (M) Es l sum l pitl y l itrés gr. INTERÉS (I) Es l gi qu pru l pitl urt u irt timp l iió qu i uis ir pruz u irt ti ul. Si u pitl 000 sls, gr u itrés 00 sls, l mt s: 000 sls + 00 sls = 00 sls * Si s psit $000 u y, spués irt timp y s rtir ttl $00, sigifi qu s h g u itrés $00.
85 CLSES DE INTERÉS INTERÉS SIMPLE E st s, l pitl s stt urt t l timp, l itrés s prpril l timp y l ts. Césr prstó 000 sls irll urt ñs u ts % ul. Clul l itrés gr. Rs luió : Cm l ts s % ul, pr ñ qu ps s g l % S/. 000 = S/. 80, ts ñs s g vs S/. 80 = S/. 00 Osrvió: Césr prstó 0000 sls irll urt ñs u ts 0% ul pitlizl ulmt. Clul l itrés gr. Cm l ts s 0% ul, pr ñ qu ps s g l 0% l pitl umul l mzr l ñ. E ñs s h rliz umts susivs l 0%. r. ñ : 0% S/ = S/ ñ : 0% S/ = S/ r. ñ : 0% S/ = S/. 690 t. ñ : 0% S/. 690 = S/. 89 l filizr l t. ñ, l mt s S/. 89; qu tmié s pu lulr : 0% 0% 0% 0% S/.0000 = S/.89 I = C. r%. t Ets l itrés ls ñs s : S/. 89 S/ = S/. 9 Cu l ts y l timp stá ls misms uis timp. INTERÉS COMPUESTO E st s l itrés gr ps frmr prt l pitl irt timp mi pri pitlizió, s qu l pitl umt irt timp. INTERÉS CONTINUO: El itrés tiu s ti u l pitlizió s istt, s ir, fri l ts y l timp u úmr prts ifiitmt gr. El mt qu s ti u pitl C, urt u timp t u ts r% (r% y t ls misms uis timp, s, si r% s ul, t ñs, t.) M r%t C. D : =,
86 EJERCICIOS PROPUESTOS 0. Qué itrés pruirá u pitl S/ prst l % ul ñs y 9 mss? ) S/. 900 ) S/. 099 ) S/. 68 ) S/. 98 ) S/ Dtrmir l itrés gr l psitr S/. 600 l % trimstrl urt 7 mss. ) S/. 0 ) S/. ) S/. 60 ) S/. 0 ) S/ Qué itrés pruirá u pitl 00, prst l 7% utrimstrl 7 ñs y mss? ) 60 ) 8099 ) 68 ) 8090 ) El itrés u pitl impust l % imstrl s l 7% ih pitl. Hllr l timp. ) ñs ) ñs ) ñs ) ñs ) 6 ñs 0. Pr u ir qu rií préstm l % msul 6 (itrés simpl) y qu vlví ls 00 ís tuv qu pgr itrés S/. 00. Cuál fu l sum prst? ) S/ ) S/. 000 ) S/ ) S/ ) S/ E uát s virt u pitl 600 l lrs u qu pg % trimstrl u pri ñs y 6 mss? ) 600 ) 6000 ) 900 ) 9000 ) qué tt pr it hrá st prst u pitl $ 6000 pr hrs vrti $ mss? ) 0% ) % ) % ) 6% ) 0% 08. U pitl stuv impust l 9% itrés ul y spués ñs s tuv u mt S/ Cuál s l vlr l pitl? ) S/. 68 ) S/. 000 ) S/. 87 ) S/. 960 ) S/ L trr prt u pitl s l l 9% ul itrés simpl. El tt pr it l ul lrs l rst pr tr u fii ttl % ul ih pitl s: ),8% ) % ),% ) % ) % 0. U pitl impust urt mss pru u itrés igul l 6% l mt. Clulr l réit l qu h st l. ) % ) % ) 0% ) % ) %. Si u pitl, s l sum ls itrss pruis 6 mss, s ti u ti qu s l pitl prst m 6 s 0. qué ts fu l? ) 9% ) 0% ) % ) % ) 8%. qué prtj sr l u pitl pr qu, ñs mss, pruz u itrés quivlt ls l mt? ) 0% ) 0% ) % ) % ) 0%. S imp S/ s, u prt l 8% y l tr l 6% tiés ulmt S/. 60 gi. Hllr l sgu prt. ) 000 ) 000 ) 8000 ) 6000 ) Ds pitls ifrts s psit l, l pitl myr l % y l tr l 6%; lug ñs, ls mts s iguls. Dtrmi l pitl myr, si S/. 00 l tr pitl. ) S/. 600 ) S/. 000 ) S/. 800 ) S/. 900 ) S/. 00. El pitl Pir g 6%, l lis 8% itrss uls. L ifri pitls s S/. 000, pr spués u ñ ri l mism itrés. Ls pitls sum: ) S/. 000 ) S/ ) S/ ) S/ ) S/. 000
87 6. Trs migs ivirt u si $ ; $ y $ l fil l ñ, tuvir u utili l 9,6%. Cuál fu l utili l si mr prt? ) $ 8,000 ) $ 0,000 ) $ 9,000 ) $ 0,000 ) $ 80, Durt uát timp stuv psit u pitl l % itrés simpl ul, si ls itrss prui lz l 60% l vlr l pitl. ) 0 ñs ) ñs ) ñs ) 8 ñs ) 0 ñs 8. U pr j u hri sus s hijs, l primr ri l tripl l sgu. ms imp sus prts l % ti l trmis timps itrss qu rprst l % y 9% l hri. Hll l prut ls timps. ) ) ) ) ) 6 9. L ifri tr ls pitls s prss s S/. 6000; l primr imp su ir l % y l sgu l %; si ls itrss pruis pr sus pitls s ls misms. Hllr l pitl mr. ) S/ ) S/ ) S/. 000 ) S/ ) S/ Cu u pitl s prst urt ñs l mt qu s trí srí S/. 000, pr si s prstr pr ñs srí S/. 00. Hllr l vlr l ts itrés. ) 0% ) % ) 0% ) % ) 0%. U pitl l l % ul urt mss, pru 00 sls ms qu si s lr l % msul urt l mism timp. Cuál s l vlr l pitl? ) S/. 00 ) S/. 00 ) S/. 000 ) S/ ) S/ U pitl h si l itrés simpl l siguit frm : l % l 0% ul, l 0% l rst l 0% smstrl y l rst l 0% trimstrl. l qué timp l pitl s hrá quitupli? ) 7 ñs mss. ) 6 ñs mss 0 ís. ) 7 ñs mss. ) 6 ñs mss. ) 6 ñs 8 mss.. qué ts ul s impr u pitl S/. 00 pr qu u timp ñs s pu mprr u rfrigrr S/. 00 qu su pri ñ su 0% si umulrs? ) 0% ) 0% ) 0% ) 0% ) 60%. Trs pitls impusts sprmt l,% smstrl, l % imstrl y l % trimstrl urt u mism timp gr l mism itrés. Hllr l myr ls pitls si qu l mr ls mts pruis u ñ s S/ ) S/ ) S/ ) S/ ) S/ ) S/ S ti pitls qu sum S/ l lrs l mr l 0% y l myr l 60% spués ñ 9 mss l itrés myr s igul l mt prui pr l mr. Dtrmir l ifri pitls. ) S/. 700 ) S/ ) S/ ) S/. 700 ) S/ l impr u pitl urt ñs s tuv u mt suprir S/. 0 l qu s tuv ñs y mi. qué ts ul itrés fu l ih pitl, si ést s S/. 9000? ) % ) 0% ) % ) % ) 7,% 7. U fr pgr u ts r%, u hrrist psit C uvs sls urt t mss y s ut qu ls itrss gs rprst l % l mt ti. Dtrmi r. ) ) ) 00 t(00 ) 600 t(00 ) 600 t(00 ) ) ) 00 t(000 ) 00 t(00 )
88 8. Ds psitts hrrr l iguls tis ir. El primr rtiró su pósit l mss y riió S/. 000; l sgu l rtirr su pósit ls 9 mss riió S/ L ti qu psitr iiilmt u s: ) S/. 00 ) S/. 00 ) S/. 000 ) S/. 00 ) S/ Erst ti u ti sls ivrti l % y S/. más qu s ti l 7%. Si l itrés ul sts s ivrsis s S/.,, Cuát ti ivrti u ts itrés 7%? ) S/. 0 ) S/. ) S/. ) S/. ) S/ Ls 7 u pitl s imp l 0% y l rst l 0%. Lug 9 mss l mt s S/ Cuál fu l pitl? ) S/. 00 ) S/. 600 ) S/. 700 ) S/. 800 ) S/. 00. Ls u pitl h si impusts l 7,% trimstrl, l % ul y l rst l % msul. Si l itrés ti s 80 sls uls ts, l pitl sls s: ) 000 ) 8000 ) 000 ) 6000 ) E u qu pg % ul, u hrrist psit S/ l fil ñ, l hrrist rtir S/ Dtr ñs spués rtirr l sum rrspit l rst srá: ) S/. 6 ) S/ ) S/ ) S/. 800 ) S/. 0.. S imp $ 800 l 9% urt ñ y mi. Qué pitl srí sri umtr pr qu u ñ y 8 mss, l 6% l itrés s upliqu? ) $ 760 ) $ 70 ) $ 800 ) $ 80 ) $ 860. S ivirt u pitl S/ irt itrés pitlizl smstrlmt urt u ñ. Si l sum ti s S/ qué itrés ul s psitó ih pitl? ) % ) % ) 6% ) 7% ) 8%. El mt u pitl qu stá urt irt timp l % s 80. Si s timp huir st j u ts l 7% ul, l mt srí 0, hllr ih pitl. ) 00 ) 00 ) 00 ) 00 ) U pitl S/. 000 s psit l 0% urt ñs. Cuál s l ifri mts l usr itrés simpl y mpust pitlizió ul? ) S/. 8 ) S/. 9 ) S/. 0 ) S/. ) S/. 7. U pitl impust l 0% iul pitlizl ñ pru ñs u itrés 6 sls. Clul l mi pitl. ) S/. 000 ) S/.0 ) S/. 70 ) S/. 00 ) S/ Clulr l itrés ti l psitr u pitl S/. 000, urt u ñ u ts 0%, si l itrés s tiu. ) S/.,0 ) S/. 00 ) S/. 00 ) S/.,0 ) S/ Clulr l vlr u ivrsió S/. 000 mpust tiumt u ts itrés l 8% ul, spués 0 ñs. ) S/., ) S/.,6 ) S/., ) S/. 0 ) S/ Hllr l mt qu s ti l lr u pitl 000 l % trimstrl urt ñs, si s pli pitlizió tiu. 8 ) ) ) 000 ) ) 000
89 . Ls pitls trs prss sum S/ impusts rsptivmt %, % y % itrés ul. El primr ró u itrés ul S/. 9 más qu l sgu y l trr ró u itrés ul S/. 0 más qu l primr. El vlr prim l pitl l primr prs sls s : ) 00 ) 68 ) 60 ) 978 ) 800. El mt prui pr l m% u pitl urt mss y l % imstrl, rsult sr igul l itrés prui pr l 7,7% l rst l pitl, impust urt mss l % smstrl. Hllr "m" ) 8 ) 0 ) 0 ) ). Jsé v su ut y l ir l prst pr ñ 9 mss l %, ls itrss pruis l rprt tr sus hijs u lls l i ls, l tr ls 7 y l rstt S/. 6. E uát vió l ut? ) S/. 0 ) S/. 780 ) S/. 0 ) S/. 70 ) S/. 0. Tg S/., l impg l 8%. Durt 8 mss, rtir ih mt y vulv impr pr mss u ts % más qu l trir ti u itrés qu rprst ls itrss l primr impsiió. Hllr : ), ), ), ) 0,8 ),. "" l prst "B", "B" l prst "C", "C" l prst "", pitls qu s prprils ls úmrs ; y rsptivmt. "" prstó u ts l 0% ul y "B" prstó l %. qué ts prstó "C" "", si spués u irt timp l u u sprió? ) 7,60% ) 9,% ) 0,% ),% ),% 6. U sñr sliit u préstm S/. 000 u istituió fiir. C ms mrtizr S/. 00 l pitl prst, pg u itrés l iii ms l % sr l pitl mrtiz. Dtrmi l itrés ttl. ) S/. 0 ) S/. 0 ) S/. ) S/. 0 ) S/. 7. U pr j u hri sus s hijs; l primr ri ( )()() 00 y l sgu 00 sls rsptivmt; ms imp sus prts l % ti, l u timp, l primr u itrés qu rprst l % l hri, pstrirmt l sgu ti u itrés qu rprst l 9% l hri. Hllr l prut ls s timps impsiió. ) ) ) ) 6 ) 8 8. Clulr l ts ul itrés mpust quivlt l itrés prui pr u pitl prst l % ul urt ñs pitlizió tiu. ),6 ) 6,6% ) 7,% ) 8,% ) 9% 9. U pitl s h ivii trs prts, B y C irtmt prpril ls úmrs 9, 0 y rsptivmt. E qué rlió trí qu str ls tss sts trs pitls, pr qu u ñ l itrés B s l l l y l itrés l tripl l C?. ) 9 ; ; 0 ) 8 ; 0 ; ) ; ; 7 ) ; 99 ; ) 66 ; 7 ; 0 0. U pitl S/ stuv impust urt u irt úmr ñs, mss y ís; pr ls ñs s pgó l %, pr l mss 0% y pr ls ís l %. Clulr l itrés prui pr ih pitl, si qu si s huir ti impust t l timp l 8% hrí prui S/. 7 más qu si s huir ti impust t l timp l 6%. ) S/ ) S/ ) S/ ) S/. 70 ) S/ "XV" imp su pitl l 80% ul pitlizl trimstrlmt. S srv qu l itrés ls últims pris s S/. 80. Clul l míim pitl (si s pr) y l timp qu impus su pitl. ) S/. 60 y ñ 9 mss. ) S/. 906 y ñs. ) S/ y ñ 9 mss. ) S/. 780 y ñs. ) S/. 600 y ñ 6 mss.
90 . U prs s prst irt pitl u ts l 0% utrimstrl (sr l sl ur utrimstr). Si l l r. utrimstr, mrtizó ls su u y 8 mss spués pgó S/. lirás sí su u. Cuát r l pitl prst? ) 00 ) 00 ) 000 ) 00 ) 00. "YILDIRY" ivi su pitl prts prprils ; ; ; 7 ;... impiéls pr spr urt ; ; 9 ; 7... mss, ts lls l % utrimstrl, tiés u rt ttl S/.. Clul l pitl "YILDIRY" ) 00 ) 00 ) 7600 ) 900 ) Cuát j gr si l u pitl S/ l % msul urt ñ mss, vz lrl l % msul urt l mism timp; pr pitlizl frm tiu? 9 (Csir 0, 68 ) S/. 00 ) S/. 00 ) S/. 00 ) S/. 000 ) S/. 66. U grup migs l sus pitls l "XV" qu s ; ; 8 ; 96 ; 600 ;... sls y uys timps prmi s ; 8 ; 0 ; ; 80 ;... quis rsptivmt; si l ts s 8% smstrl. l fil l mt fu S/ , lulr l sum ifrs l itrés qu gr l pitl qu stuv impust myr timp. ) 7 ) 6 ) ) ) 6. "XV" ivi su pitl vris prts qu s ; 9 ; ; 9 ; 8 ;... sls y uys timps prmi irt ti fiir s ; ; ; ; ;... mss rsptivmt. Si l sumr ls itrss tis rsult S/ Clulr l ifri tr l myr y mr ifr l ti qu "XV" ivi su pitl. (L ts itrés fu % quil) ) 7. "XV" psit urt u ñ irt ti ir u qu pg 8% ul pitlizl smstrlmt, l mt ti s psit tr ñ más pr tr qu pg 0% ul pitlizl smstrlmt. Si l fil l sgu ñ, l mt rii fu S/ Hllr l sum ifrs l pitl iiil. ) 7 ) 7 ) ) 7 ) 8. U imiliri u ivrsió S/ mpró lts trr 00m u, ivi l trr mpr lts 0m u, v 7 lls u gi l % y l qu ri l l u qu l pg u itrés l r% ul. Hllr r%, si l u ñ riió u mt igul l,% su ivrsió iiil. ) 0% ) % ) 0% ) 8% ) % 9. Jvir Crrz pi prst Césr Lu irt sum y ést ; pr l fi gr l 0% su pitl l i : "M pgrás 00 sls l fil l primr ñ, y prtir l siguit ñ m pgrás 0% más qu l ñ trir, qu sl tu ut l ñs" Jvir pt y psit u prt l ir u l 0% itrés simpl y lug ñs grí u itrés igul l ti qu s gr Césr. Cuál s s prt? ) S/. 987,6 ) S/. 7 ) S/. 7, ) S/. 68 ) S/. 8, 60. U mrit s prstó S/. 90, l % quil urt s mss, l ul mpró s tips fé S/. y S/. 9 tis prprils y. óm s vió kg mzl ihs fés, si l vt rigió gsts pr S/. 0 y l mrit tuv l ls s mss u gi t S/. 68 spués lr su u?. ) S/. 9, ) S/. 9,8 ) S/. 0,0 ) S/. 0 ) S/. ) ) ) ) ) 6
91 Clvs Clvs
92 Cpítul ESTDÍSTIC
93 INTRODUCCIÓN El stui l Estísti s rátr iispsl pr ulquir prfsil i qu s u hrrmit qu l srá gr utili pr l tm isis sr suts ivrss, ti pliió ts ls mps l sr y prfsis. Es muy ifíil stlr u rlgí t ls rígs l stísti. Pr sr qu ls ts más tigus qu s s ls ss his rs pr l mprr T ts l ñ 00.C. l lrg l E Mi y hst priipis l sigl XVII, l Estísti r purmt sriptiv, Bruilli (6-70) y sr t Lpl (79-87) srrllr pts mtmá-tis fumtls pr l trí stísti. El primr frmuló l fms ly ls grs úmrs y l sgu pus vii ls vtjs qu prí prtr l álul prilis l stui ls fóms turls uss mpljs. ESTDÍSTIC DESCRIPTIV Es u rm l Mtmáti pli qu s prpri ls méts pr rlizr u stui u grup ts ut su rpilió, lsifiió, prstió y sripió pr pr tmr isis hr lusis. ETPS : Ejrii : Cit lgus jmpls ls uls s vit tmr u mustr vz t plió i l ifiult qu prst su stui. POBLCIÓN TIPOS DE VRIBLES MUESTR Vril Culittiv : S qulls qu ii u uli : Ejmpls : L vril ulittiv s pu sr slmt msuli fmi. L vril ulittiv tur pu sr mñ, tr h. S tmié vrils ulittivs : l prfsió tus prs, l lr tus js, l uivrsi l qu piss stuir, t. Osrvió : st tip vrils, s ls pu sigr vlrs uméris ur l mr utilizr ls ts. Pr jmpl, si stms vlu prsl pr trjr u mi l vril s s l pu sigr 0 si s fmi y si s msuli, ii qu s prfir prsl msuli pr ih trj. Rpilió Clsifiió Prstió Dsripió Vril Cutittiv : S qulls qu pu tmr vlrs uméris : CONCEPTOS PREVIOS : Plió : Es l jut uivrsl rfril pr rlizr l stui stísti, uys lmts ps l rtrísti qu s v stuir. Mustr : Es u sujut l plió, ls mustrs s rliz u s ifíil mpli stuir t l plió, tmié s rliz l fili tr rsults mr timp y mr st, pr ll s iispsl lgir u mustr u, qu rprst l plió, ur l rtrísti qu s stui. Ejmpl : E, úmr hijs, timp srvii, l fiit itltul, ts, vi mi, rg ltrói, hmtrit, t. * Tm vlrs qu stá rrspi iuív ls úmrs turls. Ejmpl : L ti hijs, ti igrsts l UNI, l úmr mpls u fári, l ti glóuls rjs u gt sgr, t. * Tm ts ls vlrs lgú itrvl. Cjut lums l lgi TRILCE Cjut lums t suri Plió Mustr Ejmpl : Tmprtur u gs, lgitu u pr, sttur u stuit, t.
94 ETPS DEL ESTUDIO ESTDÍSTICO : I. RECOPILCIÓN : Est s rliz mit usts y ustiris. Cu s stui t l plió, s mi s y u s rliz sr u sujut l mism, s mi mustr. II. CLSIICCIÓN : Cu l ti ts s gr, vi lsifirls y pr simplifir su stui. Est lsifiió rlizrs ti ut l fili l stui y muhs ss prá l ritri l prfsil qu h ih álisis. tiuió, s prst ls s u grup 0 prss. ; ; ; 6 ; 0 ; ; ; ; 6 ; 6 ; 6 ; 8; ; ; ; ; ; 7 ; 9 ; Tmñ l mustr () : Es l ti ttl ts. = 0 l () : Itrvl rr uys límits s l mr y myr ls ts. = [ ; ] Rg rrri (R) : Es l lgitu l l, s lul rst l mr t l myr t. R = = 0 Itrvl ls ( I ) : Es u itrvl qu s ti i l iviir l l, pr frmr grups mr tmñ. Pr jmpl, ivims l l l mism tmñ. ; 7 ; ;7 7 ; ; 7 7 ; Númr itrvls ls (K): Es l ti itrvls ls qu s ivi l l, st p l pliió qu ti l stui ls ts. Pr jmpl, si s s r l ti lums prs y sprs l lgi TRILCE strá frmr s itrvls ls. Osrvió : Eist lgus rgls qu s pu tmr m rfri pr trmir l úmr itrvls ls. Rgl Sturgs : K = +, Lg() Rgl Jul : K Ejmpl : Pr = 0 pliqums l rgl Sturgs : K = +, Lg(0) =,87 Qu s pu primr : K 6 EJERCICIO : Disut ls ls vtjs y svtjs grupr ls ts itrvls ls. h ls ( w ) : Es l lgitu l itrvl i ls. Si ts ls hs ls s iguls, s i qu l h ls s stt y s pu lulr l siguit mr : w = R K Tl istriuió fruis [ [ 7 [ [7 [ [7 III. PRESENTCIÓN : S pu prstr ls ts tls fruis gráfis. Prstió Tulr : I i Mr ls ( ) : Es u vlr qu rprst ls i ts l itrvl ls, s lul m l smisum ls límits ifrir y suprir l itrvl ls y stá ui l put mi l mism. i L if L sup rui slut simpl ( f i ) : Es l ti ts u srvis l i - ésim itrvl ls. S umpl qu : k f i i rui slut umul ( ) : Es l sum i ts ls fruis sluts simpls s l primr itrvl hst l i - ésim itrvl. S umpl : k i f i 6 i f j j
95 rui rltiv simpl ( h ): Ii qué prt i l ttl ts s utr l i - ésim itrvl. S lul m l it l frui slut y l ttl ts. Pr tr l tt pr it st multiplir st vlr pr 00. S umpl qu : h i f i k h i i rui rltiv umul ( H ) : Ii qué i prt l ttl ts s utr s l primr itrvl ls hst l i - ésim itrvl. S lul m l it l frui slut umul y l úmr ttl ts. Pr tr l tt pr it st multiplir st vlr pr 00. S umpl qu : H i i H i i h j j H k Ejmpl : L tl ls ts l jmpl trir, s : Itrvl ; 7 7 ; ; 7 7 ; ; 7 7 ; i f i i h i H i, 0,0 0,0 9,, 9,, 9, ,0 0,0 0,0 0,0 0, 0, 0, 0,6 0,8,00 Prstió Gráfi Ls gráfis s muy utilizs pr ls priists pr prstr ts l tlvisió y prióis, s utili pr ls méis, igirs, miistrrs, mists, psiólgs, prfsrs, t. y qu prmit srvr l mprtmit u mustr rspt lgu rtrísti, u sl vistz. lgus ls gráfis más uss s : Digrm rrs, histgrms, pirámis plió, plígs fruis, igrm strs, pitgrms. Digrm rrs E st tip gráfi, sr ls vlrs ls vrils s lvt rrs strhs lgitus prprils ls fruis rrspits. S utiliz pr rprstr vrils utittivs isrts. Pr jmpl : El siguit igrm rrs gráfi l ti prlms prpusts pr st pítul pr ls prfsrs ritméti Césr Lu Cti prlms Jvir Crrz Cti prlms Erst Chmrr Jvir Silv Digrm strs : E u igrm st tip, ls 60º u írul s rprt prprilmt ls fruis ls istits vlrs l vril. Rsult muy us u hy ps vlrs, i u l rátr qu s stui s ulittiv Cti prlms 0 Césr Lu Jvir Crrz Erst Chmrr Jvir Silv H ist grms : Ls histgrms s utiliz pr rprstr tls fruis ts grups itrvls. Si ls itrv-ls s ts iguls, u lls s l s u rtágul uy ltur s prpr-il l frui rrspit. Plíg fruis : Si s u ls puts mis l s suprir ls rtáguls, s ti l plíg fruis. 0 7 f i Plíg fruis Itrvls
96 Osrvió : El ár l suprfii limit pr l plíg fruis y l j hriztl s igul l sum ls árs ls rtáguls qu frm l histgrm. Digrm Esl : (Histgrm fruis um ul s) Si s rprst ls fruis umuls u tl ts grups, s ti l histgrm fruis umuls. Ojiv : S ti l uir ls trms suprirs ls rrs u histgrm fruis sluts umuls. i Ojiv Itrvls IV. DESCRIPCIÓN : L sripió ls ts s rlizrá mit ls mis ti trl. Mi : Pr ts grups : Es l mi ritméti ls ts. Pr ts grups : k f i i i k i h i i Mi : Pr ts grups : L mi s quél t qu up l psiió trl, u ls ts stá rs y si l ti ts s pr l mi s l prmi ls s ts trls. Ejmpls : L mi ls ts : ; ; ; ; ; 6 ; 8, 9 ; 0 ; ; s 6 L mi pr ls ts : ; ; ; 0 ; 00 ; s l mi ritméti y 0 qu s ls s térmis trls, s ir l mi s 6. Pr ts grups : D : M M L if L if w w m f m H m h m L : Límit ifrir l ls mi. if w : h ls : rui slut umul l ls m trir l ls mi. f m : rui slut simpl l ls mi. M : Pr ts grups : Es l vlr qu pr más frui. Si s s ls úmrs qu s rpit l mism frui, l jut ti s ms y s mi iml. Otrs juts ti m. Ejmpl : L m pr ls ts : ; ; 6 ; 6 ; 6 ; 7 ; 0 ; s 6 Pr ts grups : D : M L if L : Límit ifrir l ls ml. if w : h ls f m f m f m f m f m w : frui slut simpl l ls ml. f : frui slut simpl l ls pstrir m l ls ml. f : frui slut simpl l ls trir m l ls ml.
97 EJERCICIOS PROPUESTOS S liz ls ts 0 lums l urs ritméti rgiés ls siguits ts :,, 8,,, 7, 0,, 6, 7,, 0, 6, 9, 9, 0,,, ) 9 ) 97 ) 98 ) 00 ) El siguit pitgrm mustr ls prfris 880 stuits sr ls urss Mtmáti (, X, G, T) y iis ( y Q). Clul : (+ + ) 0. Cuáts stuits prr l urs sgú ls ts rigils? ) ) 6 ) 8 ) 0 ) 0.Clulr l m pr ls ts si grupr: ) ) 0 ) ) 6 ) 0. Clulr l mi pr ts si grupr : ) 0, ) 0, ) 9, ) 9,8 ),7 T X % 60º º G º % 0º Q ) 0 ) 6 ) 0 ) 0 ) 98 % 0. Clulr l mi pr ls ts si grupr : ) 9, ) 9,8 ) 9 ) 0 ) 0, 0. D l siguit tl istriuió fruis, lulr : f f [0 [0 [0 [0,,,, Clss [0, f i 0 h i 0, 0, ) 0 ) 0 ) 0 ) 0 ) 06 i H i 0,8 06. D l siguit istriuió frui. Hllr : f f I i [0, 0 [0, 0 [0, 0 [0 [0,, 0 60 f i 0 i h i 0, 0, H i 0,8 08. Si s ti l siguit istriuió fruis sr ls stturs ( mtrs) u grup 0 jóvs. Itrvl Cls, ;,60 ;,6 ;,70 ;,7 ;,60,6,70,7,80 f i H i 0,96 Dtrmir qué prtj jóvs ps u sttur mr,70m. Si s s qu : h h y h ) % ) % ) 8% ) 0% ) % h 09. El prfsr Lu ti 6 hijs, ls uls s trillizs y mllizs. Si l lulr l mi, mi y m sts s rsultr 0 ; y rsptivmt. Hll l ifri tr l máim y míim. ) 0 ) 6 ) 8 ) 7 ) 9
98 0. D l siguit istriuió fruis ls ts. lums s pi mpltr l tlr u h ls stt igul y [, 6 f I i f i i i f i 0 Si l míim t prtri s 0. Qué tt pr it ls lums sprr? ) 7% ) 7% ) 76% ) 78% ) 80%. Cmpltr l siguit tl istriuió fruis sr l ti prss tis pr ls mpls u urt í iir qué tt pr it l ttl mpls ti 0 prss. Cti f prss tis i [, 8 [ [ [,, 0, 6 8 ) 70% ) 7% ) 7% ) 7% ) 7% h i f H i 0,0 0,0. L siguit tl s mustr ls itrvls ls y l frui rltiv u tl istriuió fruis l úmr ptls qu pru ls mpls u fári. Clulr qu tt pr it prss pru 8 ptls. I i, 7 7, 9 9,, h i k k+0,0 0,08 k ) 69 ) 7 ) 7 ) 7 ) ENUNCIDO (Pr jriis l 6 l 66) S lsifió l ivrsió u grup mpñís mirs u tl fruis. S s qu l máim ivrsió s 6 mills sls, qu l mplitu ls itrvls s 8 mills sls, qu ls fruis sluts rrspits ls itrvls s : ; 6 ; ; 9 ; 8 ; ;. Qué prtj mpñís ivirt mills m míim? ) 8 % ) 78 % ) 8 % ) 6 % ) 6 %. Hllr l ivrsió más frut. ) 8, ) 0 ) 8, ) 0, ) 8. Hllr l ivrsió prmi sls : ) 0, ), ), ) 0, ), 6. Hllr l mi ls ts lsifis ( mills) ls mpñís. ) 0, ) 0,9 ), ) 8, ), 7. Iir l vlr vr ls siguits prpsiis : I. L m sól s lul pr ts isrts. II. El ár l histgrm s igul l ár l plíg fruis. III. L jiv s u urv trz prtir l histgrm frui slut. ) V ) ) V ) V ) VV 8. S ti l siguit tl fruis implt : [ 0 Nts h i H i, [, 8 [ 8, [, 6 [6, 0 Hll l t prmi. ) Myr qu 0 ) 9,8 ) Mr qu 7 ) 8,7 ) 7,8 0,8 0, 0, 0,9
99 9. E l siguit tl, s mustr l ti ir qu gst smlmt ls lums l lgi TRILCE. Hll l mi. Nº sls Nº lums [ 0, 0 [0, 0 [0, 60 [60, 80 [80, El siguit gráfi mustr ls prfris u grup N lums sr ls urss: Mtmáti (M); Estísti (E), ísi () y Diuj (D). Dtrmir uáts prfir Mtmáti si ls qu prfir Estísti s 00 prss. E M 6º º 7º D ),6 ), ), ) 0, ) 8,6 0. D l siguit tl fruis, lul qué prtj prss ti pr l ms 0 ñs, si qu hy tts prss pr l ms ñs y ms 0 ñs m prss pr l ms 0 ñs, pr ms 0 ñs. I i [, [,0 [0, [,0 [0,0 [0, i f i K K K i K K ),% ) 66,6% ) 77,7% ) 88,8% ),% H i. "S ti u istriuió fruis i itrvls ls uys fruis rltivs s : k rsptivmt". ; k ; k k ; ; k Dtrmir ls vlrs k qu hg irt l ui trir. ) k R ) k R ) k R / 0 ; ) k R / ; ) k R / ; 0 ; ) 0 ) 0 ) 80 ) 0 ) 0. D l siguit istriuió fruis: 00 ; 80 ; Nts ; ; 0 0 ; ;000 f i Dtrmir l ifri tr l mi y l mi mustrl. ), ), ) ) 8, ) 0,. Si l siguit ur istriuió s simétri y ti u h ls mú. [ [ Clul l m. I i f i i h i [ 0, [ [,6, ) 0 ) ) 6 ) 9 ) 0,, ] 60 0,. El siguit ur mustr l jiv ls fruis rltivs umuls ls ts u m igrs l U.N.M.S.M. Dtrmir qué tt pr it lums tuvir u t tr 9 y.
100 H i % E [0 [ 8 [8 [ 6 [6 0 [ Nts ),% ),% ),0% ),7% ),7% 6. Cmplt l siguit ur istriuió fruis, si ti h ls mú. i X i f i h i H i 0 ;I 0 0,0 ; 0 ; 0,90 ; Ttl 0 Clul l vlr l Mi más l sum ( ) ) 0,0 ) 0,0 ) 0,60 ) 0,0 ) 06,0 7. E u pru ptitu émi s vluó stuits y ls ts tis s lsifir u tl istriuió fruis m s mustr tiuió : ) ) 0 ) 0 ) 6 ) 9. Cmpltr l siguit ur istriuió fruis ls ts 6 lums u m Mtmáti I. Nts (I ) i [ [ 6 [ 9, 6, 9, [, [, 8 Ttls Clulr : ( + + ) f i m Q h i q 0, p 0, 0, ) ), ) 7, ), ) 6, H i 0. D l siguit istriuió fruis: Itrvl Igrs msul 800 ; ; ; ; 700 f i /K /K 9/K /K H i K i Mr ls rui rltiv K 0 K 00 K K 0 K 00 Clulr : uáts prss g tr S/. 80 y S/. 80 msuls, más trmir l vlr? Qué prtj stuits tuv u t mr qu 60 puts myr igul qu 80 puts? ) 70% ) % ) 0% ) % ) 0% 8. E l siguit tl fruis, s rgistr l úmr prss pr rg. Cuáts prss s myrs ñs? ) ; ) 60 ; ) 7 ; ) 0 ; ) ; 0. Us ls ts l tl, qu rprst ls vlis rgistrs pr 0 uts qu psr pr u mism put trl vli. I i 0,6 6,,8 8,7 7,90 90,06 fi 7 Dvi luló l mi rmói y tuv: (pr.) ) ) ) 7 ) 9 )
101 . Dl siguit ur :. D l siguit histgrm fruis sluts: Cls [ 0, 0 [ 0, 0 [ 0, 0 [ 0, 60 f i 8 i h i 0,0 H i 0, f i Clul l ifri tr l mi y l m. ) ), ), ), ),6. L siguit tl s mustr l istriuió suls u mprs. Hllr, si s s qu l sul prmi ls trjrs l mprs s S/. 80. Sul 00 ; ; ; 900 ) 0 ) 0, ) 0, ) 0, ) 0,6 rui Rltiv 0,. L tl mustr l istriuió l igrs fmilir rrspit 80 fmilis. i f i h i frui slut umul. frui slut simpl. frui rltiv simpl tt pr u. Itrvl Igrs [ 60 [ 70 [ 80 [ 90 [ 00, 70, 80, 90, 00, 0 f i i 8 60 h i 0, 0,07 Dtrmir l úmr fmilis qu g ms 00 uvs sls. ) 66 ) 76 ) 70 ) 0 ) Clulr l úmr ts qu s utr tr 7 y y sumr l úmr ts qu s utr tr 60 y 60. ) 88 ) 8 ) 8 ) 68 ) S rlizó u ust ls prfris u grup prss sr is gsss, y, z y s tuv l siguit igrm: z D :, y rprst úmrs prss y stá rlis l mr siguit : y 0 0 Si qu : K s tr y, y ls mrs trs psitivs (K > 0). Iiqu qué tt pr it l ttl, ti l i gss myr prfri. ) 0% ) 60% ) 0% ) % ) 6% 7. E u sló l mi "TRILCE", s ti ls siguits ts l ps u grup lums : Ps míim : kg Ps máim : 7 kg H 0,9 ; f 6 ; = 0 ; h h y h h Clulr l mi. Dr m rspust l sum l mi y l úmr lums uy ps s mr qu 6. I i K
102 ) 8 ) 6 ) ) 96 ) Ls siguits ts rprst l sul msul ólrs 8 trjrs l mi "TRILCE" : 00 ; 0 ; ; 80 ; 0 ; 0 ; 8 ; 0 ; 0 ; 00 ; 0 ; 0 ; 0 ; 0 ; 9 ; ; 00 ; 0. Si pr "ists Ptris" trjr ri u umt l % ls suls más u ifiió $ y l vz st umt stá ft pr u impust l,8%. Cuál s l uv fiit vriili? ) 0,007 ) 0, ) 0,00 ) 0,07 ) 0,7 9. Rstruir l siguit istriuió simétri y trmir l mi y l mi mustrl. I i [ 0, [, [, 6 [ 6, 8 [8, 0 ) ; ) ; ) ;, ) ;, ), ; f i i Hi 7 0, 0, 0. E l siguit ur mustr l frui ls s u mustr gt jv. Clul l tmñ l mustr sí m l frui rltiv l itrvl úmr. [ 0, [, 8 [ 8, [, 6 [6, 0 rui slut 0 0 rui Rltiv 0, ) 00 ; 0,0 ) 00 ; 0,0 ) 00 ; 0,0 ) 0 ; 0, ) 80 ; 0,0 rui Rltiv umul 0,8. El gráfi mstr ii l vriió prtul ñ l pri l ólr (tip mi). Si l filizr l ñ 00, l ólr s tizrá S/.,6. Dtrmi l tizió l filizr l ñ 999. % 0% % % % % 6% ), ),9 ),9 ),0 ),0 ñ. Dtrmi l vriz ls siguits ts : i 7 9 f i ) ) ), ),68 ),609. S ti l siguit ur stísti rfrt ls s prss. I i ; ; ; ; f i ; 6 6 ; 7 Si s srv qu ts ls fruis sluts s úmrs prs. Clulr uáts prss ti tr 0 y 60 ñs. ) Es u úmr piú. ) Es u ti ur prft. ) Es myr qu 0. ) Hy rspusts rrts. ) Hy rspusts rrts.. D l siguit jiv, lul l mi y l m. i I i
103 ) 9,7 ;, ) 9,7 ; 0 ) ;, ) ; 0, ) 8 ; 0 7. Sgú l gráfi siguit : (%). E u lu prtiv, s ti ls s ls hihs istriuis sgú l siguit histgrm fruis r Es D y r s s úmrs, uy sum, ifri y l prut, stá l mism rlió qu ls úmrs 0 ; ; 89 rsptivmt. más : r 0 Clul l prmi ls hihs, si qu l istriuió s rliz itrvls igul h ls. ) ) 7 ) 9 ) ) 6. Si l m l vril ltri s u úmr impr, hllr l M.. y = i Ttl ) ) ) 6 ) 7 ) 6, f i y Prmi ls ts E l ul s mustr ls ts l urs MTEMÁTIC I u grup stuits uivrsitris, qué prtj pró si l prmi prtri s myr qu 0? ) 7% ) 0% ) % ) % ) % 8. D l siguit histgrm, h ls stt. f i 0 Sñl l sum l m y l mi. ) 7 ) 8 ) 9,7 ) 0 ) 0,7 9. D u istriuió simétri h ls stt, s ti l siguit plíg frui. S s qu 6 7 y l ttl ts s. Sñl l ifri tr ls fruis l ls mi y l ls ml. ) 7 ) 8 ) 9 ) ) 6 I i I i
104 0. El ár l rgió smr s igul l sum ts ls árs ls rtáguls ms u. Hllr l mr vlr qu pu tmr l mi, si más : f f f i f f f f 8 y f ), ) 7,08 ) 6,8 ) 7, ) 7,0. Sgú l siguit histgrm : f i ) 700 ) 6000 ) 800 ) 800 ) Pr stimr l ps prmi ls lums l Clgi Tril, "XV" ligió u mustr ltri 00 lums; ls pss tis s lsifir itrvls h mú, lug YILDIRY l yuó trmir l jiv uy gráfi s rprst sgú l fuió: Dtrmir : ) v ) f i() ) H h v... ; ; 0 ; 7 ; ; I I I I I m 0 m 7m p (m+) I i Dé m rspust l sum ifrs l myr rsult ti : ) 9 ) 8 ) 7 ) 6 ) S umpl : Tmié l ár j l plíg frui s Hll l mi. ) ), ) ) ) 6.. E l siguit histgrm h ls mú, s mustr ls rsults u ust. S pi stimr l ti prss qu hy l itrvl ; f, si l plió s 9000 prss. Nº prss. S lró l siguit histgrm l ifrmió qu s tuv ls s u grup prss. f i (-) (v)v () (+) (-)0 (v+) i Clul l vriz y l mi. Dr l sum, (pr.) 7 ),8 ) 9,6 ), ),7 ), f Sul. E u mprs, s rlizó u s ls trjrs sr sus ñs srvii, rsult tr y ñs. YILDIRY, u lum Tril, s ut qu l hr l histgrm ls rrs ps tis trjrs qu frm u prgrsió ritméti uy rzó s, u ls rrs ps u ár 60u y l ti itrvls s míim, más l
105 h ls s stt y ps ivisrs. Dtrmir l m y l mi. Dé m rspust l sum lls, si s s qu : k f i s míim. i (k : úmr itrvls) ), ),60 ), ) 7,0 ), 6. "XV" h lr u tl fruis ls siguits rtrístis: * l : [ ; 0] * h ls : w = v + * Númr ts : Lg C(N) N 00 v * (v ) ; 60 ; * f f 7 8, ; más l istriuió s simétri. Clulr l sviió stár y l m, si qu: N k y N (N) k k ),7 y ),08 y ),08 y ),8 y ) 8 y 7. D l siguit jut ts : 0 ; ; 70 ; 0 ; 6 ; 0 ; 7 ; 0 ; 9; 7 ; 9 ; 89 ; 7 ; 7 ; 8 ; 98 ; 0 ; 0 ; 6; 6. Si s r 7 itrvls ls iguls, s pi:. L sum l rg y l h ls. B. El prtj ts qu hy tr 0 y 90. ) 80 ; 70% ) 70 ; 0% ) 70 ; 60 % ) 80 ; 0% ) 90 ; 0% 8. S ti l siguit ur stísti, l ul ls fruis sluts frm u prgrsió ritméti. U lum istrí lr l mism tl, pr l hrl mt l rrr umtr t uis, si l lrr ih tl srv qu ti: I i 0; 0 0 ; 0 f i 0 ; 0 0; 0 0, 0; 60 ] Y gr srprs, srv qu u vz más ls fruis s utr prgrsió ritméti. Dtrmir l sum ls s mis ritmétis. ) 79 ) 76 ) 8 ) 8 ) U mpñí ti 00 trjrs tr mrs, trts y prtits. Pr ls mrs, l sul máim s S/ y l míim S/. 000 msuls. El % s prtits qu ri prpis mrs S/. 800 y l 6% ls trjrs s trts qu pri hrs myrs igul qu S/. 800 pr mrs S/. 000; 0 trjrs mrs pri hrs mrs qu S/. 00 y l 80% l ttl trjrs ti hrs ifrirs S/ Clulr: i) Qué prtj trjrs g s S/. 00 hst S/. 7000? ii) Qué ti trjrs g suls mrs S/. 00? h i ) 8% ; % ) 9% ; % ) 0%, 0% ) 9%, 0% ) 8%, % 60. E u ur istriuió itrvls igul h ls, s s qu :, 8, f, h h 0, Si ttl hy 0 ts, lulr su mi ritméti. ) 8 ) ) ) 0 ) I i f i h i 0; 0 0 ; 0 0 ; 0 0; 0 0; 60 ] 0 0,
106 Clvs Clvs
107 Cpítul NUMERCIÓN INTRODUCCIÓN S pu ir qu l Mtmáti tmó frm ii l tigu Msptmi, ls sumris rr l sritur uifrm (,00.C.) L ivilizió Bili srrll l tigu Cl ró l sistm sgsiml, uqu í l r utiliz símls = y = 0. Hst qu muh timp spués prir ls sistms umrió qu utiliz ls s (iml, quiri, uiml, vigsiml, t). Pr pms ir qu rié l sigl V.C. s frgur ls rígs ustr sistm umrió (iml). El priipi psiió; sió ls uv ifrs y l r pr l r l mtmáti ii Brhmgupt. Es ir, ls hiús rr ls ifrs 0,,,,..., 9; pr fur ls árs ls qu ifuir sts símls pr Eurp. NUMERCIÓN Prt l ritméti qu s rg l frm rrt prsr y rprstr ls úmrs. NÚMERO Es u t mtmáti qu s prmit utifir ls jts qu s r. NUMERL Es l rprstió simóli l úmr. Mys : = ; = ; = 0 Rms : I ; V ; X ; L ; C ; D ; M Hiús - Árs : 0 ; ; ; ; ; ; 6 ; 7 ; 8 ; 9 PRINCIPIOS. DEL ORDEN : T ifr u umrl, ti r, pr vió, s umr rh izquir. Pr jmpl : 8 r. r (uis). r (s) r. r (ts) t. r (millrs) Tmié pms trr l lugr qu up u ifr y s tm izquir rh. 8 t. lugr r. lugr. lugr r. lugr. DE L BSE : T Sistm psiil umrió ti u s, qu s u úmr turl myr qu l ui, l ul ii l ti uis sris pr psr u r l r imit suprir. E frm sill, l s s ii l frm m ms grupr.. DE SUS CIRS : Ls ifrs s úmrs turls qu simpr s mrs qu l s. E s "" ls ifrs prt l jut : {0 ; ; ; ;... ; ( - )} V : Vlr slut ; ; V ; ; ; ;... t V R : Vlr Rltiv SISTEM DE NUMERCIÓN Cjut rgls y priipis vils pr rprstr u úmr. 8 V = V = V = V = 8 VR = 8 uis VR = s VR = ts VR = millrs
108 lgus Sistms Psiils Numrió CMBIO DE BSE Biri 0, Trri 0,, Cutrri 0,,, Quiri 0,,,, 6 Sri 0,,,,, 7 Hptri 0,,,,,, 6 8 Otri 0,,,,,, 6, 7 9 Nri 0,,,,,, 6, 7, 8 0 Diml 0,,,,,, 6, 7, 8, 9. D s s 0 (6) "El mét, sist smpr pliómimt l úmr" (6) 6 6 ( 6) 6 8 ( 6) 88 Rpt 6 REPRESENTCIÓN LITERL DE UN NÚMERO Otr mét : (Ruffii) * Numrl ifrs s 0 {0 ; ; ;... ; 99} * Numrl ifrs s Rpt () {00 ;0 ;0 ;...; } () () () () NUMERL CPICÚ : qul uys ifrs quiistts ls trms l umrl s iguls. ; ; ; ; DESCOMPOSICIÓN POLINÓMIC Csist prsr u úmr m l sum sus vlrs rltivs. D s 0 s "El mét sist iviir susivmt tr 7, ls rsius qu v qu, ii ls ifrs l r rsptiv" (7) V R () V R () V R () V R (6) (7) N s "" umrl "k" ifrs l k k k 0() N k k k k... k 0 POR BLOQUES : Csist smpr u umrl tm vitmt ls ifrs,, t.. D s s m Eprsr 6 (8) s 9 "El mét, sist prsr primr s 0 y lug ih rsult s 9". Lug 70 s () () () () () () () (8) 0 (9) " myr umrl prt, mr s" 8 9 Límit u umrl N () "k" ifrs k N () k
109 0 6 (6) PROPIEDDES. Numrl k ifrs máims 0 6 Pr qué s pu plir l mét Ruffii pr rlizr l mi s irt? Ejrii s : * Eprsr * Eprsr (000) s (00) s 0. ( )( )...( k ifrs (8) ) () k CSOS ESPECILES DE CMBIO DE BSE : k I. D s s : S tm l umrl l s "" y s spr rh izquir grups "k" ifrs. Esgui, grup s pli smpsiió pliómi... = k k() + = = (8) = k+ k-+k k vs () Rsluió : Bs s s 8 () Lug : ( ) 0 ( ) 0 () k 000 () Ets : 000 Rpt () (8) Ejrii : * Cvrtir 00 s 9 () Eprsr CMBIO DE BSE DIRECTO l s 00. (000) II. D s k s : S tm u ls ifrs k l s y s virt s, trt tr grups "k" ifrs, si lgú grup ti "k" ifrs s mplt rs l izquir. * = 76 (8) s (000) (00) Bs 8 s C u ls ifrs l s 8, s virt s. 7 () 0 00 () ()
110 Lug : Ejrii : Cvrtir 0 76 (8) 00 () ( )8 s (6) () () DESCOMPOSICIÓN POLINÓMIC PR NÚMEROS POSITIVOS MENORES QUE L UNID D 0,... (k) * 0, () * 0,7 7 (8) k k k... k Esj u úmr ulquir l tl; pr jmpl l, Dó s utr?... l primr, l trr y urt lum, ts sir sól l primr fil s umpl : = ts hgms tr jmpl l úmr, s utr l sgu, trr y quit lum ts : = Epliqu m s frm st tl utiliz
111 EJERCICIOS PROPUESTOS 0. Si ls umrls stá rrtmt srits. Dr : ( +. ) ; ; ; () () () (9) ) 7 ) 6 ) 6 ) 8 ) 6 0. Si ls siguits úmrs s ifrts r: Dtrmir : 0 () ; () ; () 09. Dr "" : () ) 0 ) ) ) ) 0. Clulr : ( + ) : () 6 7 ) ) ) ) 0 ) ) 6 ) ) ) ) 7 0. Si : () Hllr : () (8) ) 67 ) 6 ) 9 ) 6 ) 0. Cvrtir l myr úmr ifrs l sistm sri l sistm ri. ) ) 88 (9) ) 688 ) (9) 00 (9) ) 66 (9) 66 (9) 0. Cóm s sri l sistm quiri l mr úmr ifrs l sistm hptri? ) ) () ) 0 ) () ) () () () 06. Eprsr l mr úmr ifrs ifrts l sistm quiri l sistm trri. Dr l sum sus ifrs. ) ) ) ) ) 07. El myr úmr trs ifrs qu stá s "" s sri l sistm hptri m. Hllr l vlr "". ) ) 6 ) 7 ) 8 ) E qué sistm umrió, l úmr 76 ( s 0) s sri 8? Iiqu l s. ) ) 9 ) ) ). Si : 6 ( ) Hllr : 7 () ) 6 ) 7 ) 9 ) 8 ). Si. ( ) () Dtrmir l vlr "" ) 9 ) 8 ) 7 ) 6 ) 0. Hllr : Si : 0 () 70 (8) ) 7 ) 8 ) 9 ) 0 ). Hllr l sum ls ss ls uls ls úmrs y s iguls. ) 8 ) ) 7 ) 6 ) 0. Eprsr s Dr m rspust u ls ifrs tis. ) ) ) 6 ) 8 ) 9 6. Eprsr s Dr l sum sus ifrs ( s 0). ) 000 ) 00 ) 00 ) ) Impsil
112 7. Si u úmr s sri s 0 m y s 6 m, ts : + + s igul : ) 6 ) ) ) ) 8.,, y, s umrls tls qu ltrs ifrts s ifrs ifrts y igu s r. Si :, l vlr : + + s : ) 9 ) 8 ) 7 ) ) 0 9. Si s umpl qu, l vlr + s : ( 6) ) 7 ) ) ) ) 6 ) ) 7 (9) ) 78 ) (9) 60 ) (9) 768 (9) 68 (9). Si u úmr tr 6 ifrs qu mpiz u (), s l trsl st u l rh l últim ifr, s ti tr úmr qu s l tripl l primr. El úmr iiil s : ) 867 ) 87 ) 97 ) 97 ) 7. El myr úmr ifrs s "" s llv l s " + ". Cuál srá l ifr rrspit ls uis r, l úmr srit l s " + "? ) ) ) ) ) 0. l rspr u ust, u gr sri l fih l siguit : Nº trs : Nº vs : T zs : 00 L s l sistm umrió qu utiliz l gr s : 6. Si, s sluis l uió : ()()() (8) Ets + s igul : ) ) ) ) ) 6 06 ( ) ) 8 ) 9 ) ) 6 ) 7. "" s l jut ls úmrs ifrs s 7; "B" s l jut ls úmrs ifrs s. El úmr lmts qu ti l itrsió "" y "B" s : ) ) ) ) ) Myr qu 7. Si : ()()() 06 8 () Hllr : (m + ) : m ( ) ( ) 8 ) ) ) 6 ) 7 )m ( ). Cuáts ifrs ti l úmr : l sr prs s 0? 00 ifrs (8) ) 87 ) 88 ) 89 ) 90 ) 9. U grjr v huvs js uis. Dl pruió usm sti gruss, s y 8 huvs. Cuál sst úmr si l h u pi qu trgr js 9 uis? 8. Si : 00 () Hllr : (8) ) 9 ) 8 ) 7 ) ) 0 9. Hllr : + + Si : 6 () (8) ) ) ) 6 ) 7 ) 8
113 0. Si s umpl qu : (7) Clulr : ( ) (9) ) 7 ) 8 ) 0 ) ) y s úmrs trs ifrs y s u úmr s ifrs, ts lls srits l sistm s +. Si : 0 Cuál s l úmr 0 ) 0 ) ) 9 ) 0 ) srit l sistm iml?. Si l umrl : ( )( )( )( )...( )( ) (8) Es vrti l s 7, s srv qu l sum sus ifrs s u ti pr. Hllr : "" ) ) ) 6 ) 7 ) 8. Si l úmr = (srit s ) s virt l sistm umrió s ; tms u úmr uy trr ifr, lí rh izquir, s 6. Ets l vlr s : ) ) 6 ) 7 ) 8 ) 9. Si s s qu :. Si : N ( )8( ) 9 pqm Clul l ifr l mr r l prsr N l sistm tri. ) ) 0 ) ) ) 7 ( )( )( ) 6 9 mmmm0 Clulr : m ) 0 ) ) ) ). Si : ( )( ) ; < 0 < (6) () Hllr : ( ) ) 6 ) 7 ) 8 ) 9 ) 0 7. L u ul s u úmr s ifrs y l su hij ti ls misms ígits, pr r ivrti. Ls s s its ii u ls ifrs l l ul. S s, más, qu l l hij s l l it myr m s u. Hllr l sum ls ifrs l l sps l hij, si qu ih s l mit l l ul. ) 7 ) 8 ) ) 0 ) 8. Cirt ti ir qu flutú tr S/. 0 y S/. 0 s rprti tr 6 prss, tl mr qu ls tis qu lls ri s ts ifrts, myrs iguls 0 y mrs qu 00. Si ls tis riis pr u ls prss, s pu prsr us ls ifrs, y 0 ( y ifrts r). Hllr : + ) ) ) ) ) 9. Mrr "V" "" sgú l pust s Vrr ls : * El mr sistm umrió s l uri. * Hy ifiits sistms umrió. * E l sistm umrió s "" hy ( ) úmrs "" ifrs. * L ifr vigésim r u úmr s l trilló. ) VVV ) VV ) VV ) V ) V 0. S isp u lz pltills y l siguit lió pss : g ; g ; g ; 6 g ;... Cuáts pss m míim s usr pr psr 07 grms rrz si hy sól pss vlr? ) 9 ) 6 ) ) )
114 . Cuáts úmrs trs ti m prut ifrs 0? ) 0 ) ) 0 ) 6 ). Hllr l sum ls ifrs l sum ts ls úmrs trs "" uy prut ifrs s : 0? ) ) ) 6 ) ). Etrr ts ls úmrs turls, tls qu l prut sus ifrs l sistm iml s igul 0. Dr l sum sus ifrs. 8. S ti : ( ) () D "" s impr. (8) Dtrmir uáts sistms umrió l umrl, s prs ifrs. ) ) ) ) ) 6 9. Si : () ( k) Hllr "" míim, si "k" l mr úmr uys s ifrs mr r s ifrs sigifitivs. Dr m rspust l sum ifrs. ) ) ) ) ) 7 ) ) ) ) ) 6 0. Si : 0( ) () 0 ( ). U umrl srit l sistm iri ti ifrs. Cuáts ifrs pu tr l sistm ri? y : () Hllr : () E ) 0 ) ) 8 ) 6 ) ) 0 ) ) ) ) 9. Si s virt l s, uáts ifrs ti s s? ) 0 ) ) ) 6 ) 7 6. Clul l vlr : ( ). Si : yz = (7) 6 () (0) "w" vs (k6) Si qu : ( )( ) ( )( ) D "" s máim. Hllr : " + y + z + w + k + " y r m rspust l sum sus ifrs. ) 0 ) 00 ) 600 ) ) 7 ) 0 ) ) ) ) 9 7. Si s umpl qu : (k )( 6) (k ) Dtrmir l sum ts ls úmrs ifrs qu s pu frmr ; y. ) 68 ) 896 ) 86 ) 9 ) 86. Si : mpq00 = ()()()0(y-) 0 "m" umrls z
115 más : yy8 ( )( )( ) Hllr : z ) 6 ) 0 ) ) ). Si : () 7 más : (+) = PPPP + R (+) vs (+) ( ) Cuáts ifrs ti l úmr u s rprst l sistm iml? ) 70 ) ) ) 76 ) 77. Hllr ( ) si : () ) ) ) ) 0 ) 0. Si s s qu : Clulr : 8 66 ( s pr) ) 7 ) 76 ) 8 ) 90 ) 9... () ifrs 6. Si qu l jut ti "" lmts y ttl ti sujuts, :,,, s ifrs prs. Dr l ifr myr r l vrtir l umrl l s "". ) ) ) ) 6 ) 8 7. Si s umpl qu : 7 más,,, s ifrts tr sí. Hllr : ) 0 ) ) ) ) 8. Cuáts ifrs ti...h 000 ifrs l sr prs l sistm umrió iml? ) 60 ) 609 ) 60 ) 60 ) Ml prpust 9. Cuál s l mr úmr tr "", tl qu rstál u ui su primr ifr l izquir "", y umtál u ui s tg l prut ( + ) pr l úmr "" spués suprimir l ifr?. Dr m rspust l ifr r r. ) ) ) 6 ) ) Hllr l sistm umrió s 6 ts ls úmrs i ifrs, tls qu ts sus ptis pt tr trmi ls misms i ifrs. Dr l sum ifrs u ls úmrs qu umpl l trir. ) ) 7 ) ) )
116 Clvs Clvs
117 Cpítul CONTEODENÚMEROS INTRODUCCIÓN Ctr sigifi stlr u rlió tr s lis jts tl m qu jt u lió s l hg rrspr u tr lió. Pr jmpl, u u lum ut ls ís l sm qu sist lss su lgi h rrspr í u su m, stliés sí u pliió, s ir í l rrsp u. Cjut ís Cjut s susió, s l llm susió gmétri prgrsió gmétri. El térmi lugr "" srá : 9 SUCESIÓN RITMÉTIC DE PRIMER ORDEN O LI- NEL (Prgrsió ritméti) S llm sí qull susió l ifri tr s térmis sutivs s simpr l mism; s ir térmi s ti grg u ti stt l térmi qu l pr, ih ti s l llm rzó l prgrsió ritméti.. 8 ; 7 ; 6 ;... ; SUCESIÓN S llm susió t pliió l jut úmrs trs psitivs l jut ls úmrs rls R. Sus lmts s rprst : ; ; ;... ; s ii l primr, sgu, l trr y sí susivmt. Si pr l últim térmi s i térmi ésim y l susió s fiit, si pr s ifiit. NÚMEROS EN SUCESIÓN NUMÉRIC. Prgrsió ritm éti 8 ; 0 ; ; ; Es u susió uméri térmis l primr s 8 y ls siguits s ti umt l trir; st susió s l llm susió ritméti prgrsió ritméti. El térmi lugr "" srá :. Prgrsió Gmétri 6 9 ; ; ; ;... Es u susió uméri térmi s ti multipli pr l térmi trir; st. 9 ; 90 ; 86 ;... ; ; ; ;... ; r r I. R ZÓN ( r) : Es l ifri s térmis sutivs l prgrsió ritméti. r k k II. TÉRMINO ENÉSIMO ( ) : L siguit fórmul s utiliz pr hllr u térmi ulquir l prgrsió. "" s l lugr qu up l térmi qu s quir lulr. ( )r
118 III. NÚMERO DE TÉRMINOS () D : r : térmi lugr : primr térmi : vlr l rzó r Dl l 9 hy 9 págis, l 0 l 99 hy 90 págis, 00 l 8 hy 9 págis ts ttl hy : ifrs Pr u lir "p" págis l úmr ifrs tips imprt utiliz s : pliió : E l siguit susió ritméti, lul l rzó, su ti térmis y ls térmis lugr y 7. * r = 0 - = 7 S : ; 0 ; 7 ;... ; 06 * * (7) 77 * 7 6(7) 7 CONTEO DE CIRS Csist lulr l úmr ifrs u susió uméri. 7 ; 0 ; ;... ; Nº ifrs (p )k... k ifrs k : úmr ifrs "p" E l jmpl trir p = 8 y k = ts l Nº ifrs s : (8 + ). - = 66 Rpt. NÚMEROS CONDICIONDOS S qulls qu prst lgus rtrístis tr sus ifrs. Priipi l Multipliió : Si u vt urr "" mrs ifrts y tr vt urr "m" mrs ifrts, ts ms vts pu urrir ( m) frms ifrts. Ejmpl pliió : Cuáts úmrs prs ifrs mpiz 8 ó? * Dl 7 l 97 hy 97 7 úmrs s ifrs tms : = ifrs. * Dl 00 l hy 00 = 9 úmrs trs ifrs tms 9 = 7 ifrs. Ets ttl hy + 7 = 9 ifrs PGINCIÓN Vlrs qu tm ifr Pr ( = Pr) = 00 úmrs l imprimir u lir, priói, t. tigumt s utiliz l tipgrfí pr ltr síml u tip imprt. EJERCICIO : Cuáts úmrs "k" ifrs ist s? Dig U. l ti tips imprt qu s utiliz pr umrr ls págis u lir 8 págis. Cm l primr ifr tm ( ) vlrs y ls rstts (k ) ifrs tm "" vlrs hy k ( )... ( ) úmrs (k )
119 EJERCICIOS PROPUESTOS 0. E u prgrsió ritméti, l sum l éim y uéim térmi s 0, más l st térmi s r. Hllr l vigésim térmi. 08. Cuáts trs qu s prs mit umrls utr ifrs l frm : ( )( )( ) s 0 ist? ) 8 ) 6 ) 0 ) ) 6 0. L siguit susió úmrs st 8 térmis ás ls utr térmis trls :... ; ; 9 ; 6 ; 6 ;... Dtrmir l primr térmi. ) 88 ) 9 ) 0 ) 8 ) 7 0. Si l ifri ls térmis lugrs 6 y 0 u prgrsió s 7 y qu l térmi lugr 0 s. Ets, l térmi lugr 00 l prgrsió s : ) 78 ) 78 ) 7 ) 76 ) E l prgrsió ritméti, l éim primr térmi s 6. S : ( + ) ; ( - ) ; ( + ) ;... Dr : ( + ) ) ) 6 ) 0 ) ) 8 0. Cuáts ifrs s mpl l sriir l siguit prgrsió ritméti? 0 ; 6 ; ;... ; 98 ) 606 ) 8 ) 60 ) 79 ) Cuáts ifrs s utiliz l umrr l sui? 77 0 ; 0 ; 0 ;... ; 0 ) ) 890 ) ) 7 ) Cuáts úmrs ifrs l sistm iml us lgu ifr su sritur? ) úmrs ) úmrs ) úmrs ) 68 úmrs ) 6 úmrs ) 8 ) 0 ) ) 8 ) 09. Si ls trs primrs térmis l prgrsió gmétri rzó igul s : ; ; 8 ( ) El urt térmi srá : ) 96 ) 76 ) ) 7 ) 6 0. Trs úmrs stá prgrsió ritméti uy rzó s. Cuál s l vlr l sgu térmi, si s qu; l ismiuir l primr uis, ismiuir l sgu y uplir l trr, ls úmrs rsultts stá prgrsió gmétri? ) 8 ó ) 6 ó ) ó 6 ) ó 8 ) 6 ó. L sum ls s primrs térmis u prgrsió ritméti s l sluió psitiv l uió : 6 0 y l t. térmi s. Hllr l rzó l prgrsió. ) ), ) ) ). S ti u prgrsió ritméti l ul s. térmis sutivs s : y y l primr térmi s y l últim s 90. Hllr uáts térmis hy ih prgrsió. ) 96 ) 97 ) 98 ) 99 ) 00 ; ; ; s úmrs turls prgrsió ritméti. Si : 6 y 880. Clulr : N ) 8 ) ) 6 ) 8 ) 9
120 . D l susió ritméti: 60 ; ; 6 ;... El primr térmi gtiv, s : ) 0 ) ) ) ). Ls s prss stá prgrsió ritméti rit, uy sum s 6. Si l sum sus urs s 9; l l myr, s : ) 7 ) 6 ) ) ) 7 6. L sum l urt y l tv térmi u prgrsió ritméti s 0, l térmi s l l l 6 térmi; l prgrsió ritméti s : ) ; ; ;... ) ; 6 ; 7 ;... ) 0 ; ; ;... ) 0 ; ; 6 ;... ) ; ; 6 ; D ls trs primrs térmis u prgrsió ritméti, l térmi itrmi s y l prut ls misms s. Ets l térmi l éim primr lugr s : ) 76 ) 77 ) 87 ) 97 ) U prs mpiz umrr págis s l úmr 000 y s ti l úmr qu rprst l ti ígits utilizs. Dr l sum ls urs ls ifrs l últim úmr srit. ) ) 7 ) ) ) 9 9. S llm piú l úmr vris ifrs qu s l igul izquir rh rh izquir. Cuáts úmrs piú hy tr 00 y 000? ) 00 ) 0 ) 90 ) 00 ) D l siguit susió. ; ; ; ; ; 8 ; ; ;... El úmr qu sigu s : ) ) ) ) ). Cuáts úmrs ifrs ist qu tg pr l ms u ifr pr y pr l ms u ifr impr? ) ) 67 ) ) ) 8. Cuáts térmis trs ifrs ( s ) ti l siguit prgrsió ritméti? 0 ; ; ;... ) 0 ) ) ) ) ; 0. E uáts sistms umrió l úmr s sri ifrs? ) 0 ) ) 0 ) ) 0. Si ls úmrs l l 000, s mr i u sl úmr qu tg l ifr l ifr 7. Cuáts úmrs s mr? ) 06 ) 0 ) ) ). Cuáts térmis m máim ti l siguit prgrsió? ; ; ;... ; Si más s s qu : + + = ) 09 ) 0 ) ) 00 ) S ti l siguit prgrsió ritméti: ; ; térmis Iir l vlr ) ) 6 ) 7 ) 9 ) ;... ; Si l primr térmi u prgrsió ritméti trs sutivs s k ; l sum ls k+ primrs térmis ih prgrsió pu sr prs m : ) ( k ) ) (k ) ) k (k ) ) (k ) k ) k k k 8. D l prgrsió ritméti, l sistm umrió qu s ii : 0 () ; () ; 0 () ;... L sum ls 8 primrs térmis, s : ) ) ) 00 () ) 00 () 000 () ) 000 () 000
121 9. El tv térmi l susió : ) ) ) ) ; Ds ls susis : ; ; 9 ; 6 ; 7 ;... ; 0 ) ; ; ; ;... L ifri ls térmis ) ) ( ) ( ) ) ). Si : ( ) ( ) ) y ;... s : 8 7 ( ésims s: ) ; = ; ;... y si S... ; = ; ;... Ets : S S s igul : 0 ) ) 0 ) 0 ) ). Cuáts úmrs l frm ( ist? ) 6 ) 7 ) ) 8 ) 6)( )( ) (). Cuáts úmrs ifrs myrs qu 000, s pu frmr ls ifrs? {0 ; ; ; ; ; 7 ; 8 ; 9} ) 07 ) 07 ) 096 ) 68 ) 69. Cuáts úmrs piús ifrs ist l sistm tl, tl qu l sum sus ifrs s impr? ) ) 96 ) 6 ) 80 ). Cuáts úmrs piús ifrs ti sól ifrs iguls? ) 7 ) 76 ) 8 ) 8 ) 6 6. Eutr l s l sistm umrió, l qu ls úmrs 79, 698 y 907 stá prgrsió ritméti. ) ) ) ) ) 7. Ds ls susis : y B 6 ; 8 ; 0 ; ; ; B ; 7 ; 9 ; ; ; Hllr : B Dr m rspust l umrr l frió rsultt. ) ) ) ) ) 0 8. E l siguit prgrsió ritméti, l ti térmis qu hy s 87 hst 0 qu hy s hst 80. ;... ; 80 ; 87 ;... ; 0 Hllr : ) 0 ) ) 7 ) 9 ) 6 s l tripl ls 9. E uáts sistms umrió 00 s sri trs ifrs? ) ) ) ) ) 6 0. L siguit prgrsió ritméti st 08 térmis, ás ls utr térmis trls.... ; ; 9 ; 6 ; 6 ;... Hllr l sgu térmi l prgrsió. ) 8 ) 78 ) 7 ) 9 ) 99. Hllr "" si qu l s ist 680 umrls "" ifrs, tls qu ts sus ifrs s prs. ) ) 6 ) 7 ) 8 ) 9. Cuáts térmis ti l siguit susió? ; 6 ; ; 60 ;... ; 0 ) ) 6 ) 6 ) ) 8. L siguit susió : ; ; ;... ti térmis l ifri tr l últim y primr térmi s 6. Hllr : + ) ) ) 0 ) 9 ) 8
122 . Cuáts úmrs ifrs l s s sri tmié ifrs ls ss 0 y?. Cuáts umrls trs ifrs ti sól s ifrs imprs? ) 8 ) 8 ) 87 ) 900 ) 86. Cuáts térmis ti l siguit sui? 0 ; ; ; 8 ; 6 ; ;... ; 0 ) ) ) 6 ) ) 6. El úmr trs ígits myrs 000 y qu trmi 7 s : ) 90 ) 60 ) 9 ) 9 ) 6 7. El úmr págis u lir stá mpri tr 00 y 00. Cuál s st úmr págis, si ttl s h mpl 88 tips imprt pr umrrl? ) ) ) 0 ) ) 8. Cuál s l ifr qu up l lugr 7 l sritur l siguit prgrsió ritméti? 60 ; 68 ; 76 ;... ) ) 8 ) 6 ) ) 9. D u tt 600 págis, s rrr ts ls hjs qu ti lgu pági trmi 8. Cuáts ifrs s mti l umrió ls págis qu qu? ) 8 ) 69 ) 8 ) ) 0. S h umr 0 págis, u lir si utilizr ls úmrs qu ti sus ifrs iguls. Cuáts ígits s huir mpl si s ut ls úmrs luis? ) 89 ) 9 ) 689 ) 9 ) 6. l umrr ls últims 00 págis u lir s h mpl 8 ifrs. Cuáts págis ti l lir? ) 90 ) 80 ) 0 ) 0 ) 60. Cuáts úmrs ifrs ti pr l ms ifrs iguls? ) ) 68 ) 6 ) 6 ) 80 ) 00 ) 7 ) 9 ) 0 ). E qué sistm umrió hy 8 úmrs l frm : ( )( )? () ) 8 ) ) 7 ) ). Cuál s l térmi más r 000 l siguit sri? 8 ; ; 9 ; ; 0 ; ;... ) 00 ) 998 ) 00 ) 996 ) E l prgrsió ritméti qu ti térmis hllr ( + + ) () ; ( ) ; () ;... ; ( () () ) 0 ) ) ) ) 6 ) () 7. Cuáts págis ti u lir si umrr 0 págis trls; s h utiliz ifrs? Cuál s l últim pági? ) 0 ) ) 00 ) 9 ) 9 8. D u lir s rrr 0 págis trls, srvás qu l umrió ls págis rrs s usr 8 tips imprt. Cuáts tips s us ls hjs qu qu? ) 9 ) ) ) 9 ) Si :, y s ifrs l sistm iml, Cuáts úmrs l frm : ( ) ( ) ( )( ) ist? ) ) ) 90 ) 7 ) Cuáts úmrs ist l siguit frm? (m )( m)( 6)(6 ) 0 ) 0 ) 89 ) 70 ) 0 ) p p
123 Clvs Clvs
124 INTRODUCCIÓN Cpítul Dfiims iió y multiliió ls úmrs trs gtivs tl mr qu ls prpis u m prió iri s más misils. U vz stlis, ls llmrms lys, prqu s guí l qu pms y pms hr ritméti, vrms m sts lys s prmit hrrr trj ls áluls, m s yu trr y tr primits rvis, sí m r sti muhs ls ss qu ts prims máimt. DICIÓN L iió Z, qu utiliz l prr +, s l prió mit l ul s sig s úmrs trs y mis térmis sums u úi úmr tr s, llm sum y. CUTRO OPERCIONES EN EL CONJUNTODELOS NÚMEROS ENTEROS sitiv : L sum trs más úmrs trs vrí l grupr ls sums s s. Elmt utr (iti itiv) : El úi lmt l jut úmrs trs qu sum tr úmr tr m rsult l mism úmr s 0. Opust ivrs itiv : Pr úmr tr, ist u úi úmr tr tl qu : + ( ) = 0 Sums Ntls : i) ii) iii) ( ) ( )( 6 ( ) ) (, ) iv) v)... (... ) ( ( ) )( ) S = + vi)... OPERCION : iió OPERDOR : + Ejrii s : + = s sums sum * Dmustr u ls fórmuls trirs. * S qu lim, mustr qu s pu tr sum ls siguits úmrs. 0! ;! ;! ;! ;! ;! ; 6! ;... XIOMS PR L DICIÓN Clusur : L sum s úmrs trs s tmié u úmr tr. Cmuttiv : l mir l r ls sums, l sum s ltr. Sum térmis u prgrsió ritméti S
125 SUSTRCCIÓN L sustrió Z, qu utiliz l prr, s l prió ivrs l iió mit l ul s sig s úmrs trs M y S mis miu y sustr rsptivmt u úi tr D mi ifri. OPERCIÓN : Sustrió OPERDOR : Ejmpl : C () 00 () () MULTIPLICCIÓN () L multipliió Z, qu utiliz l prr, s l prió mit l ul s sig s úmrs trs y mis ftrs u úi úmr tr p, llm prut y. M S = D Difri Miu Sustr Multipli = p Prut Multiplir PROPIEDD : L sum ls trs térmis u sustrió s igul l l l miu. (, ) M + S + D = M p = PROPIEDD : Si > y más : () () XIOMS PR L MULTIPLICCIÓN Clusur : El prut s úmrs trs s tmié u úmr tr. Cmuttiv : l mir l r ls ftrs l prut s ltr. yz () S umpl qu : + z = y = = + Prí mstrr st prpi? COMPLEMENTO RITMÉTICO S N u umrl k ifrs l s B sitiv : El prut trs más úmrs trs vrí l grupr ls ftrs s s. Elmt utr iti : El úi lmt l jut úmrs trs qu multipli tr úmr tr m rsult l mism úmr s. Clió multiplitiv : S,, Z. Si : 0 Ejmpl : Tmié : CN =Bk (B) N(B) C( ) Distriutiv : Pr, y Z, s umpl : ( + ) = + DIVISIÓN ENTER Ds s úmrs turls y ( 0), s fi ivisió (Oprió ivrs l multipliió) tr C N (B) (B) "k" rs N (B) y s t si ist u tl qu :. hr si s tr, istir u r < tl qu r
126 I. Divisió tr t : D 0 q D = q Divi Divisr PROPIEDDES. El rsiu u ivisió tr s simpr mr qu l ivisr. II. Divisió tr it : i) Pr ft : D r q Cit pr ft Cm sui : Rsiu máim = ivisr Rsiu míim = ii) D = q + r Pr s. L sum l rsiu pr ft y l rsiu pr s u ivisió tr s igul l ivisr. r + r = D r q+ Cit pr s D = (q + ) r. Ls its pr ft y pr s u ivisió s s úmrs sutivs.
127 EJERCICIOS PROPUESTOS 0. irt úmr pr, s l sum ls s úmrs prs qu l pr y ls s úmrs imprs qu l sigu, tiés ttl 968 uis. El prut ls ígits l úmr pr rfri s: ) 6 ) 6 ) 0 ) 0 ) 6 0. Si l sum úmrs trs sutivs s hll tr 00 y 6, l úmr trl s : ) ) L sum ls térmis u rst s 68 y si rstms l ifri l sustr s 788. Hllr l sum ls ifrs l ifri. ) Myr qu ) Impr ) Prim ) Múltipl ) Mr qu 9 0. Si : T... ( ), hllr l vlr : R (T 0 (T T ) 9 (T 8 T ) (T T ) 7 T ) (T 6 ) 7 ) ) ) ) 9 T ) 0. L isti tr y B s 0km, u rl y u glg prt l vz, l rl u vli m/mi y l glg u vli 0m/mi. El glg llg l put B y rgrs us l rl, lug rgrs l put B y vulv us l rl y sí susivmt, hst qu ms llg B. Cuál s l spi ttl rrri pr l glg? ) 0 km ) 00 km ) 00 km ) 00 km ) 0 km 0. Si s u úmr tr psitiv, l vlr l sum: s : ifrs ) ) ) ) 7 ) L ifri s úmrs ifrs u s 89. Si s ivirt l r ls ifrs l sustr, l ifri s hr 6. Hllr l miu si ls ifrs l miu y l sustr sum. ) 87 ) 89 ) 97 ) 97 ) Hllr u umrl ifrs sigifitivs qu umt 70 u s ivirt l r sus s primrs ifrs, y qu ismiuy y u s ivirt ls ifrs uis y ts. ) 89 ) 76 ) 8 ) 78 ) Hllr : + Si qu : C() C() 67 ) 8 ) 9 ) 0 ) ) 7 0. Si l C u úmr ifrs s igul l C l tripl su ifr uis. Clulr l sum sus ifrs ) ) ) ) ) ) 6 ) 7 ) 8. Si s úmrs trs s ls ismiuy y umt 6 uis rsptivmt, l prut lls umt 0 uis. Cuál s l ifri ls úmrs? ) 0 ) 0 ) 0 ) )
128 . Si l prut 8, s ñ 8 uis l primr ftr. Pr qu l prut vrí, l tr ftr hy qu : ) Rstrl ) Sumrl 8 ) Rstrl 8 ) Diviirl tr 8 ) Sumrl. Si l lrg u prllpíp s tripli, l h s upli y l ltur s urupli, l vlum rigil s multiplirí pr : 9. l iviir u úmr tr, l rsiu s. Cuál srá l rsiu si s l ivi tr? ) ) ) ) ) 0 0. l iviir u úmr tr l rsiu s y l iviirl tr 8 s 6. Si ls its s ifri 9, qué rst rá l iviir l úmr pr 7? ) 6 ) ) ) ) ) ) ) 0 ) 6 ) 6. El prut "P" y "Q "s igul "C". Si s grg "Z" uis "P", Cuát s l rstr "Q" pr qu l prut vrí? ) ZQ (Z P) ) Z ) (P (P Z) Z) 6. L ifri úmrs s 8; su it s 7, y l rsiu l más gr psil. Etrr l sum ls úmrs. ) 88 ) 99 ) 9 ) 890 ) L sum ls térmis u ivisió s, si s multipli pr l ivi y l ivisr y s vulv rslvr l prió, l sum ls térmis srí 07. Hllr l it. ) ) ) ) ) 7. U prs ivi l ti ir qu ti su lsill tr 00, rsult u úmr tr m. Si m ms 0 sls u mig, ú l qu 60 sls. Cuát tí l lsill? ) 000 ) 60 ) 00 ) 0 ) 00 ). Ds prss ti $ 76 y $ 960 s p jugr QZ QZ (Z P) ) ls rts $ 8 l prti. l fil, l primr qu h (P Z) g ts ls prtis ti l quitupl l qu ti l sgu, Cuáts prtis s h jug?. l multiplir s úmrs u ls uls s myr qu l tr 0 uis, u pstult mtió u rrr ismiuy l ifr ls s l prut. l iviir l prut ti pr l mr ) 0 ) ) ) 7 ) ls ftrs (pr mprr l rsult) tuv l it 9 y l rst. Hllr l prut rrt.. S frm ts ls úmrs trs ifrs ifrts qu pu sr srits ls ifrs, y ifrts tr sí. D ls úmrs frms s sum trs lls, tás qu s ii l ifr myr ) ) 9 ) r. S sum ls úmrs rstts y l ifri ) 7 ) tr ms sums s 8. Hll : + +, si u ls ifrs s l smisum ls trs s. ) 6 ) 9 ) ) ) 8. Clul l sum ts ls úmrs l frm ( )m m. Dr l sum ifrs. ) ) 6 ) 8 ) 0 ) 9. Clulr l sum ts ls úmrs l frm : 8. El it u ivisió tr s y l rst s 9. Hllr l ivi si s mr qu 00. Dr m rspust l úmr sluis psils. ) ) ) ) ) ( ) Eprsr l rsult l s 9 y r m rspust l sum sus ifrs. ) ) ) ) 6 ) 8 (7)
129 6. Si : C (), uál s l sum ts ls. Si : vlrs? ) 796 ) 88 ) 89 ) 888 ) 96 Clulr l sum ifrs : ) 9 ) ) ) 0 ) ( ) 7. l frmr ts ls umrls psils ifrs ifrts s 7 ls ifrs ; y ; y sumrls, s mtió l rrr hr l sum s 9; rsult (9). ) ) 0 ) ) 8 ) 6. L ti ifrs ls úmrs, B y C s úmrs sutivs. Si l prut B C ti pr l ms ifrs, ts l ti máim ifrs qu pu tr ih prut s : ) 0 ) ) ) ) 8. L sum ls ifrs l ifri s. () () Cuál s l vlr "" si qu : > y <? ) ) ) ) ) 9. Cuáts úmrs ifrs ist, tl qu l mplmt ritméti s igul l prut sus ifrs? ) ) ) ) 99 ) Si qu ts ls ltrs ti vlrs istits y ifrts r. más s umpl qu : TRECE OCHO Hllr l sum ts ls sluis : "T + R + E + C + O + H + I + N" y r m rspust l sum sus ifrs. ) ) 6 ) 7 ) 8 ) CINCO. Si lugr multiplir u úmr N pr s multipli pr, st prut más N uis s l l l prut rigil. Hllr : ( + ) ) 8 ) 9 ) 0 ) ). El úmr ifrs qu pu tr l l 9; l B vrí l 7 l y l C vrí l l 0. El máim úmr ifrs qu pu tr ) 6 ) 8 ) 60 ) 6 ) 8 B C s :. El úmr ifrs s l l B y l uárupl C. Si D ti ifrs, uáts ifrs pu tr : D R? B C ) ) 8 ) ) ) 6. Etrr u úmr tr tl qu l iviirl tr 8 j m rst pr ft l upl l it pr s y m rst pr s, l tripl l it pr ft. ) 6 ) 6 ) 0 ) 6 ) 7. l iviir u úmr ifrs tr tr s ifrs, s ti it y rsiu. S ls tm l mplmt ritméti y s ls vulv iviir, st vz s ti 7 it y 9 rsiu. Hllr l sum ls ifrs l ivi y l ivisr. ) ) 6 ) 7 ) 8 ) 9 8. E u ivisió tr l it pr ft s 9, ls rsius pr ft y pr s s iguls y l sum l ivi y ivisr s 0. Hllr l ivi. ) 90 ) 0 ) 80 ) 70 ) 60
130 9. S ivi 86 tr 0. S ti 8 it y m rsiu 67. Dr ( - ) ) 6 ) ) ) ) ) ( ) ( ) ( ) ) ( ) ( ) ( ) ) ( ) ( ) ( ) ) ( ) ( ) ( ) 0. El ivi u ivisió trmi 0 y l it s 6. Si l rsiu s máim, Cuál s l sum ls ifrs l ivisr si ti ifrs? ) ( )( ) ) ) 8 ) 0 ) ) 9. Hllr l sum ts ls úmrs ifrs uy sum ifrs s 07. Dé m rspust l sum ls ifrs l rsult. ) 69 ) 8 ) 9 ) 97 ) 96. S : 00 Clul : ( ) Dr l sum sus ifrs. ) 7 ) 6 ) ) 8 ) 9. Hllr l mi rmói ls siguits úmrs. 8 ; 70 ; 0 ; 08 ;... ("" térmis) Si qu l sum sts s 0. ) 6 ) 06 ) 60 ) 00 ) 0. E u prgrsió ritméti, ls lmts ls lugrs j, k y (j + k) s tls, qu l sum ls primrs s igul l últim ms. Si l sum ls primrs s, hllr l rzó l prgrsió. ) ) ) (j k ) ( ) (j k ) ( ) (j k ) ) ) ( ) (j k ) ( (j ) k). Clulr l sum ts ls úmrs trs trs ifrs l s "" qu us su ifr máim. 6. Si : D ifr s u vlr pr. Dtrmi l vlr : +, si ltrs istits tm vlrs ifrts. ) ) 8 ) 6 ) 0 ) 7. Si qu : Si : sm () m9 ; = C rmst () 6p () Clul : = m + + r + s + t + p + + ) ) 7 ) 6 ) 8 ) 9 8. Cuál s l máim vlr qu pu tmr "S" l sistm iml? S () () 7 () 9 (6) Dr m rspust l sum ifrs l rsult. ) ) ) 8 ) ) 6 9. E u susió úmrs trs sutivs y psitivs, l sum ls urs ls primrs s igul l sum ls urs ls últims, ts l sgu térmi l susió s : ) 8 ) 9 ) 0 ) ) 0. Dtrmir l sum l rzó y l úmr térmis l siguit prgrsió ritméti : ; ; B ;... ; C ; D ; f (k) térmis Si qu : + B + C + D = 966 más l sum térmis s 990 y f = ) 6 ) 6 ) 67 ) 69 ) 7...
131 . Si : Y l prut pr ti m sum ifrs, más,,, s ifrs sigifitivs ( < ) Hllr : + ) ) ) ) ) 0. Hllr ts ls úmrs ifrs tls qu multiplis pr su mplmt ritméti, l prut trmi 8. Dr m rspust l sum ifrs l sum ls úmrs ifrs. ) ) 6 ) 7 ) 8 ). Us ls ígits ; ; ;, ; 6 ; 7 ; 8 y 9 (u vz u) frm s úmrs tls qu su prut s l myr psil. Cuál s l sum ls ifrs st prut? ) 6 ) 0 ) ) 9 ). S N u úmr trs ifrs tl qu l C(N) ti ifrs, si más : C(N) N 7 Clulr : + + ) ) ) ) 8 ) 0. l iviir l úmr 77 tr y s ti u it s ifrs iguls y más, z7 rsiu. Hllr ( + y+ z + w) si "w" u ls ifrs l it y l ivi l myr psil. ) ) 6 ) 7 ) 8 ) 9 6. l iviir u úmr ifrs tr l C su C s tuv u rsiu pr s igul, y u rsiu pr ft myr qu 0. Hllr l sum ls ifrs l úmr. ) ) 6 ) ) 7 ) 8 7. S ls úmrs, y r trs. l iviir ( + ) tr, s ti m it r y m rst r. Si > r y s prim mr 0. Ets s igul : ) ) ) ) ) 7 8. Hllr l vlr ( + ) si l iviir tr rsult m it y m rsiu. ) 9 ) 0 ) ) ) 9. Ti ut qu = + y qu l iviir tr ls rsius susivs s y. Hllr l sum ls psils its. ) ) 7 ) 9 ) 7 ) l rlizr l ivisió tr s úmrs trs, s srv qu ls rsius pr ft y pr s s mr y rm rsptivmt; uy ifri s. Dtrmi l mr vlr psil l ivi, si l it pr s s igul l C l it pr ft umt u. ) 670 ) ) 9 ) 7 ) 67
132 Clvs Clvs
133 Cpítul TEORÍ DEL DIVISIBILIDD INTRODUCCIÓN L ivisiili uméri pu rlizrs ls turls, trs, rils..., s pr ll qu prst istits grs ifiult y qu muhs pts rrsp u ritméti Suprir, llm Trí Númrs, l ul s prí ir surg s Eulis (lgritm pr MCD); rmt, Eulr, Lgr, Guss, qu su prt (Disusis ritmétis) triuy l riquimit ih trí; llg lug trs mtmátis m Dirihlt, Krkr, Rim, Dki, tr trs qu sigu prt y mustr l imprti qu hr ti ih trí. Nstrs s limitrms trjr l jut uméri ls trs. Sms qu l sum, ifri y prut s úmrs trs s simpr tr, s ir, ls pris iió, Sustrió y Multipliió s rrs Z. Pr l it s trs pu sr tr, s h sri hlr úmrs ivisils y ivisils. NÚMEROS DIVISIBLES: Ds úmrs trs y s ivisils si: 0 : tr Pr ivisió tr > 0, ts ivisió s ti: E l ul irms qu "" trms: Tmié s utiliz ls tis: = m Z (móul); l s múltipl "" y l Si s ivisil tr, s pu ir qu "" ivi "" st s t: Tmié irms 9 s ivisil tr prqu prqu 9 7. = K Etr 0 ; ; ;... ; ;... NÚMEROS NO DIVISIBLES: y s ivisils si l ivisió pr s it. 7 7 = 7 + = 7 PRINCIPIOS DE L DIVISIBILIDD: I. OPERCIONES CON MÚLTIPLOS II. Si : N.. K 6. (k 7 K K +r Z ( k Z ) (k Z ) r N ; r r r N ;... ; MCM(,,..., w) N ) K +r K w ts: III. S B ; si y ti ivisrs mus, pt l ui (prims tr sí) ts: B ECUCIÓN DIOÁNTIC LINEL : Es u uió lgrái uys vrils s trs: By =C
134 Rslvr N 87 + y = 90 Cuáts úmrs turls s pu tr m 8 + y, y s s úmrs trs gtivs? Rpt: ó 0 RESTOS POTENCILES: S ls ivrss rsius qu s ti l iviir ls ifrts ptis u mism s tr u irt úmr llm móul Clul ls rsts ptils l s 0, rspt l móul 7. f f r N r f + + f 6 Osrvms qu: 0 7 y qu ttl hy 6 rsius ifrts: { ; ; ; ; } ih ti s l llm gussi. gussi 0 7 Cuál s l rst iviir Cuál s l rst iviir 7 0 tr 7? 07 6 tr 8? (0) (0) (0) (0) = = 99 COMPLEMENTOS DIVISIBILIDD IS EN OTR BSE: () k ; pr rsts ptils: 0 Bs :... Móul k : r r r r... Ets s umpl: tr? Cuál s l rst iviir TRILCE r r r r k CRITERIOS DE L DIVISIBILIDD: S irts rgls prátis qu plis ls ifrs u umrl prmit trmir su ivisiili rspt u irt úmr. DIVISIBILIDD POR ( + ) EN BSE : + + () (+) = (+) PRINCIPLES CRITERIOS: 8 8 DIVISIBILIDD POR ( ) EN BSE : () ( ) = ( ) 9 9
135 PROPIEDD: EJEMPLO: 7 y s gruts rspt l móul prqu: NOTCIÓN S vrifi : 7 ; (m) (m m) m CONGRUENCI: Ds úmrs y s gruts rspt l móul m si l iviir y tr m l rst s l mism.
136 EJERCICIOS PROPUESTOS 0. El úmr trs ivisils pr y pr 7 qu hy tr 00 y 0 s: ) 8 ) 9 ) ) 6 ) 7 0. Cuáts úmrs ifrs, qu s imprs y múltipls ist l sistm iml? ) 90 ) 80 ) 00 ) 0 ) Si l ur u úmr s ígits s l rst l ur l úmr frm pr ls s ígits r ivrti, l rsult s ivisil pr: ) 7. ) El prut ls ígits. ) L sum ls urs ls ígits. ) L ifri ls ígits. ). 0. U úmr 6 ifrs s stitui rpiti tr úmr ifrs. Ets pms firmr qu ih úmr 6 ifrs s simpr ivisil tr ls úmrs: ) 7, 9, 7 ),, 7 ), 7, 9 ) 7,, 7 ) 7,, 0. E u st hy tr 0 y 60 huvs. Si ls ut tmáls trs trs m sr s; pr si ls ut tmáls i i m sr. Cuáts huvs hy l st? 08. L sum ts ls úmrs prs mrs qu 00 y múltipls s: ) 000 ) 00 ) 90 ) 988 ) Cuál s l rst iviir tr 8? ) ) ) ) ) 6 0. Cuál s l sum ls ifrs qu sustituir l y l úmr 0 pr qu s ivisil pr 7? ) ) ) ) ) 6. U úmr trs ifrs s ivisil pr 8, si s ivirt l r sus ifrs s ivisil pr ; más si s suprim l ifr uis, ls ifrs rstts frm u múltipl 7. L sum ls ifrs ih úmr s: ) 7 ) 8 ) 9 ) 0 ). S ti irt úmr N, l ul s s qu l iviirl tr,,, 6 y 9 j rsiu. Pr l iviirl tr 7 j rsiu 0. Hllr l sum ifrs l mr úmr qu umpl tl iió. ) ) 9 ) 7 ) 6 ) E u fuió i, tr ults, jóvs y iñs sum 8 prss. Ls ls jóvs s mujrs. L ti ults s igul l séptim prt l ti jóvs. Sms qu l ti iñs s mr qu l ults y qu l trr prt ls jóvs llgr tr. Etrr l ti iñs. ) 8 ) ) ) ) u vt prtiv sistir l más 00 prss. Si s srv qu l quit prt ls sñrs m hl, ls sñrs rprst l tv prt ls sñrs y ls iñs rprst l trr prt ls sñrs. Hll uáts iñs sistir. ) ) 0 ) ) 0 ) 0 ) 0 ) ) ) ). u úmr ígits sus últims ifrs s iguls s l h rst tr, qu s tuv l ivrtir l r ls ifrs l primr. Si l ifri s múltipl 7, hllr l ifri. ) 777 ) ) ) 66 ) 699. L ifr ls uis l úmr 0 s: ) ) ) ) ). Dtrmir l sum ts ls úmrs i ifrs l frm 7 m qu s ivisils pr y 9. ) 8 ) 86 ) 8 ) 8 ) 8
137 6. Si: s u úmr tr, ts ( ) simpr s ivisil pr: ) ) 8 ) y ) ) 7. E l sistm s 7 l ifr ls uis ( 9) s: ) ) ) ) ) 6 8. u úmr trs ifrs múltipl 6, s l grg u y s virt múltipl 7 y si s l grg u ui más, s virt múltipl 8. Hllr l sum sus ifrs. ) ) 0 ) 6 ) 6 ) 7 9. U mpñí viió mpr vits pr 6, mills uvs sls. Ls vits qu mpr s l tip u pri, mills, l tip B u pri, mills y l tip C,8 mills. Cuáts vits mpró tip? ) ; ; 0 ) ; 7 ; ) ; 6 ; ) 7 ; ; ) 8 ; ; 0. S virt l sistm umrió s 7 l 09 úmr. Cuál srá su ifr uis ih s?. Cuáts úmrs ifrs, qu s ivisils tr, m rsiu l sr iviis tr 7? ) 7 ) 8 ) 9 ) 0 ). Cuáts úmrs l frm 7? ) ) ) ) ) Más (8) s múltipls. Cuáts úmrs l frm s ivisils tr 8? ) ) 6 ) 8 ) 9 ) 7 6. L sum ls úmrs turls l l N rigi u. Si N ti ifrs, uál s l sum ifrs l mr vlr qu pu tmr ih sum? ) 0 ) ) ) 8 ) 7. Hllr l rst iviir ) ) ) ) ) 6 6 tr. 8. El úmr piss u ifii stá mpri tr 00 y 0. ih úmr, l flt u ui pr sr múltipl ; l flt 6 uis pr sr múltipl 8 y l sr pr sr múltipl 0. Cuál s l úmr piss? ) ) ) ) 6 ) 8 ) ) ) ) 07 ). Si : N = k, Clulr l mr vlr qu pu tr "N", si y k. Dr m rspust l sum ifrs "N". ) 6 ) 9 ) 0 ) ) 8 k 7 9. l iviir! tr, s ti 7 rsiu y l iviir 6! tr rsiu. Hllr l rsiu iviir 9! tr. ) 7 ) 8 ) ) 7 ) Hllr l rst iviir tr.. Dir uál ls uis s fls: ) p s pr p s múltipl. ) Nigu. ) p trmi r i p s múltipl. ) p y q prs p + q s pr. ) p s impr p s múltipl. ) ) ) ) ) 8. Si l umrl... ti 90 ifrs y s ivisil pr 9, hllr l myr vlr "". ) 7 ) 6 ) 9 ) ) 8
138 . U úmr ps 6 ifrs, l primr izquir rh s 8 y ls rstts s 6, Cuál srá l ifr ls uis l úmr quivlt él, s 7? ) 6 ) ) ) ). Si : N Tl qu : ; y Hllr l sum ifrs N. ) 0 ) ) ) 6 ) 8. Etrr l myr úmr ifrs qu l sr ivii tr 8; y 6 j s l máim rsiu psil. ) 867 ) 9876 ) 97 ) 997 ) Rspt uáts móuls, mrs qu 00, s igruts 0 y? ) 97 ) 9 ) 96 ) 90 ) 9 6. U lum rur qu s l úmr tlfói su mig. Tmié s ur qu s múltipl 7 y y ti rs. Dtrmi l sum ls ígits ih úmr tlfói. ) 9 ) 8 ) 7 ) 6 ) mm 7. Si: 89 Iiqu l sum ts ls vlrs qu tm mm ) 980 ) 960 ) 00 ) 060 ) Cuál s l mr úmr trs ifrs qu s igul 7 vs l sum sus ifrs? Dr m rspust l ifr ls s. ) ) ) ) 6 ) 8 9. Pr úmr turl "", fiims: U 6 8 6( ) 8 Ets l rsiu iviir U tr 6 s: Sugri: Csirr l prsió: U U ) ) ) 0 ) ) 0. Si qu N y más. Clulr l rsiu iviir E tr, si : E ) 0 ) ) ) ).... Pr qué vlrs, l prsió (múltipl )? ) ) ) ) ). D u jut úmrs trs psitivs srimt istits, s rliz ls siguits 0 pris: S srt l primr y s sum ls 9 rstts, s srt l sgu y s sum ls 9 rstts, y s sigu sí hst srtr l últim y sumr ls uv rstts, st mr s ti sól uv rsults istits, qu s: 86; 87; 88; 89; 90; 9; 9; 9; 96. Hllr ls iz úmrs iiils. Dr u sts. ) 0 ) ) ) 8 ) mpq. Si l úmr s prs s, Cuál s l sum sus últims ifrs? ) 6 ) ) 8 ) ) m. S s: pm Cuáts vlrs tm pm? ) 8 ) 90 ) 6 ) 99 ) 7. Si ls úmrs y p s múltipls, ts l prsió siguit: 8 p 8p p... p s: ) ) ) ) ) mm 6. Si: mm Cuáts vlrs pu sumir mm qu s múltipls pr 9? ) ) ) 6 ) ) 7 s
139 7. Hllr l myr úmr ifrs, tl qu s umpl qu 9 7 Y r m rspust l sum sus ifrs. ) ) ) ) ) 6 8. U úmr M 8 s ivi tr N 6 y s ti u it trs ifrs C 6 y u rst R =. Cuáts vlrs psils pu tmr l it? ) 0 ) ) ) ) 9. U irt úmr s u pti y 68. Hllr l sum ifrs ls vlrs qu pu tmr l ifr ls s l pt. ) 0 ) ) 0 ) ) 0 y y 0. Si: y ; y6 0 y, hllr l máim vlr : + y ) ) ) ) 7 ). Clul l rst N tr 7 : X más, s s qu s ivisil pr 7. ) ) ) ) 6 ) Si: yzw(7) Hllr: + y + z + w ) 7 ) 6 ) ) ). Si: s ivisil pr 7. Clulr l rsiu l iviir. UNI98 (...) tr 8 ifrs ) 0 ) 8 ) 7 ) 9 ) 7. Cuál s l jut ts ls úmrs tls qu l prsió f() s ivisil tr 7? ) { Z / } ) { Z / 7} ) ) { Z / 0} ) {,,,,, 6, 7,..., 6, 7}. S s qu l umrl mpq, tmié qm mqpp s múltipl "k", "k" s l ti úmrs ifrs qu s 8, tls qu l sumrls s virt. Dr m rspust l sum ls vlrs qu tm "". ) 7 ) ) 0 ) ) 6 6. D ls úmrs ifrs qu s múltipls 9, uáts hy qu ti ts sus ifrs sigifitivs y istits tr sí? ) 6 ) 08 ) 6 ) ) 8 7. Hllr l umrl ifrs qu s igul vs l prut sus ifrs. Dr l sum sus ifrs. ) 8 ) 7 ) 6 ) ) 9 8. Cuáts úmrs trs ifrs mu ist, tl qu l ñir u ui l prut frm pr sus s grups ifrs sutivs m y u, s tg l úmr ivrti, s ir: u um? ) 6 ) ) ) ) 9. Hllr l sum ts ls úmrs gtivs qu s pu tr l prsió : E = 6 +, y s úmrs trs gtivs. ) 70 ) 80 ) 60 ) 0 ) Hllr l sum ifrs l rsiu qu s ti l iviir (78!) tr 8. ) ) ) 6 ) 0 ) 7 y
140 Clvs Clvs
141 Cpítul 6 NÚMEROS PRIMOS INTRODUCCIÓN g prfsió, mtmáti fii, ió l iu Bumt-Lmg l 7 gst l 60. Pirr rmt hiz imprtts prts l mtmáti, m pr jmpl Gmtrí líti. El álul prilis, l álul ifiitsiml y l ritméti. Sus ivstigis s, fumtlmt, i l itrmi ts qu mtuv mtmátis l ép, tls m Blis Psl (6-66); Ré Dsrts (96-60); M. Mrs tr trs. C str u rt irigi Pirr Crvi (600-68) l qu p sumrimt l qu l - sir imprtt, m pr jmpl l mét l "ss ifiit". E 679, su hij myr Clmt-Smul rpiló y pulió sus rs y rts su pr. E l pi Bht l lir Dift, l prt l mism s plt l prlm hllr urs qu s sums s urs, rmt sriió. Simólimt, s prpsiió, hy llm EL ÚLTIMO TEOREM DE ERMT stl qu si "" s u úmr turl myr qu s, ist úmrs turls, y, z qu stisf l uió : y z Pirr rmt fllió l iu Cstrs l r 66. CL SIICCIÓN DE LOS NÚMEROS ENTEROS POSITIVOS l sirr ls trs psitivs, srvms qu l ui s l úi úmr qu ti u sl ivisr, ls más úmrs ti s más ivisrs; sgú st rms ls siguits fiiis:. NÚMERO PRIMO: Es qul úmr tr psitiv qu ps sól s ivisrs: l ui y l mism úmr. Ejm pl: s u úmr prim i qu ti sól s ivisrs: y. S úmrs prims: ; ; ; 7; ; ;.... NÚMERO COMPUESTO: Es qul úmr tr psitiv qu ti más s ivisrs. Ejm pl: 6 s u úmr mpust i qu ti más s ivisrs :,, y 6. Qu trui sñl:. NÚMERO SIMPLE: Es qul úmr tr psitiv qu ti más s ivisrs.. NÚMEROS PRIMOS ENTRE SÍ (PESI): S qulls qu ti m úi ivisr mú l ui. ihs úmrs, tmié s ls llm prims rltivs prims.. DIVISOR PROPIO: S ts ls ivisrs N, mrs qu N. Ejmpl: Ls ivisrs prpis s:,,, y 6.
142 PROPIEDDES * L susió úmrs prims s ifiit. * El úi úmr prim pr s. * Si N s u úmr prim myr qu, ts N s 6 * Vris úmrs sutivs s PESI. * Si u úmr prim slut stá ti u úmr mpust, ms s PESI. Ejriis:. Dmustr qu l susió úmrs prims s ifiit.. Dmustr qu l úi úmr prim pr s s.. Dmustr qu si N s u úmr prim myr qu, ts N s 6 ó 6. L sum s úmrs prims s 99, lul l myr.. vrigü qué s u úmr prft, u úmr ut, úmr ftus y úmrs migs. Trm umtl l ritméti: T úmr tr psitiv s pu smpr m l prut ptis sus ftrs prims, st smpsiió s úi y s m smpsiió ói. Ejmpl : Dsmpr óimt l úmr: Ejrii: Dmustr qu l smpsiió ói u úmr s úi. ESTUDIO DE LOS DIVISORES DE UN NÚMERO ) Tl Divisrs: Ejmpl: Cfi l tl ivisrs 0. 0 * Cti Divisrs u Númr: m p S N l smpsiió ói N; pms lulr l ti ivisrs N si si hr l tl ivisrs, utiliz l siguit fórmul : CD(N) = (m + ) ( + ) (p + ) Ejm pl: Clul l ti ivisrs 0. 0 CD(0) ( Os. Tmié s umpl: )( )( ) 6 CD(N)=CD(prims)+CD(mpusts)+ * Sum ls Divisrs u Númr: SD(N) m p Ejm pl: Clul l sum ls ivisrs 0. SD(0) 0 * Prut ls Divisrs u Númr: PD(N) CD(N) N 60 Ejm pl: Clul l prut ls ivisrs 0 m CD(0) = 6. PD(0) Divisrs * Sum ls ivrss ls ivisrs N: SID(N) SD(N) N Ls ivisrs 0 s :,,,,, 6, 8, 0,,, 0,, 0, 0, 60, 0. 0 ti 6 ivisrs.
143 Ejm pl: Clul l sum ls ivrss ls ivisrs 0. SID(0) SD(0) TEOREMS DICIONLES TEOREM DE WILSON: Si p s u úmr prim. (p )! = p INDICDOR DE UN NÚMERO O UNCIÓN EULER Ejm pl: (N) ( )! L ti úmrs mrs iguls qu N y PESI N s pu lulr utiliz l prsió : m p ( ) ( ) ( ) (N) qu tmié s pu sriir : (N) m p Ejm pl: Cuáts úmrs mrs iguls qu s prims rltivs? úmrs Est ti s pu lulr us l fuió Eulr. Cm: tmié: Ejriis: () (),, 7, ( ) ( ) TEOREM DE EULER: Si y s PESI: Ejm pl: S = y = 8 S umpl: () (8) TEOREM DE ERMT: Si y p s PESI y p s u úmr prim. 8 8 p = p + Ejmpl: S = y p = s umpl: Ejriis:. Dmustr l Trm rmt.. Dmustr l Trm Wils.. Dmustr qu: si p s prim p p p p (...) p... D:,,,... s úmrs trs psitivs.. Cuáts fris prpis irrutils mir 0 ist? Rpt:. Dmustr u fórmul pr sumr ts ls úmrs mrs iguls qu N qu s prims rltivs N.. Hllr l sum ts ls fris prpis irrutils uy mir s 600. Rpt: 80
144 EJERCICIOS PROPUESTOS 0. Cuáts ivisrs ti 60? ) 6 ) ) 0 ) 0 ) Dig U., Cuáts ls siguits úmrs s prims sluts s 7? ; ; 6 ; (7) (7) (7) (7) 0. L sum ls ftrs prims 96 s: ) ) 9 ) ) 8 ) 0. Cuáts ivisrs imprs ti 98000? ) 0 ) ) 6 ) 8 ) 0. Cuáts ivisrs 0 s múltipls 6? ) ) 8 ) ) ) 6 0. Cuáts ivisrs ti l úmr ivisrs l ur 86000? ) ) 0 ) 8 ) 6 ) ) 0 ) ) ) ) 0. El úmr ivisrs prims qu ti 6008 s: ) 6 ) ) ) ) 7. Hllr l sum ls ivisrs 680 qu s prims. ) 7 ) 0 ) 89 ) 90 ) 8. Hllr l vlr pr qu l úmr ivisrs N 0 s l l l úmr ivisrs M 8. ) ) 6 ) 7 ) 8 ) Cuáts ivisrs prims ti l úmr, si s u úmr prim myr qu 7? ) ) ) ) 6 ) 7. Clul "" si: K 8, ti ivisrs mpusts. ) ) ) ) ) 07. Si : 8 6 ti 77 ivisrs, hllr l vlr ".". ) 8 ) 6 ) 0 ) ) 08. Eutr u úmr si qu s l frm k 6 y más ti 8 ivisrs más qu l úmr 0. Dr l vlr k. ) 6 ) 8 ) 0 ) 9 ). Clulr l ti ivisrs!, qu s imprs myrs qu 0. ) 6 ) ) ) ). Hllr l mr múltipl 6, si qu ti ivisrs ms qu 800. Dr m rspust l sum sus ifrs. ) ) 8 ) 9 ) ) 0 6. Si N ti ivisrs y s ifrs, ts l sum sus ifrs s: ) ) ) ) 6 ) 8
145 7. Cuál s l mr úmr pr l qu s multiplir 68 pr tr 0 ivisrs? ) ) 7 ) 8 ) 6 ) 8. Cuáts ivisrs trá l úmr N, si: N B : B ) ) ( ) ) 8 ) ( ) ) ( ) 9. Si: (8) ; B 0(7) y l sum l ti ls ivisrs y B s. Hllr: ( ) ) 9 ) 6 ) 6 ) ) 6 0. Hllr l sum ls ifrs u úmr tr N, si qu mit sól ivisrs prims, qu l úmr sus ivisrs simpls y mpusts s 6 y l sum lls s 8. ) 9 ) ) 7 ) ) 6. Ls ivisrs prims u tr psitiv s y, l úmr ivisrs su ríz ur s y l úmr ivisrs su ur s 7. Cuáts tls ist? ) ) ) ) ) 0. El úmr s múltipl 69 y l s myr psil, uáts ivisrs ti? ) 0 ) ) 6 ) 0 ). Cuáts úmrs trs ist qu s prims rltivs 0 mrs qu ) 000 ) 000 ) 6000 ) 000 ) ? k k. El úmr N, ti 76 ivisrs qu s ivisils tr, Cuáts sus ivisrs s us prfts? ) 6 ) 7 ) 8 ) ). Cuáts triáguls isósls ti pr ár 096 m, si ls vlrs l s y ltur mis m, rspt l l sigul, úmrs trs? ) ) 0 ) 8 ) 6 ) 0 6. Si :, ti ivisrs múltipls, pr múltipls. Dtrmi l sum ls ivisrs prs ih úmr. ) 670 ) 970 ) 8680 ) 090 ) Si y B s úmrs qu mit ls misms ivisrs prims, si qu ti ivisrs y B ti 9 ivisrs. Cuáts ivisrs trá l MCD ) 0 ) 0 ) 00 ) ) 9 y B? 8. Luí s ut qu ls s sus prims hrms s úmrs prims qu s ifri ñs. más, si l prut ihs s l grg l ui, ti u úmr qu ti 8 ivisrs prpis y ivisrs simpls. Clulr l sum ts ls vlrs qu tm ihs s. S s qu ls prims hrms Luí ti ms ñs. ) 78 ) 9 ) ) 76 ) Clulr l sum ls urs ls ivisrs. ) 0 ) 808 ) 909 ) 000 ) 0 0. Si l úmr ivisrs 0 s 0, hllr l máim vlr " + ". ) 8 ) 9 ) ) 7 )
146 . Ds ls prpsiis: I. Si u jut úmrs hy pr l ms s úmrs prims, ts s u jut prims rltivs. II. rm u jut prims rltivs ls úmrs: ; ; ; y ( + ) III. El úmr N : (...) s prim si ; ; ;... s úmrs prims. Ls rsptivs vlrs vr s: ) VVV ) VV ) VV ) V ) 7. Cuáts úmrs ifrs s prims rltivs 6? ) 00 ) 0 ) 00 ) 600 ) 0 8. Dtrmir l vlr "" si: ivisrs qu s. ) ) 6 ) 7 ) 8 ) 9 7 ti 8 m. Si l úmr: N stá sm-pust óimt y ti ivisrs, lulr uáts vlrs pu ptr m. ) ) ) ) ) 6. El úmr N, ti ivisrs más qu l úmr M. Hllr l ifri ls úmrs, iir l sum ifrs l rsult. ) ) 9 ) ) ) 7. Iir "V" "". I. s prim, Z,. II. El ivisr mr, istit l ui, u tr myr qu l ui, s u úmr prim. III. S "" l mr ivisr u úmr mpust N, ts N. ) ) VV ) V ) V ) VVV. Lur s sr uáts úmrs qu tg l más i ifrs ist, tl qu umpl qu l sum sus ifrs s 8 y tg ivisrs. 9. l prsr 888 s "" su últim ifr fu 9, Cuáts vlrs tm ""? ) 6 ) 8 ) ) 8 ) 0. U úmr ti ivisrs prims y ivisrs mpusts. Si l sum ts sus ivisrs s 0, trmir l mi rmói ts sus ivisrs. ), ),6 ), ),8 ),0. S p, q y r trs, y ifrs rsptivmt, qu s prims sluts y stá prgrsió ritméti rzó t, si r l mr prim slut ifrs. Cuáts ivisrs ti t? ) 8 ) 0 ) ) ) 6. E l ñ 6, l élr mtmáti Trtgli firm qu ls sums: ++; +++8; ;... s ltrmt úmrs prims y mpusts. Cuál s l primr úmr st sri qu ur sr prim? Iiqu l sum ls ifrs. ) ) ) 6 ) 7 ) 8 ) ) 9 ) 7 ) ) 6. Cuáts ls ivisrs l úmr s urs prfts? ) 7 ) 6 ) ) 8 ) 8 6. Ls s ls prfsrs Crrz, Lu y Pizrr s, y ñs, rsptivmt. Dihs s ti, 8 y 6 ivisrs; y s prims; más ti tts ivisrs mus y. Iiqu, uáts ñs l llv l prfsr Crrz l prfsr Pizrr? ) ) 8 ) ) 6 )
147 . Si y B s úmrs qu mit ls misms ivisrs prims, si qu ti ivisrs y B ti 9 ivisrs. Clulr uáts ivisrs mpusts trá (Csirr qu y B s míims) ) ) ) 9 ) ) 0 B.. Si qu s 8 y más qu k ps ivisrs qu trmi u r. Hllr l vlr "k" ) ) ) ) ) 6. Iir: ( + ) si qu l úmr N ti 0 ivisrs, y s ifrs sigifitivs sutivs. ) ) ) 6 ) 7 ) 7. Hllr ls últims ifrs l prsr sistm sri. ) ) 6 ) ) 6 ) l y 8. S :. Si ps 8 ivisrs múltipls y 9 ivisrs múltipls. Clul: (y y) ) ) 6 ) 0 ) ) Si l úmr tr: N l sr ivii tr 6 j m rsiu. Dtrmir l mr vlr qu tm ; iir su ti ivisrs prpis. ) ) ) 7 ) 0 ) 0. Hllr uáts rs trmi (!) srit l sistm umrió s 6. ) (6) ) (6) ) (6) ) (6) ) 6 (6) 7. Si l úmr 7 ti ivisrs prims 0, hllr l vlr "" ) ) ) ) ). vrigur uáts rs trmi 00! ) ) ) 00 ) 00 ) Dtrmir l umrl l frm: N B C (D, B y C s ftrs prims). Si qu l sum ivisrs s vs su ti ivisrs. más l iviir B tr s ti C it y rst máim, mi l iviir C tr 8 s tuv B it y rst míim. Dr m rspust l sum ifrs l umrl pi. ) ) ) ) 6 ) 9. Si m 0!!!, uáts rs trmi l myr! u s prs s 6? ) ) 0 ) ) ). Ds ls úmrs turls "m" y "", s umpl qu () "m" y "" s prims rltivs, ts m. Si ( ) l fuió Eulr l iir l úmr "". pli l rlió trir, hllr últims ifrs l srrll 96 prs s 7. ) ) 9 ) ) )
148 6. El máim úmr térmis u prgrsió ritméti rzó 0 uys térmis s ts úmrs prims s : ) 9 ) 0 ) ) ) 7. Si : mmmmm () más : N m p (Dsmpsiió ói) D: N ps 60 ivisrs uy sum ifrs s ivisil pr 9 y 80 ivisrs uy últim ifr s r. Clulr " + " ) 9 ) 0 ) ) ) 8. Si l umrl uáts rs trmi?. ( 999!) s sri s, 9. Clr "V" si s vrr "" si s fls sgú rrsp : I. Si mp s úmr prim, ts mp mp. II. Si N más N s l mr úmr prim ifrs, ts CD ( ). III. Etr 6 y 760 ist 0 úmrs PESI 7. ) VV ) V ) VVV ) V ) VV 60. Sms qu l úmr, uy smpsiió ói s ( < ) y sól ti ivisrs mus. Dtrmir l úmr vlrs "". ) ) ) ) ) ) 86 ) 80 ) 800 ) 80 ) 86
149 Clvs Clvs
150 Cpítul 7 MÁXIMOCOMÚN DIVISOR Y MÍNIMOCOMÚN MÚLTIPLO INTRODUCCIÓN l sirr l jut ls trs psitivs, u ls prts l Trí Númrs,, s l álul l M.C.D. y l M.C.M. vris úmrs. S s qu y ts ustr r, Eulis prt ( su r Elmts) l lgritm l ivisió qu s l tió l M.C.D. Est lgritm ti su pliió ls fris tius. NOCIONES PRELIMINRES I. DIVISOR COMÚN: S llm ivisr mú u jut úmrs trs, qul úmr tr psitiv qu s utr ti ts lls u ti tr y t vs. Ls ivisrs ; 8 y 0 s: D() = {; ; ; ; 6; } D(8) = {; ; ; 6 ; 9; 8} D(0) = {; ; ; ; 6; 0; ; 0} Cm U. srvrá ls ivisrs mus s: ; ; y 6 Ets llmrms Máim Cmú Divisr l myr ls ivisrs mus. E sui l M.C.D. (; 8; 0) = 6 * MCD : El Máim Cmú Divisr s más úmrs trs (pr l ms u istit r) umpl s iis. i) Es u ivisr mú psitiv. ii) Es l myr psil Ejmpls: M.C.D ( 8 ; ) = M.C.D ( 8 ;) = M.C.D (8 ; ) = M.C.D ( 8 ; ) = Os: * MCD(0 ; 0) ist * MCD ( ; 0) =, 0 Trm: Si y s trs, ms r, ts l MCD y s l mr tr psitiv qu pu sr prs m u fuió lil hmgé y. MCD ( ; ) = + y D :, y trs. IMPORTNTE: S y B s trs si l M.C.D (;B) = Ets: B II. MÚLTIPLO COMÚN: Es qul tr qu ti tr u úmr tr y t vs. Ls múltipls psitivs 6 y 9 s: 6 6; ; 8; ; 0; 6; ; 8; 7; 6; ;...
151 Ls múltipls mus 6 y 9 s: { 8; 6; ;...} Ets s llm Míim Cmú Múltipl l mr ls múltipls mus psitivs. E sui l M.C.M (6 ; 9) = 8 NOT: * Ls ivisrs l M.C.D. vris úmrs, s ls ivisrs mus sts úmrs. * Ls múltipls mus vris úmrs, s ls múltipls l M.C.M. qulls úmrs. EJERCICIOS DE PLICCIÓN. Clul ( + + ) si l M.C.D. 7 y s 99.. Cuáts úmrs ifrs s ivisils tr 8 y tr simultámt? MÉTODOS PR CLCULR EL M.C.D. Y M.C.M.. Pr smpsiió simultá S l ls úmrs u l rh l tr y lug s trz u lí vrtil, mz trr ls ftrs prims mus, u ls úmrs tg ftrs mus, s, s P.E.S.I. l prut ihs ftrs mus srá l M.C.D. Pr l M.C.M. s sigu try ls ftrs mus hst qu qu l ui y l prut ls ftrs prims mus y mus srá l M.C.M. Clul l M.C.D. y M.C.M. ls úmrs 0; 76 y 00.. Pr smpsiió ói: El M.C.D. vris úmrs vi sr l prut ls ftrs prims mus lvs su mr pt; mitrs qu l M.C.M. vi sr l prut ls ftrs prims mus y mus lvs su myr pt. r q q q q q Cits B r r r r M.C.D r r 0 Rsius Clul l M.C.D. : ) 0 y 0 ) 779 y 9 PROPIEDDES DEL M.C.D Y M.C.M. Si vris úmrs s P.E.S.I. l M.C.D. lls s igul l ui.. Si vris úmrs ls multiplims iviims pr u mism úmr tr, l M.C.D. y l M.C.M. lls qurá multiplis iviis pr ih tr.. Si vris úmrs ls iviims tr su M.C.D. ls its tis srá P.E.S.I.. El prut úmrs srá simpr igul l prut l M.C.D. y l M.C.M. qulls úmrs.. Si u jut trs s rmplz s más lls pr su M.C.D. su M.C.M. ts l M.C.D. l M.C.M. l jut ihs trs s ltr. 6. Si u úmr s múltipl trs, srá múltipl l M.C.M. qulls úmrs. 7. Si l M.C.D.(, ) = y l M.C.M.(, ) = m ts l MCD (, ) y l MCM (, ) m p q 8. S ls úmrs N y M. MCD(p; q) Ets l MCD (N;M) Clul l M.C.D. y M.C.M. : B 8. Si M.C.D. ( ; 7B) =. Clulr l M.C.D. ( ; B). Pr ivisis susivs (lgritm Eulis) E t ivisió it l M.C.D. l ivi y l ivisr s umérimt igul l M.C.D. l ivisr y l rsiu qu rigi st ivisió: r B q M.C.D. (, B) = M.C.D. (B, r) Ds s trs y B > B. Si l M.C.M. úmrs PESI s 0; utr ls psils prjs úmrs qu umpl tl iió.. Clul l M.C.D. 80() y 80(). Eutr l sum ts ls úmrs ifrs mrs qu 600, tl qu s ( ) ; ( 7 6) y l vz.
152 EJERCICIOS PROPUESTOS 0. L rzó tr l Máim Cmú Divisr 0 y y l Míim Cmú Múltipl, 8 y s: ) 7 ) ) ) 6 ) 8 7 ) 96 ) 8 ) 96 ) 6 ) Clulr l M.C.D. 7 y pr l lgritm Eulis, r m rspust l sum ls its tis. 0. Clulr l M.C.D. ) ) 0 ) 0 8 ) 80 y ) El úmr ivisrs mus ls úmrs: 7609 y 88 s: ) 0 ) ) ) 7 ) 8 0. S h ivii trs rrs r, 8 y 6 m trzs igul lgitu, si ést l myr psil. Cuáts trzs s h ti? ) 6 ) ) 8 ) 9 ) 8 0. S h ivii rrs firr 6 m, m, 8 m y 6 m prts igul lgitu. Si ést l myr psil, uáts trzs s h ti? ) ) ) 7 ) 0 ) 06. S trt frmr u u lrills uys imsis s 0 m, m y 6 m, Cuáts lrills s sris pr frmr l u más pquñ psil? ) 80 ) 0 ) 00 ) 60 ) S ti u trr trigulr uys ls s 00 m; 0 m y 60 m. S l sts l prímtr mtrs. Cuáts sts s l? ) 0 ) ) ) ) L sum s úmrs prs s 8. Si ls its susivs tis l hllr su M.C.D. fur, 6,, y ; hllr l ifri ihs úmrs. ) 8 ) 98 ) 96 ) 9 ) 6 0. El M.C.D. úmrs s 8 y ls its ls ivisis susivs pr tr ih M.C.D. s,,, y 7. Hllr ls úmrs. ) 6 y 8 ) 8 y 8 ) 96 y 76 ) 0 y 78 ) y 7. l lulr l M.C.D. y B mit l lgritm Eulis, s tuv m primrs rsius 90 y 6; si l sum ls its susivs fu 6. Dr l sum ts ls vlrs qu tm l myr ihs úmrs. ) 860 ) 90 ) 90 ) 660 ) 90. E l prs hllr l Máim Cmú Divisr s úmrs psitivs mit l lgritm Eulis, s ti m primr y trr rsius 8 y 6, rsptivmt. Si l sgu it s, ts l sum ls ifrs l mr ls úmrs s: ) 9 ) 8 ) ) ) 6. Clulr + +, si qu ls its tis l hllr l M.C.D. ( ) y ( ) pr l lgritm Eulis fur, y. ) 0 ) ) ) )
153 . l lulr l M.C.D. úmrs trs mit l lgritm Eulis, l sgu ivisió s rlizó pr s y ls its susivs fur ; ; ; y, rsptivmt. Hllr l sum ihs úmrs, si s l mr psil, si más qu l sum ls ivisrs l ifri ls primrs rsius s 80. ) 000 ) 6 ) 60 ) 0 ) 70. E u rrl hy irt úmr gllis qu ps 68 i j. Si ls gllis s m grups,, ó simpr sr ; pr si s m grups 7, sr. Cuáts gllis hy l rrl si s ñ 6 más? ) 6 ) 6 ) 6 ) 67 ) U úmr l iviirl pr 0 u rsiu 9, u s ivi pr 9 u rsiu 8, u s ivi pr 8 u rsiu 7,..., t. y u s ivi pr u rsiu, l úmr s: ) 9 ) 9 ) 9 ) 9 ) 9 0. S N l myr úmr ifrs qu l iviirl pr, 6, 9, y s ti rsts iguls. Lug, l sum ls ifrs N s: ) 7 ) 8 ) 0 ) ). L sum l M.C.D. y l M.C.M. s úmrs s 9 y l it l M.C.M. tr l M.C.D. s. Hllr l sum ls úmrs. ) ) ) 8 ) 8 ).L sum s úmrs trs s 6, l it tr sus M.C.M. y M.C.D. s 08, lug l ifri s : ) 0 ) 8 ) 77 ) 6 ) 8. Cuáts prs úmrs umpl qu su M.C.D. s 6 y qu su prut s 60? ) 8 ) 7 ) 9 ) 6 ) 7. y B s s úmrs ivisils pr 7 tls qu l iviirls tr,,, ó 6 s ti simpr rsiu. Si s l mr úmr y B l myr úmr mr qu 000, ts l vlr + B s: ) 8 ) ) 78 ) 0 ) Si N s l mr umrl psil tl qu l prsrl s 7 trmi y l prsrl s trmi, lulr l sum ifrs N prs s 6 si qu trmi. ) ) ) ) ) 6 9. Trs vis, B y C prt u s ls 8 hrs. Si rgrs hr y urt; B, hr y C, 0 miuts, s rtrrá pr primr vz l s ls: ) 7h 0' ) 8h 0' ) h 0' ) 7h 0' ) 6h 0'. Jvir l i T, l M.C.M. ustrs s s l l mi y l M.C.D. ustrs s s l trr prt mi. Si y í ñs ts qu tú, uál s mi? ) ) 7 ) 6 ) 60 ). El M.C.M. s úmrs s 60. Si su prut s 780, uál s su M.C.D.? ) ) ) 6 ) 0 ) 9 6. Hllr l ifri úmrs trs si qu su M.C.D. s 8 y qu su sum s 88. ) 96 ) 9 ) 0 ) 88 ) 7. S y B s úmrs trs uy M.C.D. s y l ifri sus urs s Hllr: B ) 6 ) 0 ) 6 ) ) 60
154 8. Hllr l sum úmrs, si qu ms ti ifrs y ftrs prims, y qu más l ifri tr su M.C.M. y su M.C.D. s. ) 99 ) 0 ) ) ) 6 9. Clulr l sum ls ifrs l sum y B; si: B 00 y l M.C.M.( ; B) = 97. ) ) ) 9 ) 0 ) 0. El M.C.M. ls úmrs y s 88, si 000, l vlr ( + ) s: ) 66 ) ) 9 ) 8 ) 8. El M.C.D. (k + ), (k + 7) y (k + ) s 6k -, ts l M.C.M. (k + 8) y (k + ) s: ) 6 ) 0 ) 0 ) ) 8. Ds úmrs, B y C. S s qu l M.C.D.(;B)=0 y M.C.D.(B;C)=98. Cuál s l M.C.D., B y C? ) ) 6 ) ) ) 0. El prut s úmrs trs psitivs s 60. L sum ls its tis l iviir u lls pr su Máim Cmú Divisr s 7, y l prut sts its s 0. Ets, l vlr slut l ifri sts úmrs s: ) ) ) 8 ) 8 ). S M l M.C.M. y. M Si : 0 Clulr: M. M ; ) 0 ) 670 ) 770 ) 7700 ) 770 y l M.C.D 7 y 7 s 80.. l smpr sus ftrs ls úmrs y B s prs m: ; B Si qu su M.C.M y su M.C.D s 67 y, rsptivmt. Hllr: + B. ) 70 ) 80 ) 6 ) 68 ) S y B s úmrs qu gur u rlió Si l M.C.D. s 9, trmi l ifri ihs úmrs. ) 8 ) 9 ) 0 ) ) 7. El M.C.D. ls úmrs y s ( ). Lug l vlr () s: ) 0 ) ) ) ) 8. S N u úmr tr psitiv tl qu M.C.D. N ; N ; N 7 Ets l sum ls ifrs N s: ) 9 ) 0 ) ) ) 9. Hllr K si qu: M.C.D. (0K ; 00K ; 0K) = 00 ) 6 ) ) 0 ) 0 ) Hllr l myr ftr mú ls úmrs: 0 (6 ) ; (6 ) y (6 ) ) ) ) ) ). Hllr l myr úmr ifrs tl qu l sr prs ls sistms umrió ss ; y 7 sus últims ifrs fur: 0; y 6 rsptivmt. E qué ifr trmi si s prs s? ) ) 8 ) ) 6 ) 9
155 . S: M.C.M.[ ; ] 6 ifrs 7 0 ifrs 7 Hllr l últim ifr. ) ) ) 6 ) 0 ) 8. Cuáts ivisrs ti N, si qu l mr múltipl mú N, N+, N s 6? ) ) ) 6 ) 8 ). Si: = M.C.M. (70! ; 7! ; 7! ;... ; 90!) B M.C.D.(86! ; 87! ; 88! ;...) úmrs Clul uáts ifrs r trmi ) 80 ) 8 ) 86 ) 8 ) 87 B s 6.. Clulr l M.C.D. ( ) y ( ), si qu: 0 M.C.D. (, ) =. + = M. C. D. ( ; ) 9. Si: M.C.D. (B ; C) = Hllr: + B + C. ) 87 ) 6 ) 70 ) ) 0 M.C.D. ( ; 7B) = 0 M.C.D. (7 ; B) = 0 Clulr: + B. Si qu y B s ls míims psils. ) 0 ) 60 ) 80 ) 6 ) Si: M.C.D. ; 8 (6) (9) Hllr: M.C.D.( ) ;( má ) ) ) ) ) ) mí ) 6 ) ) ) 0 ) 6. Etrr l sum ifrs l mr vlr "N", si qu l M.C.D. y N s 9. más s s qu: N 90 ) 7 ) 0 ) ) 9 ) 7. Si: ; B ifrs (8) 8. Si: ifrs (8) Hllr l últim ifr l M.C.M. ( ; B) srit s 7. ) ) ) ) 7 ) 6. S tm l zr u úmr turl tr y 00. Cuál s l prili tr l vlr más prl l M.C.D. ( ; )? ) 0, ) 0,67 ) 0,7 ) 0, ) 0,. E qué ifr trmi l M.C.M. l vrtirl l s. ) ) ) 6 ) 0 )!!! y 0. Si: M.C.D. 8 ; yy8 ; 9, Cuáts ivisrs ti, tl qu s múltipls +? ) ) ) ) 6 ) 7 M.C.M. ( ; B ; C) = 0 M.C.D. ( ; B) = y
156 . Si: B 6 0 ( ) sums 6 sums más: M.C.M. ( ; B) = 7 Clulr l úmr ivisrs mus qu ti 9 y 80. ) 8 ) 8 ) 0 ) ). Clulr l M.C.M. : ( )( )( ) y ( )( ) Si qu s prims tr sí. S s más qu l sum ls its susivs qu s tuv l lulr l M.C.D. ms úmrs s. ) 90 ) ) 60 ) 90 ) 6 6. Si qu: 7. El úmr ti ivisrs y l úmr B ti 0 ivisrs. Si l Máim Cmú Divisr y B s 8, ts + B s: ) 6 ) 78 ) 76 ) 79 ) L ifri tr l M.C.M. y M.C.D úmrs s 897, y ls ifris tr l myr y l itrmi, y l myr y l mr s 6 y 6, rsptivmt. Dtrmi l myr ls úmrs. ) ) ) 7 ) 79 ) 9 9. El M.C.M. úmrs s múltipl y ti 8 ivisrs, más multipli pr 0 s mr qu 96. Si l M.C.D. ls úmrs ti 9 ivisrs. Dr l ifri ls úmrs. ) 6 ) 60 ) 6 ) 96 ) El M.C.M. u piú ifrs y l úmr N s igul l M.C.M. ih piú y 7N. Dr l sum ts ls vlrs qu pu tmr ih piú. M.C.D.!; ( )! + B + C + D = B C D ) 0 ) ) 9700 ) 000 ) 60 Hllr l M.C.M ( ; B ; C ; D). ) ) ) ) ) 6
157 Clvs Clvs
158 Cpítul 8 RCCIONES INTRODUCCIÓN Y hms vist ivisió t pr úmrs trs, l iió sri pr qu l ivi s múltipl l ivisr. Pr l s istir ivisis m: ( ) ( ), ls mtmátis trtr sluirls r u uv ls úmrs, llms úmrs friris. Nustr sritur iml s sui irt l utilizió ls fris imls (mir pti 0) uy fsr fu ris Vit (0-60), uqu fu Simó Stvi qui 8 plió t tll y mr muy lmtl l utilizió ls fris imls. E 66, u r l sés Jh Npir, ls úmrs imls pr tl m l sriims hy, put iml pr sprr l prt tr l iml, uqu lgus píss l m s sustituy pr l put. NÚMERO RCIONL Es qul úmr qu pu prsrs m: * Z Z. El jut ls úmrs rils s t l ltr Q. Ejmpls: Q / Z * Z * ; Z ; ;, ; ; Ejrii: Dmustr qu Z s ril. NÚMERO RCCIONRIO Es qul úmr ril qu s tr. Ejmpls: ; ; ; ;... 7 {0} RCCIÓN U frió s u úmr friri térmis psitivs. Ejmpls: 7 ; ; ;
159 CLSIICCIÓN DE LS RCCIONES S l frió f (B 0) B Rur y B Z I. Pr l mprió sus térmis: ) Prpi: B s prpi < B Su vlr s mr qu l ui Ejmpls: 7 ; 000 ; 97 ) Imprpi: s imprpi > B B Su vlr s myr qu l ui. Ejmpls: Osrvió: 8 ; ; 7 U frió imprpi pu vrtirs úmr B mit ftu l ivisió tr: r Ejm pl: B q Prqu : 7 T úmr mit q r B L úmr mit s : q r B s 7 7 q r s pu prsr m : B q r B II. Pr su mir: q ) Diml: Cu l mir s u pti 0. Ejmpls: 00 r B 8 ; ; ) Oriri: Cu l mir s u pti 0. III. Pr grups fris: ) Hmgés: Cu ts ls fris u grup ti l mism mir. Ejm pl: 9 Ls fris ; ; s hmgés ) Htrgés: Cu ts ls fris u grup ti l mism mir. Ejmpls: 7 ; ; 8 6 IV. Pr ls ivisrs mus sus térmis: ) Rutils: PESI. Ejmpls: ) Irrutil: Ejmpls: s rutil B 0 80 ; ; 7 0 s irrutil B 7 6 ; ; RCCIONES EQUIVLENTES y B s y B s PESI. S qulls fris qu ti l mism vlr; pr jmpl: < > Simplifiió u frió S f B Bu, primr lulms l M.C.D. y B ts: f I M.C.D.(, B) B M.C.D.(, B) q PESI Ejmpls: ; ; 7 6
160 S f p q pk f K Z qk mpliió u frió irrutil, l frió quivlt s ti: Ejrii: Otr ls fris quivlts uys térmis s mrs qu 000. PROPIEDDES 9, 7. Si ms térmis u frió prpi s l grg u mism ti psitiv, l frió rsultt s myr qu l rigil.. Si ms térmis u frió imprpi s l grg u mism ti psitiv, l frió rsultt s mr qu l rigil.. S f y f ts: i) f f ii) f f,, y Z. Si l sum s fris irrutils rsult u úmr tr, ts sus mirs s iguls. U prsió l frm:... RCCIONES CONTINUS s mi frió tiu. RCCIÓN CONTINU SIMPLE: Es qull frió tiu l frm:... L ul rprstrms m: Ejm pl: ; ; ;... s rprst [ ; ; ; ]. M.C.D. y M.C.M. pr fris S,, fris irrutils. f I. II. M.C.D. M.C.M. M.C.D.(,, ) M.C.M.(,, f) M.C.M.(,, ) M.C.D.(,, f) 7 Ejmpl : Eutr l M.C.D. y l M.C.M.,, 8 0 NÚMEROS DECIMLES Númrs imls s l prsió frm lil u frió, qu s ti ivii l umrr tr l mir u frió irrutil. sí, tms: * 0, 8 * 7 6, CLSES * 0, DE NÚMEROS DECIMLES Ls úmrs imls s lsifi grs grups: úmrs imls limits ts, ilimits its. Númr Diml D. Et D. It Priói Pur Priói Mit ) Diml Et Si l úmr ti u ti limit ifrs imls. Ejmpls: ) 0,8 ),7 ) 0, Orig: U frió irrutil rá rig u iml t u l mir sté frm pr sól ftrs, ftrs ms. Os.: El úmr ifrs imls u iml t strá pr l myr pt ó qu tg l mi-r l frió irrutil.
161 Ejmpls: D ls fris trirs tms qu s fris irrutils y más gr: 0 0,90 l mi r l ti (s uvs), ts ti s ifrs. "99" l pri 7 7 * 0, 8 ( ifrs imls) *, 7 ( ifrs imls) * 0, ( ifrs imls) 0 Cvrsió iml t frió: rió Grtriz L frió grtriz u iml t srá igul l úmr frm pr ls ifrs imls, ivii tr l ui, sgui tts rs m ifrs imls tg l úmr iml. Ejm pl: 0, 0000 ) Diml It S úmrs imls its qulls qu ti u ti ifrs imls ilimit.. D. I. Priói Pur: S i qu s Priói Pur u l prt iml st u ifr u grup ifrs qu s rptirá ifiimt ( sts ifrs qu s rpit s ls mi pri) y s ls ii u r im. Orig: U frió irrutil rigirá u iml Priói Pur u l mir s ifrt u múltipl y/ múltipl. Ejmpls * 0, , 6 0 * 0, , 90 *, , 96 7 El úmr ifrs l pri stá pr l ti ifrs l mr úmr frm pr ifrs 9 qu tg tmt l mir l frió grtriz. Ejmpls: 0,6 l mi ifr l pri ). r l ti "9" (u uv, ts ti u D s mp siió Có i l s úm rs ifrs 9 Pr u fáil mj l álul l úmr ifrs u iml priói pur, s rml rrr l siguit tl: Cvrsió D.I. Priói Pur frió: rió Grtriz L frió grtriz u D.I. Priói Pur stá pr l úmr frm pr ls ifrs l pri, ivii tr tts uvs m ifrs tg l pri. S: 0, ts : 0, = D. I. Pri Mit: U prsió iml s priói mit u spués l m i- ml l pri s iii spués u ifr grups ifrs. l grup iiil trir l pri s l llm prt priói. Ejmpls: * 0,8... = 0,8 *, =,90 Orig: U frió irrutil rá rig u iml it priói mit u l smpr l mir sus ftrs prims s utr ptis y/ y más, lgú tr ftr srimt ifrt: Ejmpls: * 0, , * 0, ,
162 L ti ifrs prióis l iml it priói mit stá pr l rgl pr l úmr ifrs imls u iml t, y l úmr ifrs l pri stá pr l rgl l úmr ifrs u D.I. Priói Pur. Ejmpls: ,689 El mir, l pt l ftr qu s "" gr ifrs prióis y l ftr 7 stá ti pr 999 (trs "9") pr l qu gr ifrs prióis. Cvrsió u D.I. Priói Mit frió: rió Grtriz L frió grtriz u D.I.P. Mit strá pr l úmr frm pr l prt priói, sgui l prt priói, ms l prt priói, t tr l úmr frm pr tts uvs m ifrs tg l pri, sgui tts rs m ifrs tg l prt priói. Ejm pl: 0,9... 0, Ds uvs Ds rs
163 EJERCICIOS PROPUESTOS 0. Si gsté ls l qu gsté, ts l qu gsté rprst: 06. U plt rt l ltur s l ul s lz. Si prt 8 ltur, ts l isti ttl rrri hst trs s: ) ) ) ) ) mi ir. mi ir. mi ir. mi ir. mi ir. ) ) 8 ) 6 ) 7 ) D u pisi s s 0 litrs, si hí y qu. Cuáts litrs s sitrá pr trmir llr l pisi? 0. U iñ ti 00 sls hrrs. C l urt prt mpr u jugut; l trr prt l rst mpr lpirs, y l mit qu l qu mpr frut. Ls hrrs iiils s h rui : ) S/. 0 ) S/. ) S/. ) S/. 0 ) S/. 0. l prgutársl u pstult qué prt l m h tst, ést rsp: h tst ls l qu tsté. Qué prt l m h tst? ) 0 ) 0 ) 00 ) 0 ) Ju y Césr ti u u irt úmr sls. Si Césr 8 sls Ju, trá ms igul ti; si pr l trri, Ju 7 su ir Césr, l úmr sls ést qu umt 9. Cuáts sls ti u? ) 0 y 0 ) 8 y 60 ) 0 y 8 ) 6 y 6 ) y 6 ) 9 ) 9 ) ) ) U pstult firm qu ls S/. 0 prpi qu l i su mr gstó ls prts l qu 0. Si ls ls lums u sló ls 7 ls ñs y lums s myrs. Cuáts lums ti l sló? ) ) ) El prlm ti sluió ) ) 6 gstó. Cuát l qurí si gst l urt prt l qu qu? ) 0 ) ) 60 ) 80 ) D u ilir ll gu, s tr l quit prt. Qué frió l rst s sr pr qu qu sl 0 6 su pi iiil? 0. Qué prt 9 s l mit l tripl 6? ) ) 0 ) 0 ) 9 ) 9 ) 6 ) 0 ) 6 ) )
164 . D u tl ll vi pur s utiliz l trr prt. Lug s l ll gu. Más tr s v l quit prt y s l vulv llr gu. ilmt, s v l mit. Qué ti vi pur qu ú l tl? ) P ) ) ) ) P ) ). U pstr su primr jug pir u tri ) P su ir, vulv pstr y pir ls 7 l rst. Qué frió l ir qu tí rigilmt l h qu? 6. L sum l umrr y l mir l frió quivlt : ) ) ) 8 ) ) 7 s: 0, ) ) ) 7 ) 6 ) 8, Si "" vrí tr y 0 y "" vrí tr y, ts vrí tr: 0 ) y ), y 0 ) 0,8 y 8 ) y 8 ) y 8. Eftur y simplifir: 7. Cuál s l umrr l frió quivlt tl qu l sum sus s térmis s 80? ) 90 ) 0 ) 60 ) 80 ) L sum u úmr y s vs su ivrs s 8,. D qué úmr s trt? E,... 0,8... ) ) ) ) 0,7 ) 8 ) ) ) ) 8 ) 7 9. U frió s ivi pr su ivrs y pr rsult: 89. L sum ls térmis l frió srá: 9. l srrllr l prut: ) 0 ) ) 0 ) ) 0 P S ti: ) ) P P Si y s s fris irrutils tls qu su sum s u úmr tr, ts pms firmr qu: ) = ) = ) = ) = ) =
165 . Dr ( + ) : 0, + 0, =, ) ) ) ) ) 6. l sriir l frió 98 l frm, si,, trs tls qu, 89. Ets l sum ls umrrs s: ) 0 ) ) ) ). Si l iz milésim prt s y, ts l éim prt y s: ) 0 ) 0 ) 0 ) ) 0 7. S ti s úmrs sutivs uy sum s igul l urt prt l primr, más ls i tris l sgu. El sutiv l sum ls s úmrs s: ) 8 ) 7 ) 9 ) 0 ) 8. Simplifir: 0, 0, 90 ) 0,8 ) 9 0 ) 7 ) 0,98 0,... 0,... 9 ) 0 0,7 0,87 9. Si "" y "" s úmrs turls, hllr l sum ts ls vlrs psils "" m qu: 9, Hllr fris qu tg pr umrr l ui, pr mirs s úmrs turls sutivs, tls qu tr lls s utr l frió. 9 ) 0 ) 6 ; ) 7 ; ; ) ) ; ; 6 ) 7 ) ) 0 ) ) 0. Ruir l prsió: P, 0,,9, ) 0, ), ) 0, ), ) 0, 0,. l rprtir l frió iml 0,... s prts prprils y ; u ls prts s :. Etrr l úmr ril tr y uy isti l primr s l l l isti l sgu. ) ) ) 6 ) 9 ) 9 ) 0 ) 8 ) ) 6 ) 9 6. S,,, s úmrs prims tr sí. Ets l sum ls ifrs, más ls ifrs, s:. Si s térmis u frió riri rui su más simpl prsió s l sum l uárupl l mir y l rsult s l rst l frió, rsult l mism frió. Cuál s l frió rigil? ) ) 6 ) 7 ) 8 ) 9 ) 7 ) 9 ) ) )
166 . Csir ls fris riris quivlts,06. Hllr l mir l frió mrs térmis tl qu l sum ls misms s u múltipl mpri tr 0 y 600. ) 8 ) ) 7 ) ) Cuál srá l últim ifr l prí ) 9 ) 6 ) 7 ) ) 0. Hllr l últim ifr l srrll iml : 9?. Cuál s l mr úmr ril myr qu tl f qu l sumr vs l mir l umrr y vs l umrr l mir, s ti m uv úmr? ) ) ) ) 8 ) 6 ) 6 0 ) 7 ) 8 ) 9 8 ) 6 9. Si u úmr ril, mr qu, s l umt B u ui, l umrr qu umt 6 uis. Si l umrr y l mir ifir u ui. Clulr l úmr B.. Cuáts ifrs ti l pri f 7? 707 ) ) 7 6 ) 6 ) 6 ) ) ) ) ) 6 7 ) 6. Cuáts ifrs l pri ) ) 60 ) ) 86 ) 686 f? 7 7. Dtrmi l ti ifrs prióis f !! ) 0 ) ) ) ). Hll l sum térmis l pri l frió 8 tiu ) ) ) ) ) 6. E u triágul BC, rt B, s s qu BC ;; ; B ;;. Hllr l hiptus.. 8. S ti l siguit frió: ) ; ; 6 ) ; ; f 6 00(... ( ) ) ) ;; 6 ) ; ; 6 ) ; ; 6 E qué ifr trmi su srrll? ) ) ) ) ). S rprt u ti ir tr irt úmr prss. L primr ri S/. 00 y l rst, l sgu S/. 00 y l rst y l trr S/. 00 y
167 l rst, y sí susivmt. D st mr, ts lls h rii l mism sum y s h rprti l ti ítgr. Hllr l úmr prss. ) ) 9 ) ) ). U mrit tí u trmi sum ir. El primr ñ gstó 00 pss y umtó l qu qu u tri st rst. l ñ siguit vlvió gstr 00 pss y umtó l ti rstt u tri ll. El trr ñ gstó uv 00 pss y grgó l trr prt l qu qu. Si l pitl rsultt s l l l iiil, Cuál fu l pitl iiil? ) 80 ) 00 ) 00 ) 80 ) Si : Z (Z {; ; ; ;... ; }) Clulr l vlr : E ) ) (+) ) ) ) + ( 7. l lizr u frió l mir s mr u ui qu l ur l umrr. Si l umrr y mir: ) S l rst uis, l frió sigu psitiv, pr mr qu 0. ) S l grg uis, l vlr l frió srá myr qu. Hllr l vlr l umrr. ) ) ) ) ) ) 8. Vris iustrils s si pr l pltió 9. u ptt, l primr su pltió l iió priir l 0% l fii. El sgu prt ls fs sris. El trr p 000 uis mtris ms, pr rlizrá fuis grt mit u rmurió suplmt-ri l 0% ls fiis. El urt igrs 000 uis mtris ms qu l trr, y sí susivmt hst l últim. Si ls prtis huir si iguls l más lv, l ttl l pitl ispil umtrí su vlr. Cuát prtó l urt si? ) 0000 ) 000 ) 000 ) 8000 ) 000 ( 0,) y ( 0,) 6, srits s y 6 rsptivmt, rprst l úmr ril p irrutil. 0 q Clulr: p + q ) 9 ) ) ) ) 0. Ds ls úmrs: 0, 6 y 0, 6 8 Hllr l trr ifr iml qu rsult l sumrls. ) ) 6 ) ) ) 7 (. Si: (0,..)(0,()()()..)= ( )( )( ). ) Hllr l sum ls térmis l frió grtriz qu rig l frió iml priói pur: 0,(+) (+) (+) (+)... ) 0 ) ) ) 6 )
168 . S,,,, Z ; más: 0 8 Clulr l sum l ti ifrs prióis y prióis qu rigi l frió: () ) ) 7 ) 9 ) 0 ) 6. U frió irrutil ti l siguit prpi l sumr uis su umrr y 9 uis su mir, l frió mi vlr. L sum sus térmis s: ) ) 7 ) ) ) 7. Pr uáts vlrs N mrs qu 00, l siguit frió: N 8N s ruil? N ) ) ) ) ) 0. Clulr l sum ls ifiits térmis s: ) 8 ) ) ) 6 7. El vlr l sumtri: (k )(k k ) ) ( ( ) ) ). Si: 0, f s: ) ( ) ) ( ) y 7 7 ) ) Hllr:. Si : f 9 0, f Si Z tl qu 7 s u úmr tr. Clulr l sum ts ls psils vlrs "". ) ) 6 ) 9 ) ) 8 9. Si: 0, Dtrmir l ti ifrs prióis l frió: f ( )( )( ( )( )! ( ) ) 7 ) 9 ) ) ) )! 60. Clul l siguit sum: E Y trr l ifr r. ) 0 ) ) ) ) N s pu trmir. l prsr "E" s ) ) ) 7 ) 9 )
169 Clvs Clvs
170 RITMÉTIC Í N D I C E
171
PROGRESIONES. Capítulo TRILCE. Progresión aritmética (P.A.) 3. Número de términos (n)
TRILCE Cpítulo 7 PROGRESIONES Progrsió ritméti (PA) Es qull susió or l qu térmio, xpto l primro, s igul l térmio trior umto u vlor ostt llmo rzó l progrsió Rprstió u PA r r ( )r Númro térmios () r 4 Térmios
DETERMINACIÓN DE LOS ELEMENTOS DE ORIENTACION INTERIOR Y LAS DISTORSIONES DEL OBJETIVO DE LAS CÁMARAS FOTOGRÁFICAS NO MÉTRICAS
DETERMINCIÓN DE LOS ELEMENTOS DE ORIENTCION INTERIOR LS DISTORSIONES DEL OBJETIVO DE LS CÁMRS FOTOGRÁFICS NO MÉTRICS B D. Díz Ríuz, Gl Ház S S Hé Gzáls Gí Jsé Mul Cvz P GEOCUB IC,, Pl. C.P. 00, CH, Cu,
n o ó i Mi nombre: Mi numero de orden: Cuadernillo 1 periodo II MOMENTO DE LA MOVILIZACIÓN NACIONAL POR LA MEJORA DE LOS APRENDIZAJES
l bim cm CACIÓN EDU bim cm DOS TO C u m ó i c c i d r t m m i trá d D qu d r p d i, r u q rd p l rd m p d T d 2 d u g S g prid Mi mbr: Cudrill 1 Mi umr d rd: II MOMENTO DE LA MOVILIZACIÓN NACIONAL POR
EsyGes INFORME ESTADÍSTICAS DE LA CONSTRUCCIÓN DATOS GENERALES. Consultoría de Gestión. Mutilva Alta Navarra TFNO: FAX:
EG Cultrí Gtió INFORME ESTADÍSTICAS DE LA CONSTRUCCIÓN DATOS GENERALES Mutil Alt Nrr TFNO: 4 52 12 FAX: 4 52 12 Eil: iitrió@. ÍNDICE 1.1 Cu Art Ct.... 3 1.2 El.... 3 1.3 Eluió Pri l Mtril.... 4 1.4 Eluió
ANEXO A CARGA CONECT. (KW) UBICACIÓN GEOGRAFIC A
X RLI SLS PR PRTIS, Q RQIR RLIZR TRBJS SS ISTLIS LTRI PR RLRIZR S LTRI T L F PT LV BR IILI BIIÓ RFI R T. TRT. XI RISTR RQRIIT F KW/VI PRPST P/VI 1 1 0PR0675 F P JS RI ILSIS 0J0150K J L VIRI 3 0PR0350Z
= 0 ' = 0 ' Fracciones equivalentes (productos cruzados iguales): c. Fracción generatriz:
Dprtmto Mtmátis http://www.olgiovirggri.org/so/mt.htm Aritméti. ARITMÉTICA... Cojutos umérios. I Númros tros: úmros turls Númros riols: os juto o sus opustos (úmros imls prióios gtivos). Númros turls:
n A r de E n e r g d
C t t i C t t C FUNDCIÓN CNTRO RGNTINO D NGRM PROF. LUCÍ M. INSRR Psit y Fu CRRR N NTROPOLOGÍ Y MTPSICOLOGÍ: FORMDOR SUPRIOR D NGRM C y ict p LUCÍ MÓNIC INSRR FUNDDOR DL CNTRO RGNTINO D NGRM Mb pfsil I
LUNES MARTES MIÉRCOLES JUEVES VIERNES SÁBADO DOMINGO HERVIDO VALENCIANO ARROZ A LA CUBANA BACALAO GRATINADO AL AJOMIEL LOMO A LA PLANCHA FRUTA
1ªSemana. el 1 al 5 de Febrero 2017 LUS RTS ÉRLS JUVS VRS SÁB G LS BRUSLS PTTS LTJS SRS JTS PLL L URRY LS SPS Z S YGUR HRV VL RRZ L UB BL GRT L JL L L PLH YGUR SP STR PRTV LT: JÓ - egustación de atrevidas
LUNES MARTES MIÉRCOLES JUEVES VIERNES SÁBADO DOMINGO CREMA DE ZANAHORIA ESTOFADO DE CARNE FRUTA/ FLAN VAINILLA CREMA DE GUISANTES
Semana del 01/02 L 07/02 LUS RTS ÉRLS JUVS VRS SÁB G PRRUSL RLLTS PLL J Y QUS Y SL XT R LGS PLL VL FRUT/ USS YGUR LSG VGTL BL L GLLG FRUT/ PÑ LBR R ZHR STF R FRUT/ FL VLL R LFLR Y HPÑS SLPS SLS PUR PTT
LUNES MARTES MIÉRCOLES JUEVES VIERNES SÁBADO DOMINGO ENSALADA DE ALUBIAS BLANCAS GAZPACHO ANDALUZ POLLO ASADO A LAS FINAS HIERBAS
Semana 1 el 01 al 05 de oviembre 2017 LUS RTS ÉRLS JUVS VRS SÁB G PTJ GRBZS LGS JUÍS VRS TLP L LÓ L SLS SPÑL LTÓ LÍBR YGUR SL LUBS BLS GZPH LUZ PLL S LS FS HRBS BL RBZ YGUR SL PR SPÁRRGS RRZ B JÓ YRK L
LUNES MARTES MIÉRCOLES JUEVES VIERNES SÁBADO DOMINGO HERVIDO VALENCIANO ARROZ A LA CUBANA BACALAO GRATINADO AL AJOMIEL LOMO A LA PLANCHA -----
1ªSemana. el 1 al 5 de Febrero 2017 LUS RTS ÉRLS JUVS VRS SÁB G LS BRUSLS PTTS LTJS SRS JTS PLL L URRY LS SPS Z S YGUR HRV VL RRZ L UB BL GRT L JL L L PLH YGUR SP STR PRTV LT: JÓ egustación de atrevidas
«3^ S ga. SfflS. i: 3 C/) Cü^ 3 2. :oo 03 O (D CD (D _
Q ü^ /) Q f D) ( Q : _ 5 f i: SfflS S g «^ P 2. 0 i: l'si S S 5* ír 0 D) S i" D (A á fi) fi) 5 Q T lli ff r i 5" S 0. H g / ^ 0 (P fl 05 " Ó. «g $ fi] " g ü) (n (1 S" 0 W Q ^ 0 S S Sn ^ f çr. «M g, " "
LUNES MARTES MIÉRCOLES JUEVES VIERNES SÁBADO DOMINGO
1ª Semana el 01 al 4 de Febrero 2018 LUS RTS ÉRLS JUVS VRS SÁB G HRV VL RRZ L UB BL GRT L JL L L PLH QUS BRLL SP PRTV STR LT: - egustación de atrevidas JÓ tapas - Variedad de selectos caprichos - xperiencias
INESTABILIDAD 6 PROBLEMAS FÍSICOS Y DE GRABACIÓN 7 PROBLEMA DEL MANDO A 160 DAÑO FÍSICO
Ó Ó SÍT Ó R Ó SÍT T (*) S ÓS TS "" (*-**) ST TZRS R R SRÓ R SÍT T R SST S ÓS RRÓ R - RS T S ÓS SÍT R.8-00/0 8 STT TRTT SÉS Ú T T RÍ RT Ó RÓ T Ú / / S / S TRR ÍS SÉS RÁ STS / STWR / / S / R / R(S) ST S
126 l lg l g g b b t p p ñ ñ ñ l l l.. - p t p r l cl clí í í l L fc c u c i l y b ft i i cr cró ó ó l p b g,, i d,, p pm i l g i l ft i i g d r f i m
SOBR BRE LA NEFRITIS CRON ONIC ICA DEL PERR RRO Y DEL GATO EL PELIGR IGRO DE PRACTI CTICAR CAR OPERAC RACION IONES EN LOS -BRIGH IGHTIC TICOS" Pr l Prf. HEBR BRAN ANT y Prf f. ju ANTO TOIN INE l El V r
- S o b r e los m o d e l o s de ge s t i ó n y pri v a t i z a c i o n e s.
ACTO DE SALUD EN VILADECA N S, 4 DE MARZO DE 2010. B u e n a s tar d e s : E s t a m o s aq u í p a r a h a b l a r de sal u d y d e at e n c i ó n sa n i t a r i a pú b l i c a en el B a i x Ll o b r
MODIFICACIÓN PUNTUAL DE PLAN GENERAL SECTOR PAG1 EN PEÑA DE LAS AGUILAS G AL NORTE DE "CAMINO VIEJO DE CREVILLENTE" Y ESTE DE "CAMINO DE LUCERGA"
MDFÓ PUU D P F B 2 1 4 P1 PÑ D U D "M J D " Y D "M D U" É D UBM. PM Y DÓ / Ubr, 1-3º \ : 966659228 \ -mi: [email protected] yutmit ch mmri P r X FH D PM Y. U UBZB U UBZB D DD U PD PÑ U P-1
61.1 6.1. SERIES NUMÉRICAS INFINITAS 6.2. SERIES DE TÉRMINOS POSITIVOS 6.3. SERIES ALTERNANTES 6.4. SERIES DE POTENCIAS
Cp. 6 Sris 6. 6.. SERIES NUMÉRICAS INFINITAS 6.. SERIES DE TÉRMINOS POSITIVOS 6.. SERIES ATERNANTES 6.. SERIES DE POTENCIAS Objtivo: S prtd qu l studit: Dtrmi covrgci o divrgci d sris. Empl sris pr rsolvr
CIENCIAS EXPERIMENTALES
Fult CIENCIAS EXPERIMENTALES Gr Bilí Uivri Jé GRADO EN BIOLOGÍA PRESENTACIÓN DEL GRADO El Gr Bilí u titulió rátr itífi qu ti m bjtiv frmr l lum l imit l vi t u ft l ut vit mlulr ht l tui l itm rfi l l
b-h s:= )EE F "fif E(e )kq r 7: 60 su) ) { ; ;l ec_ .A nf ;c"t {d<r \-{ o+ qtrc s;.., Yts f F{ q )'6 =O (U LU o- )) $fi 3 -tue ah ;.
l l ll l l,l " l l '( i '( (. j /, 1 l l.l l *l.t..., T 0!. ^. L \ \ \.>. i. L \ L L 1 ( i > ' K i!! : l ( 1 bh Q,Lj 5 T QD 1..,4 ' 0 0 L > L L? 4 u l! i5 0, ul l l l i' l (l (l > * Y { '* {! : ( l } D
K K GUPHG GUPHG 15-09 15-09 SBS:qtció SBS:qtció 1 1 8/9/15 8/9/15 19:04 19:04 Pági Pági K GUPHG 15-09 SBS:qtció 1 8/9/15 19:04 Pági ll ll t t ll ll t t ll t ll IV XIV t X X IV X L US IV X IV X IV l l l
MÉTODO INDUCTIVO. Capítulo TRILCE
pítulo É V l É V r lys prtir l osrvión los hhos, mint l gnrlizión l omportminto osrvo; n rli, lo qu rliz s un spi gnrlizión, sin qu por mio l lógi pu onsguir un mostrión ls its lys o onjunto onlusions.
Planes en los que aplica la promoción. COD_PLANTARIF DES_PLANTARIF Plan Mi Grupo (GSM)
Planes en los que aplica la promoción COD_PLANTARIF DES_PLANTARIF R0 Plan Mi Grupo 4 (GSM) R1 Plan Mi Grupo (GSM) CP1 Pago x Consumo Multicolor Abie CP2 Pago x Consumo Multicolor 25 CP3 Pago x Consumo
4 z %2. m cnow,,,... o K. o o. I;g. 1111t1 1 z E,r, 1. 1-R zw -...;.0. ..t z,r s. <ii., c 11 U 1 1, <woo_,2 1-- < 0Z o g o Id. ..r. ,-; ,I.
- 3 (/) E D u 5 mi ct ^ () c_ cr 5 _J r (7 r ) Rprt Ejcuc ión t Cntr l y Avnc Fís ic - Finncir ic imr 7 Mt l 3 Ms l Rprt SEPTEMBRE t Avnc Gnrl l pri SEPTEMBRE 7 Cntrl y Avnc Físic - Finncir Ejcución Aministrtiv
Information, Attention et R éputation : le c a s de l'économie numérique
Information, Attention et R éputation : le c a s de l'économie numérique F r é d é ri q u e A l f o n si G r â c e a u x p o t e n ti alit é s o ff e rt e s p a r la n u m é ri s a ti o n d e s d o n n
CH1 Mi Plan 150 CH2 Mi Plan 250 CH3 Mi Plan 350 CH4 Mi Plan 500 CH6 Mi Plan 800 CH9 Mi Plan Plus 165 CI1 Mi Plan Plus 385 CI5 Mi Plan Plus 1100 CI6
ID_PLAN PLAN CH1 Mi Plan 150 CH2 Mi Plan 250 CH3 Mi Plan 350 CH4 Mi Plan 500 CH6 Mi Plan 800 CH9 Mi Plan Plus 165 CI1 Mi Plan Plus 385 CI5 Mi Plan Plus 1100 CI6 Mi Plan Plus 1430 CI9 Pool Optimo 167 CJ0
FUNCIONES DERIVABLES EN UN INTERVALO
DERIVADAS.- BACHILLERATO.- TEORÍA Y EJERCICIOS. Pá. FUNCIONES DERIVABLES EN UN INTERVALO Ls unions qu son ontinus n un intrvlo rrdo [, ] y drivls n un intrvlo irto, tinn propidds importnts. Torm d Roll.
MCD Y MCM DE POLINOMIOS FRACCIONES ALGEBRAICAS
TRILE pítulo MD Y MM DE POLINOMIOS FRAIONES ALGEBRAIAS Rgl pr lulr l MM y MD Poliomios :. S ftoriz los poliomios os.. El MD strá formo por l multipliió toos los ftors primos omus los poliomios os, osiros
Menú semanal SEMANA del 30 de Abril al 6 de Mayo 2018
enú semanal S del 30 de bril al 6 de ayo 2018 LUS RTS ÉRLS JUVS VRS SÁB G JUÍS VRS SLTS SPÁRRGS YS LBÓGS SLS PTTS PJ FGR SLS RS RRZ PLF TLLS HLT/FRUT RRS HRZ GRBZS GUSS PS FRS L Í SL LRT LÑZ VRURTS PÑ
Menú semanal SEMANA del 1 al 4 de Febrero 2018
enú semanal S del 1 al 4 de Febrero 2018 LUS RTS ÉRLS JUVS VRS SÁB G SP BRÓL GRT PLT RLUZ SLS GUSTS FRUT/YGUR PTTS RJ JUÍS BLS GUSS PS FRS L Í TT Y ZZRLL PV SLS LHUG Y ÍZ FRUT/YGUR RRZ VRURTS Y GBS SPRLS
INSTITUTO DE SALUD DEL ESTADO DE MEXICO UNIDAD DE ENSEÑANZA, INVESTIGACION Y CALIDAD DEPARTAMENTO DE ENSEÑANZA COORDINACION DE RESIDENCIAS MÉDICAS
STTUT D SUD D STD D MX UDD D SÑZ, VSTG Y DD DPRTMT D SÑZ RD D RSDS MÉDS RT RUR RUR SPDD PRMR RT SGUD RT TRR RT V STS- G RUGÍ GR TPT V Y TZP D ZRGZ GUR GZZ K B. SBR MRD SWD RU TZP D ZRGZ BJRQUZ HVZ FRS
ANEXO 1: Planes que pueden activar estos paquetes. CODIGO_PLAN NOMBRE_PLAN
ANEXO 1: Planes que pueden activar estos paquetes. CODIGO_PLAN NOMBRE_PLAN F9 BAM Controlado 1500 Mb Emp F8 BAM Controlado 800 Mb Emp. M5 BAM FAMILIAR LTE FW BAM HSPA PLUS PREMIUM $50 RC Bono Empresarial
CAPÍTULO V MOMENTOS DE INERCIA. El momento de inercia de un área tiene la forma
sistci d Mtils. Cpítul V. CPÍTULO V MOMENTOS DE NEC 5.. Mmts d ici d ás El t d ici d u á ti l fm Mmt d ici spct dl j : Mmt d ici spct dl j : Nt qu l cdd qu v l itgd s l cti l j spct dl qu s clcul l t d
INTRODUCCION AL CURSO TEMARIO VHLCENTRAL.COM INTRODUCCIÓN A LA VITÁCORA DE ACTIVIDADES.
WK 1 FB 13-17 PRÁBUL L CURS TUSDY ITRDUCCI L CURS TRI THURSDY F RF SITG SITXIS (BUSCR L DICCIRI) TRL.C ITRDUCCIÓ L VITÁCR D CTIVIDDS. LS PLBRS Y LS CSS CSTLL/SPÑL: DIVISIÓ SILÁBIC LS CTS RGLS RTGRÁFICS
ARQUITECTURA PLANTAS DE DISTRIBUCION BLOQUE "B"
RQUITTUR PLNTS ISTRIUIN LQU "" INGRS VR - s dqui clr griss turl R VR s dqui clr rj.95-0.0 GRS NTURL 7.80.40.65.00 0.95 5.70 4.05.5.64.60.06.0.5.40.44 STINMINT - PIS SFLTI UR S blc 60x60cm LQU MINTS.5.45
UNIVERSIDAD FRANCISCO DE PAULA SANTANDER FACULTAD DE CIENCIAS BASICAS DEPARTAMENTO DE MATEMATICAS Y ESTADISTICA GUIA No. 1. ECUACIONES DIFERENCIALES
UNIVERSIDAD FRANCISCO DE PAULA SANTANDER FACULTAD DE CIENCIAS BASICAS DEPARTAMENTO DE MATEMATICAS Y ESTADISTICA GUIA No.. ECUACIONES DIFERENCIALES ECUACIONES DIFERENCIALES U cució ircil s u cució l qu
PROFESIOGRAMA CLAVE DENOMINACION DEL PUESTO NIVEL SALARIAL TRAMO DE CONTROL CLAVE REPORTA A NIVEL SALARIAL FUNCIONES
ÓG: R--19 / Versión: 0 /.:07/12/04 ÉUL VLUÓ UT ctualización: nero 2009 RGRM LV M L UT VL LRL RTR TRM TRL LV RRT VL LRL J RTV RÓ GRL UVR TLÓG LV URV VL LRL BG GRL RTR VULÓ RTR R M RTR MTRÓ Y Z JTUR RTMT
26 EJERCICIOS de LOGARITMOS
6 EJERCICIOS d LOGARITMOS Función ponncil y rítmic:. Pr cd un d ls funcions qu figurn continución, s pid: i) Tbl d vlors y rprsntción gráfic. ii) Signo d f(). iii) Corts con los js. iv) Intrvlos d crciminto.
1 '.11, Sr. .-rd. -d. 2,. cmg C 15;$1),0. rt) ,,,, ó rd o. 1 (1) b $:, P. > ci) a, - 2 a - O 11 (D (1) Pi CD, Cil O 5. (r, 5 (13.
(septspq pn) eiu lied II) l t p t >7 TI ) / ) 4 ` ) * _ ) " I p ;) I t ) F " E: d i ( d e 4 l et Ti ó () b $: t D ) e 4 i) /) " () i il ( ti e ( () q l J :I) E : u (t i "i i s f i) p i_ e 4 ) " i) ) 4
State of California Health and Human Services Agency Department of Health Care Services
S f Clf Hlh Hm S Agy Dpm f Hlh C S TOBY DOUGLAS DIRECTOR EDMUND G. BROWN JR. GOVERNOR Ob 24, 2014 TO: ALL COUNTY WELFARE DIRECTORS 14-39 ALL COUNTY ADMINISTRATIVE OFFICERS ALL COUNTY MEDI-CAL PROGRAM SPECIALISTSLIAISONS
GUÍA DOCENTE DE ASIGNATURA CURSO 2009/2010
ii i u GÍ DON D IGNR RO / í DO BÁIO D IGNR N 3 óig igu 7 u iuió iizió viu ii i éi Ogizió ivi I IVIDD D DIN PRNI /ON IN II IVIDD NO PRNI D DIN ii ifái vi ii 7357 P? óig NO 5u éi º 8i Oigi ui y i 6,5 éi
EJERCICIOS DE REFUERZO DE ECUACIONES 4º ESO A
Dprtmnto Cinis Mtmátis ºA Euions, sistms inuions Colio Con Espin Prosor Ánl Fuiio Mrtínz EJERCICIOS DE REFUERZO DE ECUACIONES º ESO A Rsolvr ls siuints uions: - = - = + + = = + = + = - = - -=- - = - -
LUNES MARTES MIÉRCOLES JUEVES VIERNES SÁBADO DOMINGO GAZPACHO ANDALUZ TERNERA ASADA CON PATATAS FRUTAS/YOGURT EMBLANCO / SOPA DE PESCADO
omusvi Sierra de las ieves / La Loma S/n p 29108 Guaro Tfn 952457715 Semana del 01/10 al 07/10 LUS RTS ÉRLS JUVS VRS SÁB G SL LGUÑ R TT YVRURS FU HUVS RLLS LHUG LTJS RRZ PS SL FRUT /HL GZPH LUZ TRR S PTTS
Respuesta en régimen permanente a una entrada senoidal, resonancia y frecuencia natural de oscilación
ur: Ig. Jrg lg - JTP Má zd Pág d 6 Fuld d Igrí Ursdd Nl d Mr dl Pl - rg spus rég pr u rd sdl, rs fru url d sló Supgs qu s u ss ll, r l p sl, rrzd pr su fuó prl, l uál grss u sñl.. s µ E grl, l sld dl ss
P.2 PROPUESTA DE MODIFICACIONES. MODIFICACIONES PROPUESTAS Incorporaciones por obra nueva. Desincorporaciones. Puerto de Huelva GENERAL
Z rvici trrtr prput ODIFIIONES POPUESTS Icrprci pr br uv Purt Huv utridd Prturi Huv DIETO DE LOS TBJOS Dicrprci ODIFIIONES ENEL EQUIPO EDTO FEH OTUBE 0 ESL :0.000-0 00 00 t S i ut Bc t i Eu t Pu rr t Pu
ZN E NENTE Gu 2012 Gg - p 2012 T - V-755 431 V 430 474 4 429 433 428 434 30 V-755 435 427 426 p 22 436 ESTÓN FGV 21 425 438 424 L Nuc y 11 10 439 423 440 422 R g 441 421 í g V-760 pv L G V x T
(esta notación fue elegida por el matemático Leonhar Euler) De hecho la función f ( x)
INSTITUCION EDUCATIVA LA PRESENTACION NOMBRE ALUMNA: AREA : MATEMATICAS ASIGNATURA: MATEMATICAS DOCENTE: HUGO HERNAN BEDOYA TIPO DE GUIA: CONCEPTUAL - EJERCITACION PERIODO GRADO FECHA DURACION 9 OCTUBRE
LUNES MARTES MIÉRCOLES JUEVES VIERNES SÁBADO DOMINGO SALMOREJO POLLO GUISADO CON VERDURITAS NATILLAS CREMA DE CALABAZA
Semana del 27/6 al 3/07 LUS RTS ÉRLS JUVS VRS SÁB G LTJS VRURS PS FRT SL FL ZUL FS PRS FLT L LJ PTJ LGS Y GRBZS PTS SS SLRJ PLL GUS VRURTS TLLS PTTS H RLLTS L HR SLS GZPH PLL XT USS SL VRURS R L JRR PTT
Reducción de. Estados equivalentes. Reducción de estados equivalentes. Ejemplo. Tabla de estados Mario Medina C. 1
Ruión stos quivlnts Mrio Min. [email protected] Ruión stos quivlnts Proso isño ntrior no sgur l númro mínimo stos Ruión númro stos Ru l númro lip-lops Ru l lógi ominionl Asignión vrils sto tmién pu ruir lógi
DE SERVICIO TERRESTRE
Z rvici trrtr prput Purt Huv P. utridd Prturi Huv DIETO DE LOS TBJOS DE SEVIIO TEESTE ENEL EQUIPO EDTO FEH OTUBE 0 ESL :0.000-0 00 00 t S i ut Bc t i Eu t Pu rr t Pu v id.p. H. NU EV O O ES LOB TDI INO
